Brandenburgische Konzerte: Malsamoj inter versioj

esperantigita ŝablono (Referencoj), esperantigita parametro, formatigo de titoloj, +Projektoj, +Bibliotekoj, kosmetikaj ŝanĝoj
[kontrolita revizio][kontrolita revizio]
e (Roboto: Forigo de 30 interlingvaj ligiloj, kiuj nun disponeblas per Vikidatumoj (d:q208224))
(esperantigita ŝablono (Referencoj), esperantigita parametro, formatigo de titoloj, +Projektoj, +Bibliotekoj, kosmetikaj ŝanĝoj)
[[dosieroDosiero:Christian Ludwig Markgraf von Brandenburg.jpeg|thumbeta|Kristiano Ludoviko, margrafo de Brandenburg-Schwedt]]
[[dosieroDosiero:DBPB 1971 392 250 Jahre Brandenburgische Konzerte.jpg|thumbeta|Komencaj taktoj de la [[2-a brandenburga konĉerto (Bach)|2-a brandenburga konĉerto]] sur la berlina specialpoŝtmarko "250 Jahre Brandenburgische Konzerte" de 1971]]
La '''Brandenburgische Konzerte''' (aŭ '''brandenburgaj konĉertoj''') estas aro da ses [[konĉerto]]j de [[Johann Sebastian Bach]] ([[Bach-Werke-Verzeichnis (verkaro de Bach)|BWV]] 1046–1051). Ili estas dediĉitaj al margrafo [[Kristiano Ludoviko de Brandenburg-Schwedt]] (1677–1734), kiun Bach ekkonis en vintro 1718/1719. En septembro 1721 li sendis al li la partituron kun ampleksa dediĉaĵo.
 
 
== Ekesto ==
 
Kiam Bach en 1721 sendis sian partituron al la dediĉaton, li ne estis novkomponinta la verkojn je ĉi tiu okazo. Male li kompilis la kolekton el jam ekzistaj komponaĵoj, kiuj ne ĉiuj ekestis nur en Köthen, sed parte jam en la vajmara periodo de Bach (1708 ĝis 1717). Tiel la unua kaj tria konĉertoj laŭ nuna kono ekestis en Vajmaro, la aliaj en la unuaj jaroj en Köthen. Ĉi tio estas deduktebla el stilaj komparadoj kun la datigeblaj kantatomovimentoj<ref>Siegbert Rampe, Dominik Sackmann: ''Bachs Orchestermusik'', Kassel 2000, ISBN 3-7618-1345-7</ref>.
 
 
== Plua historio ==
 
Krom la fordonita dediĉoekzemplero Bach kompreneble ankaŭ posedis de la unuopaj konĉertoj komponpartiturojn ne plu konserviĝintajn, kiujn li plurkaze uzis por postaj versioj, ekzemple kiel enkondukaj simfonioj en kantatoj. Ekzistas indicoj pri tio, ke lia filo [[Carl Philipp Emanuel Bach|Carl Philipp Emanuel]] posedis kopiojn de kelkaj konĉertoj kaj tiel ankaŭ konatigis ĉi tiun muzikon en Berlino.
 
! Tonalo
! BWV
! Ensemblo
|-
| [[1-a brandenburga konĉerto (Bach)|1-a konĉerto]]
| G-maĵoro
| BWV 1048
| 3 violonoj, 3 vjoloj, 3 violonĉeloj, kontinua baso
|-
| [[4-a brandenburga konĉerto (Bach)|4-a konĉerto]]
| G-maĵoro
| BWV 1049
| Violine, 2 [[bekfluto]]j, arĉinstrumentoj, kontinua baso
|-
| [[5-a brandenburga konĉerto (Bach)|5-a konĉerto]]
| D-maĵoro
| BWV 1050
| [[klaviceno]], violono, [[transversa fluto]], arĉinstrumentoj, kontinua baso
|-
| [[6-a brandenburga konĉerto (Bach)|6-a konĉerto]]
| B♭-maĵoro
| BWV 1051
| 2 [[vjolo]]j, [[violonĉelo]], 2 gambovjoloj, [[basviolono]], kontinua baso
|-
|}
 
== Stilo ==
 
La konĉertoj estas altgrade individuaj laŭ [[instrumentado]] kaj ĉiuj kompoziciaj detaloj. Tamen rilate la stilon du grupoj estas klare distingeblaj:
* La unua, tria kaj sesa konĉertoj laŭas la formon de itala uverturo el konĉertmovimento, malrapida meza movimento kaj danco – la unua konĉerto en sia praformo BWV 1071 ja fakte estis uzata kiel tia uverturo. La malrapidaj movimentoj ĉi tie finas pokaze per ''frigia kadenco'' ([[duonfinaĵo]] en la [[dominanto]]). Almenaŭ la unua kaj tria konĉertoj reprezentas klare la pli malnovan formon de ''grupkonĉerto'', en kiu ne soloaj instrumentoj kontraŭstaras orkestron, sed orkestrogrupoj staras unu kontraŭ la alian.
 
== Referencoj ==
{{Referencoj}}
<references />
 
== Literaturo ==
 
== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* {{IMSLP2|id=Brandenburg Concertos, BWV 1046-51 (Bach, Johann Sebastian)|cname=Brandenburgische Konzerte}}
* Download aller Brandenburgischen Konzerte als mp3 oder flac [http://www.rozhlas.cz/d-dur/download_eng/_zprava/366308] - Vorsicht: Nicht alle Informationen in den Einleitungstexten zu dieser Tonaufnahme sind richtig.<!-- kial tio ne estas tradukita? -->
 
{{Tradukitaĵo|de|Brandenburgische Konzerte|revizio=73730456|enmetrevizio=2913359}}
{{Bibliotekoj}}
 
[[Kategorio:Violonkonĉertoj]]
[[Kategorio:1721]]
307 175

redaktoj