Nagarĝuno: Malsamoj inter versioj

40 188 bitokojn aldonis ,  antaŭ 1 monato
sen resumo de redaktoj
(esperantigita ŝablono (Referencoj), esperantigita parametro, +Projektoj, kosmetikaj ŝanĝoj)
{{Informkesto homo}}bikŝuo
| nomo = Nagarĝuno
'''Nagarĝuno''' ({{lang|sa|नागार्जुन}}, ''Nāgārjuna'', ĉirkaŭ 150 – ĉirkaŭ 250 K.E.) estas konsiderita unu el la plej gravaj [[Budhisma filozofio|budhanaj filozofoj]] <ref>Garfield, Jay L. (1995), The Fundamental Wisdom of the Middle Way, Oxford: Oxford University Press</ref>. Kune kun lia disĉiplo [[Arjadevo]], li estas konsiderita la iniciatinto de la skolo [[Madhyamaka]] de [[Mahajano|Mahajana budhismo]]. Nagarĝuno estas ankaŭ atribuita ellaboron de la filozofio de la sutro [[Prajñāpāramitā]] kaj, ĉe kelkaj fontoj, la rivelon de ĉi tiuj skribaĵoj en la mondo, reeklernante ilin de la [[nago]]j (akvaj animoj ofte prezentitaj en la formo de serpentecaj homoj). Li ankaŭ, laŭ tradicio, supoze verkis kelkajn traktatojn pri [[rasajano]] kaj estis [[bikŝuo|bikŝuestro]] ĉe [[Nalando]] <ref>Hsing Yun, Xingyun, Tom Manzo, Shujan Cheng Infinite Compassion, Endless Wisdom: The Practice of the Bodhisattva Path Buddha's Light Publishing Hacienda Heights California</ref>.
| lingvo =
| konata kiel =
| dosiero = Nagarjuna with 84 mahasiddha cropped.jpg
| grandeco de dosiero= 200px
| sanskrita nomo = नागार्जुन (''Nāgārjuna'')
| tibeta nomo = ཀླུ་སྒྲུབ "klu sgrub"
| japana nomo = 龍樹 (''Ryūju'')
| skolo = [[Madjamako]]
| disĉiplo de =
| instruisto de = [[Arjadevo]]
| titoloj =
| naskiĝnomo =
| verkoj = ''[[Mūlamadhyamakakārikā]]''
| filo de =
| varno = [[Bramano]]
| naskiĝis en = ĉ. 150 en suda [[Barato]]{{sfn|Kalupahana|1992|p=160}}
| mortis en = ĉ. 250 en Barato
}}
 
'''Nagarĝuno''' (ĉ. 150 - 250){{sfn|Kalupahana|1992|p=160}} estas unu el la plej gravaj [[budhismo|budhismaj]] [[filozofo]]j,{{sfn|Cheng|1981}}{{sfn|Jones|2014}}{{sfn|Garfield|1994|pp=219-50}} kaj estas konsiderita la iniciatinto de la skolo [[Madjamako]], aŭ skolo de la Meza Vojo, unu el la skoloj de [[Mahajano|Mahajana budhismo]],{{sfn|Cheng|1981}}{{sfn|Garfield|1994|pp=219-50}} kune kun sia disĉiplo [[Arjadevo]]. Nagarĝuno estas ankaŭ atribuita la ellaboron de la filozofio de la sutroj de la [[perfekteco de saĝo]]. Laŭ tradicio, li estis la [[bikŝuo|ĉefbikŝuo]] kaj [[dekano]] de la [[bikŝuejo|bikŝuejego]] [[Nalando]].{{sfn|Xīng​ Yún|2010}}
<gallery>
Dosiero:Nagarjuna.jpg|<!-- thumb|maldekstra|180px|_nhỏ_|_phải_|'''Bodhisatvo _Long_ _Thụ_''', _được_ _trình_ _bày_ _với_ _nhục_ _kế_ _như_ _một_ _vị_ _Phật_ -->
</gallery>
 
== Referencoj Biografio==
Malmulte estas konata pri la vivo de Nagarĝuno, ĉar la ankoraŭ ekzistantaj tekstoj estis verkitaj en Ĉinio{{sfn|Rongxi|2002|pp=21-30}} kaj Tibeto post kiam li forpasis. Laŭ kelkaj tekstoj, li venis el suda Barato.{{sfn|Kalupahana|1992|p=160}}{{sfn|Hāṇḍā|2002|p=97}} Laŭ biografio de la 4-a aŭ 5-a jarcentoj tradukita de la [[bikŝuo]] [[Kumaraĝivo]], Nagarĝuno naskiĝis en [[bramano|bramana]] familio{{sfn|Dutt|pp=633-53}} en ''Vidarbha''{{sfn|Dutt|pp=633-53}}{{sfn|Malandra|1993|p=17}}{{sfn|Ichimura|2001|p=67}}{{sfn|Dakpo Paṇchen Tashi Namgyel|1993|p=443}}<ref>直勧; 吉迦夜; 曇曜; 鳩摩羅什; 真諦; 道宣; 志磐; 師錬「淨土 2巻」『八祖列全傳記纂』、秋田屋平左衞門、1680年。NCID: BB20345210</ref><ref>鳩摩羅什; 真諦『龍樹菩薩傳.婆藪槃豆法師傳』、植村藤右衛門 : 井上忠兵衛、1763年、NCID: BB20589361。</ref><ref>鳩摩羅什; 真諦『馬鳴菩薩傳 ; 龍樹菩薩傳 ; 龍樹菩薩傳別本 ; 提婆菩薩傳 . 婆藪槃豆傳』、支那内學院、1932年、NCID: BA87507515</ref> —regiono en [[Maharaŝtro]]—, kaj poste li fariĝis [[budhismo|budhisto]] kiam infano, post parkere memori budhismajn tekstojn.{{sfn|中村|2002|p=19}} Li studis bramanismon en la bikŝuejego [[Nalando]], kie li [[bikŝuiĝo|bikŝuiĝis]].{{sfn|中村|2002|pp=33-34}}
{{Referencoj}}
 
