Indiĝeno: Malsamoj inter versioj

523 bitokojn forigis ,  antaŭ 2 jaroj
'''Indiĝeno''' estas [[homo]], kies prapatroj jam tiom longe vivas en iu [[regiono]], [[lando]] aŭ [[kontinento]], ke neniu plu memoras la tempon de eventuala [[enmigrado]]. Grava dato rilate tion foje estas la konkerado fare de [[fremdeco|fremda]] [[popolo]].
'''Indiĝeno''' estas [[homo]],
kies prapatroj jam tiom longe vivas en iu
[[regiono]], [[lando]] aŭ [[kontinento]],
ke neniu plu memoras la tempon de eventuala [[enmigrado]].
Grava dato rilate tion foje estas la konkerado fare de [[fremdeco|fremda]] [[popolo]].
 
[[Biologio]] aplikas la terminon, precipe kiel adjektivon, ankaŭ al bestoj kaj plantoj. Tie la "enmigrado" okazas normale per transporto de ekzempleroj (ĉe plantoj ankaŭ de semoj) flanke de homoj.
ankaŭ al bestoj kaj plantoj.
Tie la "enmigrado" okazas normale per transporto
de ekzempleroj (ĉe plantoj ankaŭ de semoj)
flanke de homoj.
 
La signifo de "indiĝeno" estas simila al tiu de [[praloĝanto]], [[aŭtoktono]] kaj [[aborigeno]]. Oni ne uzu tiujn vortojn, kvazaŭ ili distingus la praloĝantojn de diversaj landoj, ekzemple la [[aborigenoj de Aŭstralio|aborigenojn de Aŭstralio]]. En [[Ameriko]] indiĝenoj estas la [[indiano]]j kaj [[inuitoj]], en [[Barato]] la plej praaj ĝis nun vivantaj loĝantoj estas la [[adivasio]]j.
La signifo de "indiĝeno" estas simila al tiu de
<gallery widths="200" heights="200">
[[praloĝanto]], [[aŭtoktono]] kaj [[aborigeno]].
Dosiero:Goyathlay-x.jpeg|Ĉefo de [[apaĉoj]] ([[Geronimo]])
Oni ne uzu tiujn vortojn, kvazaŭ ili distingus la
Dosiero:Saami Family 1900.jpg|[[Sameoj]]
praloĝantojn de diversaj landoj,
Dosiero:Emory-Yuma.jpg|<center>[[Nord-Ameriko|Nord-Amerika]] [[tribo]]<!-- thumb|left|180px|_mini_|[[_Yuma_-_indianarar_]] _frå_ [[Usono]]. -->
ekzemple la [[aborigenoj de Aŭstralio|aborigenojn de Aŭstralio]].
Dosiero:Inupiat Family from Noatak, Alaska, 1929, Edward S. Curtis (restored).jpg|<center>Indiĝena familio de [[Alasko]]<!-- thumb|left|180px|_mini_|_Ein_ [[_inuittar_|_inuittisk_]] _familie_ _frå_ [[Alasko]]. -->
En [[Ameriko]] indiĝenoj estas la [[indiano]]j kaj [[inuitoj]], en [[Barato]] la plej praaj ĝis nun vivantaj loĝantoj estas la [[Adivasio]]j.
<gallery>
Dosiero:Goyathlay-x.jpeg|<center>Ĉefo de [[apaĉoj]] ([[Geronimo]])<!-- thumb|left|180px|_Gerónimo_|'''''_Goyathlay_''''', _caudillo_ indiĝeno [[_Apache_ (_tribu_)|_apache_]], _también_ _conocido_ como ''_Gerónimo_'' -->
Dosiero:Saami Family 1900.jpg|<center>[[Sameoj]]<!-- thumb|left|180px|_Sami_ familio en norda Skandinavio ĉirkaŭ 1900 -->
Dosiero:Emory-Yuma.jpg|<center>[[Nord-Ameriko|Nord-Amerika]] [[tribo]]<!-- thumb|left|180px|_mini_|[[_Yuma_-_indianarar_]] _frå_ [[Usono]]. -->
Dosiero:Inupiat Family from Noatak, Alaska, 1929, Edward S. Curtis (restored).jpg|<center>Indiĝena familio de [[Alasko]]<!-- thumb|left|180px|_mini_|_Ein_ [[_inuittar_|_inuittisk_]] _familie_ _frå_ [[Alasko]]. -->
</gallery>
<br clear=all>
== Vidu ankaŭ ==
* [[Etno]]
 
* [[Gento]]
* [[TriboGento]]
 
[[Tribo]]
 
=== Rilataj artikoloj ===
* [[Indi&#285;enaIndiĝena Or-kulturo en Kolombio]]
 
[[Ajnuoj]]
* [[Indi&#285;ena Or-kulturo en Kolombio]]
 
* [[ajnuoj]]
* [[aborigenojAborigenoj de Tajvano]]
 
* [[ciganoj]]
[[Ciganoj]]
* [[indiĝenaj popoloj]]
 
* [[indiĝenajIndiĝenaj popoloj]]
 
== Eksteraj ligiloj ==
[https://eo.globalvoices.org/?s=indi%C4%9Denoj Tuta serio de artikoloj rilate al indiĝenoj kaj indiĝenaj lingvoj] en [[Tutmondaj Voĉoj|Global Voices Esperanto]].
 
*[http://www.survival-international.org<!--/ ElvivaSurvival InternaciaInternational] -->(SIL)
http://www.un.org/esa/socdev/unpfii<!-- _UN_ Konstanta Forumo sur Indiĝena (Eldonas, Aferoj) (_UN_ _PFII_) -->
 
[https://www.un.org/development/desa/indigenouspeoples/ Indiĝenoj ĉe Unuiĝintaj Nacioj]
 
[https://www.iwgia.org/en/about.html IWGIA], organizaĵo por la protekto de la rajtoj de indiĝenoj
*http://www.unhchr.ch/Huridocda/Huridoca.nsf/(Symbol<!-- /E._CN_.4._Sub_.2.Ac.4.1996.2._En_?_Opendocument_ -->
*http://www.iwgia.org<!-- _Международная_ _рабочая_ _группа_ _по_ _делам_ _коренных_ _народов_ (_IWGIA_) -->
*http://www.survival-international.org<!-- Elviva Internacia -->
 
[[Kategorio:Etnoj]]