Niobo (elemento): Malsamoj inter versioj

→‎Historio de la niobo: urbo Ytterby > Ytterby [ĉar estas nur kampara loko]
e (Roboto: Automata tekst-anstataŭigo: (-Finnolando +Finnlando))
(→‎Historio de la niobo: urbo Ytterby > Ytterby [ĉar estas nur kampara loko])
En 1801, la angla kemiisto [[Charles Hatchett]] (1765-1847) analizis specimenon de nekonata mineralo el la kolekto de la [[Brita Muzeo]] en Londono. Ĉi-tiu estis nigra mineralo akirita el kolekto de la unua guberniestro de [[Konektikuto]], John Winthrop la Juna (1606-1676), kiu estis alkemiisto, kemia manufakturanto, kuracisto kaj ŝtonkolektanto. La mineralo, pli malfrue nomita Kolumbito (Kolumbio estas alia alnomo de Usono), estis trovita apud New London, Konektikuto. Charles Hatchett determinis ke tiu mineralo enhavis "novan teron", kaj tio implicis ke nova elemento estis malkovrita. Li nomis ĉi-elementon Kolumbion laŭŝajne ia referenco ke ĝi estis trovita en Ameriko.
 
[[Anders Gustaf Ekeberg]] (1767-1813) malkovris kaj nomis [[Tantalo]]n en 1802. Li naskiĝis en [[Svedio]] kaj gradiĝis en la [[Universitato de Upsalo]], en 1788. Li komencis sian karieron kiel profesoro en Upsalo ĉar tie li plenumis kemiajn ekspoziciojn pri analizitaj mineraloj. La mineraloj de la urbo [[Ytterby]], en Svedio, estis aparte interesaj. Unu mineralo kiun li esploris estis konata kiel "yttrotantalite" omaĝe al lal urbo kie la mineralo estis trovita, kaj alia "kimito" omaĝe al [[Finnlando]]. La sama antaŭe nekonata elemento estis malkovrita en ambaŭ el tiuj specimenoj. Li nomis ĝin [[tantalo]] omaĝe al [[Tantalo (mitologio)|Tantalo]], filo de [[Jupitero (mitologio)|Jupitero]], kiu estis kondamnita al eterna sufero kaj ne povis drink akvon kvankam li staris kun akvo ĝiskole. La izolo de tiu nova elemento estis "tantala" eksperimento, kaj el tie venas la nomo.
 
En 1809, [[William Hyde Wollaston]], brita kemiisto, analizis la mineralajn specimenoj kaj de la kolumbito kaj de la tantalito kaj konkludis ke kolumbio kaj tantalo estis la samaj elementoj. Ne okazis disputoj rilate al lia konkludo ĝis kiam [[Heinrich Rose]], en 1844, sukcesis distingi ke tiu du elementoj estis malsamaj rilate al iliaj valentaj statoj, ĉar kolumbio elmontris +3 kaj +5 statojn kaj la tantalo nur +5 kiel stabilaj substancoj. Li renomis kolumbion kiel niobo omaĝe al [[Niobo (filino de Tantalo)|Niobo]], filino de Tantalo.
La nomoj kolumbio kaj niobo daŭre estis uzataj por identigi ĉi-elementon dum pli ol unu jarcento, kaj kolumbio estis la preferata formo en Usono. Nur en 1949, la Internacia Unuiĝo de Pura kaj Aplikata Kemio norme adoptis niobon kiel la oficiala nomo por ĉi-elemento. Malnovaj kutimoj malrapide malaperiĝas, kaj kelkaj metalurgiistoj plu uzas la vorton kolumbion ĝis la hodiaŭaj tagoj.<ref>[https://tanb.org/about-niobium/niobium-history Tantalum-Niobium International Study Center]</ref>
 
Hatchett neniam izolis la metalon kolumbion el ĝia oksido. Nek Rose povis prepari niobon en ĝia metala formo. Tio ne estas surpriziga pro la tiamaj kondiĉoj. Ne gravas kian nomon ĝi ricevis, la vero estas ke la elemento estis intime ligita al la oksigenatomo. Christian Wilhelm Blomstrand (1826-1897), profesoro en la "[[Universitato de Lund"]] estis probable la unua kiu vidis la metalon. En 1864, li varmigis "nioban kloridon" en atmosfero de hidrogeno kaj produktis ŝtalgrizan niobon kun metala brilo. En 1906, Werner von Bolton (1868-1912) en la germana kompanio "Siemens & Halske" sukcesis manufakturi niobon per aluminiterma metodo kaj purigis ĝin per ripetitaj fandaĵoj en vakua forno.<ref>[https://books.google.com.br/books?id=fUmTX8yKU4gC&pg=PA556&dq=Heinrich+Rose+niobium&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiOka2C2uvjAhV2IbkGHR_fDYIQ6AEIKjAA#v=onepage&q=Heinrich%20Rose%20niobium&f=false Encyclopedia of the Elements]</ref>
 
== Referencoj ==
1 773

redaktoj