Laŭ Kalupahana, Nagarĝuno kredeble estis konsilisto ĉe raĝo de la [[Satavahana dinastio]], kaj se tio estas ĝusta, tiu raĝo povintus esti Yajña Śrī Śātakarṇi, kiu regis inter la jaroj 167 kaj 196. Tial li konkludas, ke Nagarĝuno vivis ĉ. la jaroj 150 kaj 250.{{sfn|Kalupahana|1992|p=160}}
{{Portalo|budhismo}}
 
Laŭ Hirakawa Akira, Nagarĝuno loĝis ĉe la monto ''Śarīparvata'' dum siaj lastaj jaroj, proksime de la urbo poste nomita ''Nāgārjunakoṇḍa'' (''la holmo de Nagarĝuno'').{{sfn|Hirakawa|2007|p=242}} La ruinoj de ''Nāgārjunakoṇḍa'' troviĝas en la [[distrikto Guntur]], [[Andra-Pradeŝo]], kie membroj de la skoloj ''Caitika'' kaj ''Bahuśrutīya'' havis [[bikŝuejo]]jn,{{sfn|Hirakawa|2007|p=242}} sed laŭ arĥeologia esplorado en ''Nāgārjunakoṇḍa'', oni ankoraŭ ne trovis indikaĵojn, kiuj povus ligi la lokon kun Nagarĝuno. Laŭ Krishna Murthy, la loko nomiĝis ''Vijayapuri'', laŭ epigrafo de la 3-a aŭ 4-a jarcentoj trovita tie, kaj prenis la nomon ''Nāgārjunakoṇḍa'' nur dum la mezepoko.<{{sfn|Krishnamurthy|1977|p=1}}
 
==Verkaro==
[[Dosiero:Tsapa Namgyal - The Teacher and Philosopher Nagarjuna - Walters 543008.jpg|eta|Tibeta statuo de Nagarĝuno, 17-a jarcento.]]
 
La verkaro de Nagarĝuno inkluzivas tekstojn adresitajn al grupo de lajkoj, konsilajn leterojn al raĝoj kaj epistemologiajn traktatojn kiuj reprezentas la fundamenton de la skeptika kaj dialektikoanaliza filozofia skolo Madjamako.{{sfn|Garfield|1994|pp=219-50}} Estas pluraj influplenaj tekstoj atribuitaj al li, kvankam ĉar ankaŭ estas multaj [[pseŭdoepigrafio]]j atribuitaj al li, ekzistas polemiko pri kiuj aŭtente estas liaj verkoj.
 
===''Mūlamadhyamakakārikā''===
La ''[[Mūlamadhyamakakārikā]]'' (''Fundamentaj versoj pri la meza vojo'') estas lia plej grava verko, ankaŭ lia plej longa kaj plej konata.
Ĝi ne nur estas komentario pri la parolado de la budho Gotamo al Kaccayana Gotta,{{sfn|Thanissaro Bhikkhu|2013}} sed ankaŭ detala analizo de gravaj paroladoj el la ''[[Nikajoj]]'' kaj la ''[[Agamoj]]'', ĉefe tiuj el la ''Aṭṭhakavagga'' de la ''Suttanipāta''.{{sfn|Kalupahana|1992|p=161}}
 
La ''Mūlamadhyamakakārikā'' inspiris plurajn komentariojn en Sanskrito, la tibeta, la ĉina, la korea kaj la japana, kaj malsamaj interpretoj de la teksto determinis la disiĝon de gravaj filozofiaj Mahajanaj skoloj, kiel tiu de la tibetaj ''Svatantrika'' kaj ''Prasaṅgika''.{{sfn|Garfield|1994|pp=219-50}}
 
===Gravaj verkoj atribuitaj al li===
Laŭ David Seyfort Ruegg, la ''Madhyamakasastrastuti'' atribuita al [[Ĉandrakirtio]] (ĉ. 600-650) parolas pri la jenaj ok tekstoj de Nagarĝuno:{{sfn|Ruegg|1981|p=8}}
#''Madhyamakakārikā''
#''Yuktiṣāṣṭika''
#''Śūnyatāsaptati''
#''Vigrahavyāvartanī''
#''Vidala'' (''Vaidalyasūtra'' aŭ ''Vaidalyaprakaraṇa'')
#''Ratnāvalī'',
#''Sūtrasamuccaya''
#''Saṃstuti''
 
Laŭ Christian Lindtner, la verkoj atribuitaj al Nagarĝuno estas la jenaj:{{sfn|Lindtner|1982|p=11}}
* ''Mūlamadhyamakakārikā'' (''Fundamentaj versoj pri la meza vojo''), en tri manuskriptoj en Sanskrito kaj pluraj tradukoj.{{sfn|Ruegg|1981|p=9}}
*''Śūnyatāsaptati'' (''Sep versoj pri vakueco''), kun prosa komentario atribuita al Nagarĝuno mem.
*''Vigrahavyāvartanī'' (''La fino de disputoj'')
*''Vaidalyaprakaraṇa'' (''Pulvorigante la kategoriojn''), proso kritikanta la dekses kategoriojn uzitajn en la hindia filozofio ''nyaya''.
*''Vyavahārasiddhi'' (''Pruvo de konvencio'')
*''Yuktiṣāṣṭika'' (''Sesdek versoj pri rezono'')
*''Catuḥstava'' (''Kvar himnoj''): ''Lokātītastava'' (''Himno al transcendeco''), ''Niraupamyastava'' (''Himno al la senegalulo''), ''Acintyastava'' (''Himno al la neimagebla'') kaj ''Paramārthastava'' (''Himno al absoluto'').{{sfn|Tola|1985}}
*''Ratnāvalī'' (''Trezora girlando''), subtitolita ''Rājaparikathā'', parolado adresita al raĝo (kredeble el la {{Satavahana dinastio]]).{{sfn|Ruegg|1981|p=24}}
*''Pratītyasamutpādahṝdayakārika'' (''Versoj pri la koro de la [[dependa ekesto]]''), kun mallonga komentario titolita ''Vyākhyāna''.
*''Sūtrasamuccaya'' (''Antologio de sutroj'').
*''Bodhicittavivaraṇa'' (''Eksponaĵo pri la [[Bodhicitta|vekiĝa menso]])
*''Suhṛllekha'' (''Letero al kara amiko'')
*''Bodhisaṃbhāraśāstra'' (''Traktato pri la postuloj de vekiĝo''), verko pri la vojo de la [[bodisatvo]] kaj la [[Pāramitā|perfektecoj]], kiu estas citita de Ĉandrakirtio en lia komentario pri la ''Kvarcent'' de [[Arjadevo]]. Nun ĝi nur troveblas en la ĉina traduko de la ''[[Tripitako de Tajŝo]]'', 1660.{{sfn|Ruegg|1981|p=29}}
 
