Damaĝa organismo: Malsamoj inter versioj

6 bitokojn forigis ,  antaŭ 7 monatoj
sen resumo de redaktoj
(d)
La esprimo '''damaĝa organismo''' aŭ '''damaĝulo''' (aŭ kelkfoje '''plago''') estas komuna esprimo por [[organismo]]j ([[besto]]j, [[planto]]j, [[fungo]]j, [[mikroorganismo]]j) kiuj kaŭzas rimarkindan ĝenon aŭ danĝeron al aŭ [[Homaro|personoj]] aŭ aliaj (gravaj) organismoj aŭ la tuta naturo.
 
=== Damaĝo al personoj ===
 
La ĉefaj manieroj damaĝi estas formanĝado de [[cerealo]]j aŭ aliaj [[kulturplanto]]j aŭ utilbestoj, ronĝado de [[konstruaĵo]]j, kaj transdonado de [[infekto]]j aŭ al personoj mem aŭ al iliaj utilplantoj aŭ utilbestoj. Ili aŭ kaŭzas ĝenon kaj [[ekonomio|ekonomian]] perdon, aŭ rekte endanĝerigas la [[sano]]n kaj vivon.
Damaĝaj organismoj aperas plej ofte en ne protektitaj kultivareoj. Ili povas plej rapide evolui en [[monokulturo]]j, neprizorgitaj per [[kemiaĵo]]j. Ekstrema [[klimato]] (varmego, sekego) malfortigas la [[planto]]jn kaj povas malfermi la pordon por la damaĝaj organismoj.
 
=== Damaĝo al ceteraj organismoj kaj naturo ===
 
Foje iu specio povas esti pritaksita kiel damaĝulo el vidpunkto de alia organismo (utila organismo, aŭ eĉ cetera organismo). Plejparte temas pri [[invadaj specioj]]. La ĉefaj manieroj damaĝi estas transdonado de infektoj, rekta manĝado de la trafitaj organismoj, iliaj idoj aŭ ovoj, aŭ formanĝado de ilia manĝajo, foje eĉ detruo de iliaj konstruaĵoj.
 
=== Listo de specioj ===
 
oni kalkulas al la damaĝantoj inter alie
190 443

redaktoj