El la supra listo, la tibeta historiisto [[Butön Rinchen Drub]] konsideris la unuajn ses kiel la ĉefajn traktatojn de Nagarĝuno kaj nomis ilin la ''Korpuso Yukti'' (''rigs chogs''), sed laŭ [[Tāranātha]] nur la unuaj kvin estas verkoj de Nagarĝuno. Laŭ T. R. V. Murti, nur ''Ratnāvalī'', ''Pratītyasamutpādahṝdayakārika'' kaj ''Sūtrasamuccaya'' estas verkoj de Nagarĝuno, ĉar la unuaj du estas ofte cititaj de Ĉandrakirtio, kaj la tria de [[Ŝantidevo]].{{sfn|Mūrti|2003|pp=89-91}}
 
===Aliaj verkoj===
Aldone al la verkoj menciitaj supre, kelkaj aliaj verkoj estas atribuitaj al Nagarĝuno, sed studado de tiuj ĉi verkoj sugestas, ke ili apartenas al pli malfrua periodo, ĉu la 8-a ĉu la 9-a jarcentoj, do ili ne povas estis verkoj de Nagarĝuno. Kelkaj gravaj verkoj en [[Vaĝrajano]] estas atribuitaj al Nagarĝuno de historiistoj, kiel Tāranātha en Tibeto de la 17-a jarcento. Tiuj ĉi historiistoj klopodas solvi kronologiajn problemojn per diversaj teorioj, kiel mistikaj revelacioj.{{sfn|Wedemeyer|2007}} Ĉe kelkaj fontoj, la rivelon de tiuj ĉi skribaĵoj al ordinaraj homoj post lerni ilin de la [[nago]]j, kiuj lernis ilin de la [[budho Gotamo]] mem kaj konservis ilin por centoj da jaroj.
 
Laŭ Ruegg, en tibetaj tradukoj ekzistas tri stanzaroj atribuitaj al Nagarĝuno:{{sfn|Ruegg|1981|p=27}}
#''Prajñāśatakanāmaprakaraṇa''
#''Nītiśāstrajantupoṣaṇabindu''
#''Nītiśāstraprajñādaṇḍa''
 
Aliaj verkoj nur ekzistas en la ĉina, kiel la ''Dvādaśanikāyaśastra'' (''Dekdutema traktato''), unu el la tri fundamentaj traktatoj de la skolo ''Sanlun'' (Orientazia Madjamako).{{sfn|Ruegg|1981|p=28}}
 
Aliaj verkoj atribuitaj al Nagarĝuno estas:{{sfn|Ruegg|1981|p=28-46}}
* ''Bhavasaṃkrānti'' (''Transmigro de ekzisto'')
*''Dharmadhātustava'' (''Laŭdo al la [[dharmadhātu|fenomena elemento]]''), laŭ Ruegg, kun necerta aŭtoreco.
* ''Śālistambhakārikā'' (''Versoj pri la riztigo'')
* ''Komentario pri la sutro de la dek etapoj (Daśabhūmikasūtra)''
* ''Mahāyānaviṃśikā'', laŭ Ruegg, kun necerta aŭtoreco.
* ''*Ekaślokaśāstra'' (''Traktato en unu verso'' - Tajŝo 1573)
* ''*Īśvarakartṛtvanirākṛtiḥ'' (''Refutado de [[Viŝnuo]]''){{#tag:ref
| La kompleta titolo estas ''Īśvarakartṛtva-nirākṛtiḥ-Viṣṇoḥ-ekakartṛtva-nirākaraṇa'' (''Refutado de la dio [[Viŝnuo]] kiel sola kreinto de la mondo'').{{sfn|Shcherbatskoy|1969}}
| group="noto"
}}
 
Lindtner opinias, ke la influhava ''[[Mahāprajñāpāramitāupadeśa]]'' (''Komentario pri la granda perfekteco de saĝo'' - Tajŝo 1509) ne vere estas verko de Nagarĝuno. Tiu ĉi verko nur ekzistas en ĉina traduko de [[Kumaraĝivo]], kaj ne estas konata nek en la tibeta nek en la hinda tradicioj.{{sfn|Ruegg|1981|p=32}} Étienne Lamotte samopinias,{{sfn|Lamotte|1976}} sed la [[bikŝuo]] Yìnshùn tamen opinias, ke Nagarĝuno povintus esti la verkisto.
 
Li anlaŭ supoze verkis kelkajn traktatojn pri [[rasajano]].{{sfn|Xīng​ Yún|2010}}
 
==Filozofio==
[[Dosiero:Nagarjuna.JPG|eta|200px|maldekstre|Statuo de Nagarĝuno ĉe tibeta [[bikŝuejo]] proksime de [[Kuluo (urbo)|Kuluo]], Barato.]]
 
Nagarĝuno uzis la teorion de la budho Gotamo pri [[dependa ekesto]] (''pratītyasamutpāda'') por demonstri la vanecon de metafizika spekulativado. Tiu ĉi metodo trakti metafizikon estas nomita ''meza vojo'' (''madhyama pratipada''), kaj per tiu ĉi meza vojo li evitis kaj la substancismon de la skolo [[Sarvastivada]] kaj la nominalismon de la skolo [[Sautrāntika]].{{sfn|Kalupahana|1992|p=120}}} Laŭ Nagarĝuno, fenomenoj estas kiel revoj aŭ projektaĵoj de konscio, kiuj povas esti spertita, tial ili ne estas nur nominalaj (''prajñāpti''),{{sfn|Kalupahana|1994|p=120}} kiel opiniis la skolo ''[[Prajñāptivāda]]'', aŭ [[Bahuŝrutijo|Bahuŝrutijo-Vibaĝjavado]].
 
Laŭ li, ĉiu fenomeno (dharma) estas vakueco (''śūnyatā''). Tio signifas, ke ili estas vakuaj je oesenco (''svabhāva'') ĉar ili havas [[Dependa ekesto|dependan ekeston]] (''pratītyasamutpāda''),{{sfn|Brunnholzl|2004|p=590}}{{sfn|Kalupahana|1992|p=120}} kaj tiu vakueco estas ankaŭ vakua.{{sfn|Cheng|1981}}{{sfn|Garfield|1994}}{{sfn|Garfield|2012}}
 
Nagarĝuno kredeble atingis sian perspektivon el deziro krei ekzegezon de la filozofio de la budho Gotamo laŭ la [[Agamoj]].
Li uzis la koncepton intrui per la meza vojo inter la du ekstremoj de ekzisto kaj malekzisto.{{sfn|Warder|1998|pp=55-56}}{{sfn|Choong|2000|pp=192-95}}
 
Laŭ la filozofo Umehara Takeshi, Nagarĝuno refutis la budhismon de la [[budho Gotamo]] kaj iniciatis [[Mahajano|Mahajanan budhismon]],{{sfn|梅原|2006|pp=196-197}} sed aliflanke, laŭ la filozofo Nakamura Hajime, Mahajanon karakterizas la teorio de vera esenco de fenomenoj (''dharmatā'') kaj la aldono de la ''signo de la reala esenco de fenomenoj''<ref group="noto">「諸法實相印」</ref>{{#tag:ref
| 諸法実相: ''Ĉiu fenomeno havas veran esencon (''dharmatā''; t.e. estas produktita de kondiĉoj).''{{sfn|中村|2001|pp=926-927}}
|group="noto"}} kiel kvara [[sigeloj de ekzisto|sigelo]] al la tri sigeloj de ekzisto originale proponitaj de [[Hinajano]],{{sfn|中村|2001|p=701}} sed laŭ Nakamura, Nagarĝuno neniam proponis aldoni novan sigelon.{{sfn|中村|2001|p=927}}
 
Nagarĝuno ŝajnis bone koni la filozofiojn de [[Ŝravakajano]] kaj [[Mahajano]], sed determini al kiu tradicio li inklinis pli estas malfacile. Se la tekstaro atribuita al li de Christian Lindtner{{#tag:ref
| La plej akceptita tekstaro.
|group="noto"}} estas ĝusta, Nagarĝuno klare estis [[Mahajano|Mahajanisto]], sed lia filozofio tamen klopodas resti ene de la limoj de la kanono de [[Ŝravakajano]]. Laŭ Lindtner, Nagarĝuno rigardis la [[budho Gotamo|budhon Gotamon]] ne kiel nuran antaŭulon, sed kiel la iniciatinton mem de la sistemo de la meza vojo (''madhyamaka'').{{sfn|Lindtner|1997|p=324}}
 
Kalupahana rigardas Nagarĝunon kiel postanton de [[Moggaliputta-Tissa]] kiel probatalanto de la meza vojo kaj kiel revigliganto de la originaj filozofaj idealoj de la budho Gotamo.{{sfn|Kalupahana|2005|pp=2, 5}}
 
===Vakueco===
La plej grava temo pri kiu Nagarĝuno fokusas sian atenton estas la koncepto de ''[[śūnyatā]]'' (''vakueco''), kiu estas ligita al aliaj kernaj budhismaj konceptoj, ĉefe ''[[anātman]]'' (''nememo'') kaj ''[[pratītyasamutpāda]]'' (''dependa ekesto''), kiujn li uzas por refuti la metafizikon de kelkaj el liaj samtempanoj. Li proponas, ke ĉio estas vakueco, ĉar ĉio ekestas ne pro sia propra povo, sed depende de kondiĉoj, kiuj kaŭzas ties ekeston. Laŭ Nagarĝuno, kaj ankaŭ la budho Gotamo, ne nur estaĵoj estas vakuaj, sed ĉiu fenomeno estas vakua je esenco kaj sendependa ekesto, tial li refutis la malortodoksajn teoriojn pri esenco (''svabhāva'') de sia epoko surbaze la teoriojn de frua budhismo.
 
Nagarĝuno nomas ''reala'' nur tion, kio havas propran esencon (''svabhāva''), nekaŭzita (''akṛtaka'') kaj nedependa de kio ajn alia (''paratranirapekṣa'').{{sfn|Rādhākṛṣṇan|2008|p=607}}
 
En la ĉapitro 24, verso 14 de la ''[[Mūlamadhyamakakārikā]]'', troviĝas unu el liaj plej famaj citaĵoj pri vakueco kaj dependa ekesto:{{sfn|Siderits|2013|pp=175-76}}
 
{{Citaĵo
 
| origina teksto = ''sarvaṃ ca yujyate tasya śūnyatā yasya yujyate|<br />
sarvaṃ na yujyate tasya śūnyaṃ yasya na yujyate||''
 
| teksto = Ĉio ja ebla estas kiam vakueco estas ebla;<br/>
Ĉio neebla estas kiam vakueco estas neebla.
 
| aŭtoro = Nagarĝuno
 
| verko = Mūlamadhyamakakārikā
}}
 
Kiel parto de lia analizo de vakueco de fenomenoj en la ''Mūlamadhyamakakārikā'', Nagarĝuno kritikas esencon (''svabhāva'') en konceptoj kiel kaŭzo, movo, ŝanĝo kaj persona identeco, uzante la [[tetralemo]]n de hinda logiko nomitan ''catuṣkoṭi'' por ataki kiun ajn esencisman koncepton surbaze kvar bazajn propozicion:{{sfn|Heinrich|1998|p=43}}
 
:Ĉiu fenomeno (''dharma'') ekzistas.
:Ĉiu fenomeno ne ekzistas.
:Ĉiu fenomeno kaj ekzistas kaj ne ekzistas.
:Ĉiu fenomeno nek ekzistas nek ne ekzistas.
 
Jen ekzemplo de tetralemo el la unua verso de la ''Mūlamadhyamakakārikā'':{{sfn|McCagney|1997}}{{sfn|Nāgārjuna|1970}}
 
{{Citaĵo
 
| origina teksto = ''1. na svato nāpi parato na dvyādhuāṃ nāpy ahetutaḥ|</br>
utpannā jātu vidyante bhāvāḥ kva cana ke cana||''
 
| teksto = 1. Neniam nenie iu ajn estaĵo ekestas el si mem;</br>
El si mem, el alia, el ambaŭ aŭ el neniu kaŭzo.
 
| aŭtoro = Nagarĝuno
 
| verko = Mūlamadhyamakakārikā
 
}}
 
Diri ke ĉio estas vakueco neas kiun ajn ontologian fundamenton, tial la filozofio de Nagarĝuno estas rigardita kiel ontologia [[kontraŭfundamentismo]]{{sfn|Westerhoff|2009}} aŭ kiel metafizika [[kontraŭrealismo]].{{sfn|Siderits|Decembro de 1988|pp=311-325}}
 
Fyodor Shcherbatskoy kaj T. R. V. Mūrti rigardis Nagarĝunon kiel la iniciatinto de la teorio de vakueco, sed Choong Mun-keat, Yin Shun and Dhammajothi Thero argumentas, ke tiu teorio ne estis novaĵo en tiu epoko,{{sfn|Yìnshùn|1985}}{{sfn|Choong|1999}}{{sfn|Ven. Medawachchiye Dhammajothi lThero|2008}} nek la ligo inter vakueco kaj dependa ekesto.{{sfn|Shi|2013}}
 
===Duvereco===
Nagarĝuno estis grava ellaboranto de la teorio de [[duvereco]], kiu asertas ke estas du niveloj de vero—absoluta vero (''paramārthasatya'') kaj konvencia vero (''saṃvṛtisatya''). Absoluta vero estas tio, ke ĉio estas vakua je esenco,{{sfn|Garfield|2001|p=91}} eĉ vakueco mem (''la vakueco de vakueco'').
 
Kelkaj{{sfn|Mūrti|1955}} interpretas tion rigardante Nagarĝunon kiel [[novkantianismo|novkantianon]], traktantan la absolutan veron kiel [[noumeno]]n.{{sfn|Siderits|2003}} Aliaj, kiel Mark Siderits kaj Jay L. Garfield, argumentis ke lia absoluta vero estas tio, ke ne ekzistas absoluta vero, kaj, laŭ Sidertis, ke li estas ''semantika dualisto'', kiu opinias ke nur estas konvenciaj veroj.{{sfn|Siderits|2003}} Laŭ Garfield, se oni analizas konvencian aferon, kiel tablon, por demonstri ties vakuecon, trovante ke ne estas tablo krom ĝiaj partoj, oni povas konkludi, ke ĝi estas vakua. sed poste, se oni analizas tiun vakuecon mem, oni trovos nenion krom la mankon de imanenta ekzistado de la tablo.{{sfn|Garfield|2001|pp=38-39}} Por esprimi tion en la ''Mūlamadhyamakakārikā'', Nagarĝuno uzis kiel fonton la ''Kaccānagottasuttaṃ'',{{sfn|Kalupahana|1986}} kiu distingas inter definitiva kaj interpretebla signifoj:<ref group="noto">Definitiva kaj interpretebla signifoj estas ''nītārtha'' kaj ''neyārtha'', respektive.</ref>{{sfn|Thanissaro Bhikkhu|2013}}
 
{{Citaĵo
| teksto = ''Ĉio ja ekzistas'': tiu estas la unua ekstremo; ''ĉio ne ekzistas'': tio estas la dua ekstremo. Evitante tiujn ĉi du ekstremojn, la [[Budho Gotamo|Tatagato]] instruas la [[darmo]]n per la mezo: …{{#tag:ref
| Kvankam tiu versio el la ''Saṃyuttanikāya'' estas iom malsama ol tiu en la ''Saṃyuktāgama'', ambaŭ enhavas la koncepton de instruado meze de la ekstremoj de ekzisto kaj neekzisto.{{sfn|Kalupahana|1986|p=232}} Nagarĝuno ne mencias ''ĉion'' kiam li citas la tekston el la ''Agamoj'' en la ''Mūlamadhyamakakārikā''.{{sfn|Kalupahana|1986|p=232}}
|group="noto"}}
| verko = Kaccānagottasuttaṃ (SN 12.15)
}}
 
===Kaŭzeco===
{{Vidu ankaŭ|Kaŭzeco}}
Nagarĝuno alproksimiĝis kaŭzecon el la [[kvar noblaj veroj]] kaj [[dependa ekesto]]. Li distingas inter du tipoj de dependa ekesto: tiu, kiu kaŭzas efikojn; kaj tiu, kiu kaŭzas kondiĉojn.{{sfn|Garfield|1994|pp=219-50}}
 
Konvencia vero kaj absoluta vero, kune, estas ambaŭ vakuaj je ekzisto. Laŭ Nagarĝuno, kaŭzo estas evento aŭ stato, kiu havas la povon krei efikon; kaj kondiĉo estas kaŭzo, kiu kaŭzas pluan eventon, staton aŭ procezon.{{sfn|Garfield|1994|pp=219-50}}
 
===Relativeco===
Nagarĝuno ankaŭ instruis la ideon de relativeco. En la ''Ratnāvalī'', li donas la ekzemplon, ke la ideo de mallongeco nur ekzistas rilate la ideon de longeco, ne pro imanenta naturo (''svabhāva''). Tiu ĉi ideo ankaŭ troviĝas en la ''Nikajoj'' kaj en la ''Agamoj'', en kiuj la ideo estas simile esprimita:{{sfn|Kalupahana|1975|pp=96-97}}
{{Citaĵo
|origina teksto=
|teksto= Lumo ekzistas rilate mallumon; bono, rilate malbonon; spaco, rilate formon.
|aŭtoro=
|verko= SN 2.150
}}
 
===Skeptikismo===
Nagarĝuno, kiel okcidentaj skeptikistoj, sisteme evitas defendi pozitivajn metafizikajn doktrinojn pri la naturo de aferoj, demonstrante ke tiaj pozitivaj tezoj estas nekoheraj, kaj ke niaj konvencioj kaj koncepta framo ne povas esti pravigita de sendependa realo.{{sfn|Garfield|1994|pp=219-50}}
 
===Hinduisma filozofio===
Nagarĝuno bone konis la klasikajn verkojn de [[hinduismo|hinduisma]] filozofio, kiel tiuj de la skoloj ''[[Sāṃkhya]]'' kaj ''[[Vaiśeṣika]]''.{{sfn|Mūrti|2003|pp=92}} Li ankaŭ konis la priskribojn de la dekses kategorioj de la sutroj de la skolo [[Nyāya]], kaj verkis traktatojn pri la pruvoj (''[[pramāṇa]]''), per kiuj li reduktas la silogismon de kvin membroj al unu de tri. En la ''Vigrahavyāvartanīkārikā'', Nagarĝuno kritikas la teorion de la skolo Nyāya pri pruvoj.{{sfn|Rādhākṛṣṇan|2008|p=644}} La skolo Nyāya havas komunajn metodojn kaj fundamentojn pri sufero kiel budhismo; sed, laŭ kelkaj verkistoj,{{sfn|Jayatilleke|2010|pp=246-249}}{{sfn|Collins|1994|p=64}}{{sfn|Roer|pp=2-4}}{{sfn|Javanaud|2013}}{{sfn|Plott|2000|p=63}} kerna malsameco estas ke laŭ budhismo ne estas ''ātman''.
Nagarĝuno verkis pri la refuto de la metafizika estaĵo nomita ''ātman'', asertante en la 18-a ĉapitro de la ''Mūlamadhyamakakārikā'', ke ne estas tia estaĵo, kaj ke la [[budho Gotamo]] instruis la doktrinon de [[nememo]] (''anātman'').{{sfn|Kalupahana|1996|pp=56-57}}{{sfn|Nishijima|2011|p=182–191}}{{sfn|Garfield|1995|pp=XXXIV, 76; ĉapitroj XVIII, XXVII (partoj unu kaj du)}}
 
===Greka filozofio===
Pro la simileco inter la filozofio de Nagarĝuno kaj tiu de [[Pirono]], ĉefe la ankoraŭ ekzistantaj verkoj de ''[[Sextus Empiricus]]'',{{sfn|Kuzminski|2008}} Thomas McEvilley suspektas, ke Nagarĝuno estis influita de grekaj [[pironismo|pironismaj]] tekstoj enportitaj en Baraton.{{sfn|McEvilley|2002|pp=499-505}} Sed, laŭ Christopher I. Beckwith, la instruoj de Pirono estas bazitaj sur budhismo, ĉar ''adiaphora'', ''astathmēta'' kaj ''anepikrita'' estas tre similaj al la tri [[sigeloj de ekzisto]].{{sfn|Beckwith|2015|p=28}} Laŭ li, la kernaj principoj de skeptikismo de Pirono nur troviĝis en la hinda filozofio en tiu epoko, kaj ne en la greka.{{sfn|Beckwith|2015|p=221}}
 
==Laŭ Mahajanaj skoloj==
[[Dosiero:Nagarjuna at Samye Ling Monastery.JPG|eta|Statuo de Nagarĝuno sidanta sur [[nago]] ĉe la [[bikŝuejo]] ''Kagyü Samye Ling'' de la skolo ''[[Karma Kagyü]]''.]]
 
Nagarĝuno estas kerna figuro en [[Mahajano|Mahajana budhismo]] kaj pluraj skoloj lin konsideras patriarkon.
 
En [[Ŝingono]], Nagarĝuno estas konsiderita la tria patriarko.<ref>{{Citaĵo el la reto | url = https://kotobank.jp/word/%E4%BB%98%E6%B3%95%E3%81%AE%E5%85%AB%E7%A5%96-620225 | titolo = 「ふほうのはっそ【付法の八祖】」 - 大辞林 第三版 | retejo = コトバンク}}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto | url = https://kotobank.jp/word/%E9%BE%8D%E6%A8%B9-149660 | titolo = 「「龍樹」 - ブリタニカ国際大百科事典 小項目事典 | retejo = コトバンク}}</ref>
 
En [[purlanda budhismo]], li estas la unua patriarko el la sep altrangaj [[bikŝuo]]j.{{sfn|岩波仏教辞典 第二版||p=438}}{{sfn|真宗新辞典||p=213}}
 
==Ikonografio==
Nagarĝuno estas ofte reprezentita kun homaj kaj [[nago|nagaj]] trajtoj, ofte kun nago ŝirmanta lian kapon.<ref name="Internet Encyclopedia">{{Citaĵo el la reto | url = http://www.iep.utm.edu/nagarjun/ | titolo = Nagarjuna (c. 150—c. 250) | lasta= Berger | unua = Douglas | retejo = Internet Encyclopedia of Philosophy | alirdato = 2017-05-02}}</ref>
 
<center>
{{Gallery
|title=
|footer=
|width=220
|height=150
|lines=1
 
|Dosiero:Nagarjuna, Tibet, 1644-1911 AD - Sichuan Provincial Museum - Chengdu, China - DSC04486.jpg
|Tibeta pentraĵo de Nagarĝuno ĉe muzeo en Ĉinio.
 
|Dosiero:Nagarjuna and Aryadeva as Two Great Indian Buddhist Scholastics - Google Art Project.jpg
|Tempero de Nagarĝuno kaj lia disĉiplo [[Arjadevo]].
 
|Dosiero:Nagarjuna.gif|
Desegno de Nagarĝuno.
 
|Dosiero:Nagardjuna.jpg|
Statuo de Nagarĝuno en [[Kalmukio]], [[Rusio]].
 
}}
</center>
 
==Vidu ankaŭ==
* [[Budhismo]]
* [[Mahajano]]
* [[Madjamako]]
* [[Vakueco]]
* [[Arjadevo]]
* [[Ĉandrakirtio]]
* [[Nalando]]
 
==Notoj==
{{Notoj | 2}}
 
==Referencoj==
{{Referencoj | 3}}
 
==Bibliografio==
{{refbegin | 30em}}
<!-- B -->
#{{Citaĵo el libro | lasta = Beckwith | unua = Christopher I. | titolo = Greek Buddha: Pyrrho's Encounter with Early Buddhism in Central Asia | eldoninto = Princeton University Press | jaro = 2015 | url = http://press.princeton.edu/chapters/s10500.pdf | isbn = 9781400866328 }}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Brunnholzl | unua = Karl | jaro = 2004 | titolo = Center of the Sunlit Sky: Madhyamaka in the Kagyu Tradition | eldoninto = Snow Lion Publications }}
<!-- C -->
#{{Citaĵo el gazeto | lasta = Cheng | unua = Hsueh-Li | jaro = 1981 | titolo = The Roots of Zen Buddhism | gazeto = Journal of Chinese Philosophy | volumo = 8 |paĝoj = 451–478 | url =http://www.thezensite.com/ZenEssays/Nagarjuna/roots_of_zen.htm | doi = 10.1111/j.1540-6253.1981.tb00267.x }}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Choong | unua = Mun-keat|titolo = The Notion of Emptiness in Early Buddhism | eldoninto = Motilal Banarsidass | jaro = 1999 | isbn = 978-8120816497 }}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Choong | unua = Mun-keat | titolo = The Fundamental Teachings of Early Buddhism: A Comparative Study Based on the Sutranga Portion of the Pali Samyutta-nikaya and the Chinese Samyuktagama (Beitrage Zur Indologie) | eldoninto = Otto Harrassowitz | loko = Wiesbaden | jaro = 2000 | isbn = 978-3447042321}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Collins | unua = Steven | jaro = 1994 | titolo = Religion and Practical Reason | eldoninto = State Univ. of New York Press (Eldonintoj: Frank Reynolds, David Tracy) | isbn = 978-0791422175}}
<!-- D -->
#{{Citaĵo el libro | lasta = Dakpo Paṇchen Tashi Namgyel | titolo = Mahāmudrā: The Quintessence of Mind and Meditation |eldoninto = Motilal Banarsidass Publishers | jaro = 1993 | isbn = 978-8120810747 }}
#{{Citaĵo el gazeto |lasta= Dutt |unua= Nalinaksha |titolo= Notes on the Nagarjunikonda Inscriptions |gazeto= The Indian Historical Quarterly |numero=7:3 |dato=Septembro de 1931}}
<!-- G -->
#{{Citaĵo el gazeto | lasta = Garfield | unua = Jay L. kaj Graham Priest | jaro = 1994 | titolo = Dependent Arising and the Emptiness of Emptiness: Why did Nagarjuana Start with Causation? | gazeto = Philosophy East & West | volumo = 44 | numero = 2, Aprilo | paĝo = |doi = 10.2307/1399593 | jstor = 1399593 | url = https://web.archive.org/web/20100507020322/http://thezensite.com/ZenEssays/Nagarjuna/Dependent_Arising.htm}}
#{Citaĵo el libro | lasta = Garfield | unua = Jay (tr.) | titolo = The Fundamental Wisdom of the Middle Way: Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā | url = https://books.google.com/books?id=kfsyfoO1IlYC | jaro = 1995 | loko = Oxford | eldoninto = Oxford University Press | isbn = 978-0-19-976632-1}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Garfield | unua = Jay L. | jaro = 1995 | titolo = The Fundamental Wisdom of the Middle Way | loko = Oxford | eldoninto = Oxford University Press}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Garfield | unua = Jay L. | titolo = Empty Words: Buddhist Philosophy and Cross-Cultural Interpretation
| eldoninto = Oxford University Press USA | jaro = 2001 | isbn = 978-0195146721}}
#{{Citaĵo el gazeto | lasta =Garfield | unua =Jay L. | jaro =2003 | titolo = Nāgārjuna and the Limits of Thought | gazeto =Philosophy East & West | volumo =53 | numero = | paĝo =1-21}}
#{{Citaĵo el libro | lasta =Garfield | unua =Jay L. | jaro =2012 | titolo =Madhyamaka Is Not Emptiness | eldoninto = Smith College, University of Melbourne | url = https://web.archive.org/web/20150924120556/http://www.smith.edu/philosophy/docs/garfield_nihilism.pdf }}
<!-- H -->
#{{Citaĵo el libro | unua = Omacanda | lasta = Hāṇḍā | titolo = Buddhist Art & Antiquities of Himachal Pradesh | jaro = 2002 | eldoninto = Indus Publishing Company | isbn = 978-8185182995 }}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Heinrich | unua = Dumoulin | titolo = Zen Buddhism: A History, India and China | jaro = 1998 | eldoninto = Macmillan Publishing }}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Hirakawa | unua = Akira; Groner, Paul | titolo = A History of Indian Buddhism: From Śākyamuni to Early Mahāyāna | jaro = 2007 }}
<!-- I -->
#{{Citaĵo el libro | lasta = Ichimura | unua = Shōhei | titolo = Buddhist Critical Spirituality: Prajñā and Śūnyatā | eldoninto = Motilal Banarsidass Publishers | jaro = 2001}}
<!-- J →
#{{Citaĵo el la reto | lasta = Javanaud | unua = Katie | jaro = 2013 | url = https://philosophynow.org/issues/97/Is_The_Buddhist_No-Self_Doctrine_Compatible_With_Pursuing_Nirvana | titolo = Is The Buddhist 'No-Self' Doctrine Compatible With Pursuing Nirvana? | eldoninto = Philosophy Now}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Jayatilleke | unua = Kulatissa Nanda | jaro = 2010) | titolo = Early Buddhist Theory of Knowledge | isbn = 978-8120806191}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Jones | unua = Richard H. | jaro = 2014 | titolo = Nāgārjuna: Buddhism's Most Important Philosopher | eldono = 2-a | loko = Novjorko | eldoninto = Jackson Square Books}}
<!-- L -->
#{{Citaĵo el libro | lasta = Lamotte | unua = Éttiene | titolo = Le Traité de la grande Vertu de Sagesse de Nāgārjuna | volumo = I (1944), Vol II (1949), Vol III (1970), Vol IV (1976) | jaro = 1976 | eldoninto = Institut Orientaliste: Louvain-la-Neuve | lingvo = fr | isbn = 978-9042928176 }}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Lindtner | unua = Christian | titolo = Master of Wisdom |eldoninto = Dharma Publishing | jaro = 1997}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Lindtner |unua= Christian | jaro = 1982 | titolo = Nagarjuniana: Studies in the Writings and Philosophy of Nāgārjuna | loko = Kopenhageno | eldoninto = Akademisk forlag}}
<!-- K -->
#{{Citaĵo el libro | lasta = Kalupahana | unua = David J. | titolo = Causality: The Central Philosophy of Buddhism | eldonint o= The University Press of Hawaii | jaro = 1975 | isbn = 978-0824802981}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Kalupahana | unua = David J. | titolo = Nāgārjuna: The Philosophy of the Middle Way | eldoninto = SUNY Press | jaro = 1986 | isbn = 978-0887061493 }}
#{{Citaĵo el libro |unua=David J. |lasta=Kalupahana |titolo=A History of Buddhist Philosophy: Continuities and Discontinuities |eldoninto= University of Hawaii Press |jaro=1992 |isbn= 978-0824814021}}
#{{Citaĵo el libro | lasta =Kalupahana | unua =David J. | titolo =The Principles of Buddhist Psychology |jaro= 1992b | loko =Delhio | eldoninto =Sri Satguru Publications |isbn= 978-8170303220}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Kalupahana | unua = David J. (tr.) | titolo = Mūlamadhyamakakārikā of Nāgārjuna | url=https://books.google.com/books?id=38WJRwP3nLgC | jaro = 1996 | eldoninto = Motilal Banarsidass | isbn = 978-81-208-0774-7}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Kalupahana | unua = David J. | titolo = Mūlamadhyamakakārikā of Nāgārjuna: The Philosophy of the Middle Way | eldoninto = Motilal Banarsidass | jaro = 2005}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Kuzminski | unua = Adrian | titolo = Pyrrhonism: How the Ancient Greeks Reinvented Buddhism | jaro = 2008}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Krishnamurthy | unua = K. | titolo = Nāgārjunakoṇḍā: A Cultural Study | url = https://books.google.com/books?id=4gBSWyLTSzkC&pg=PA1 | jaro = 1977 | eldoninto = Concept Publishing Company | oclc = 4541213 }}
<!-- M -->
#{{Citaĵo el gazeto |lasta= Mabbett |unua= Ian |jaro= 1998 |titolo= The Problem of the Historical Nāgārjuna Revisited |gazeto= Journal of the American Oriental Society |volumo= 118 |numero=3 |paĝo= 332-46}}
#{{Citaĵo el libro | lasta=Malandra |unua=Geri Hockfield | titolo = Unfolding a Mandala: The Buddhist Cave Temples at Ellora | eldoninto = SUNY Press | jaro = 1993}}
#{{Citaĵo el libro| lasta = Matilal | unua = Bimal Krishna | jaro = 1997 | titolo = Logic, Language and Reality: Indian Philosophy and Contemporary Issues | eldoninto = Motilal Banarsidass | isbn = 978-8120807174}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = McCagney | unua = Nancy | titolo = Nāgārjuna and the Philosophy of Openness | eldoninto = Rowman & Littlefield Publishers, Inc. | loko = Oxford | jaro = 1997 | isbn = 0-8476-8627-2 }}
#{{Citaĵo el libro | lasta = McEvilley | unua = Thomas | titolo = The Shape of Ancient Thought | jaro = 2002}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Ven. Medawachchiye Dhammajothi Thero | titolo = The Concept of Emptiness in Pali Literature | eldoninto = Corporate Body of the Buddha Educational Foundation | jaro = 2008 | asin = B0055PMRQ0}}
#{{Citaĵo el libro | lasta= Mūrti | unua= Tirupattur R. Veṃkaṭācala | titolo= The Central Philosophy of Buddhism | jaro= 1955 | eldoninto= George Allen and Unwin | loko= Londono}}
#{{Citaĵo el libro | lasta= Mūrti | unua= Tirupattur R. Veṃkaṭācala | titolo= Central Philosophy of Buddhism: A Study of Madhyamika System | eldoninto= Munshiram Manoharlal | jaro= 2003 | isbn= 978-8121510806}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Murty | unua = Kotha Satchidananda | jaro = 1971 | titolo = Nāgārjuna | eldoninto = National Book Trust | loko = Novdelhio }}
<!-- N -->
#{{Citaĵo el libro | aŭtoro = Nāgārjuna | titolo = Mūlamadhyamakakārikā de Nāgārjuna avec la Prasannapadā de Candrakīrti | eldoninto = Biblio Verlag | loko = Osnabrück | jaro = 1970 }}
#{{Citaĵo el libro | lasta = 中村 |unua = 元 | jaro = 2001 | titolo = 広説佛教語大辞典 | numero = 中巻 | eldoninto = 東京書籍 }}
#{{Citaĵo el libro | lasta = 中村 |unua = 元 | jaro = 2002 | titolo = 龍樹 | serio= 講談社学術文庫 1548 | eldoninto = 講談社 | isbn = 4-06-159548-2 }}
#{{Citaĵo el libro | lasta = 中村 |unua = 元 | jaro = 2002b | titolo = 岩波仏教辞典 | eldono = 2 | eldoninto = 岩波書店 | isbn = 4-00-080205-4}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = 中村 |unua = 元 | jaro = 2010 | titolo = 広説佛教語大辞典(縮刷版) | eldono = | eldoninto = 東京書籍 | isbn = 978-4-487-73174-9 }}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Nishijima | unua = G. W. (tr.); Warner, Brad (komentario) | titolo = Fundamental Wisdom of the Middle Way: Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā | url = https://books.google.com/books?id=pn5YBQAAQBAJ | jaro = 2011 | eldoninto = Monkfish | isbn = 978-0-9833589-0-9}}
<!-- P -->
#{{Citaĵo el libro | lasta = Plott | unua = John C. et al. | jaro = 2000 | titolo = Global History of Philosophy: The Axial Age | volumo = 1 | eldoninto = Motilal Banarsidass | isbn = 978-8120801585}}
<!-- R -->
#{{Citaĵo el libro | lasta = Ramanan | unua = K. Venkata | titolo = Nāgārjuna's Philosophy | eldoninto = Charles E. Tuttle, Vermonto kaj Tokio. Represita de Motilal Banarsidass, Delhio, 1978 | jaro=1966 | isbn = 978-8120801592}}
#{{Citaĵo el libro | eldoninto = Sastri, H. Chatterjee | jaro = 1977 | titolo = The Philosophy of Nāgārjuna as Contained in the Ratnāvalī, Part I | eldoninto = Saraswat Library | loko = Kalkato }}
#{{Citaĵo el libro |lasta= Rādhākṛṣṇan |unua= Sarvepalli |titolo=Indian Philosophy |volumo=1 |jaro=2008 |eldoninto=Oxford |isbn=978-0195698411}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Roer | unua = Edward | titolo = Shankara's Introduction }}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Rongxi | unua = Li (tr.); Dalia, Albert A. (tr.) | jaro = 2002 | url = https://web.archive.org/web/20150920131638/http://www.bdk.or.jp/pdf/bdk/digitaldl/dBET_LivesGreatMonksNuns_2002.pdf | titolo = The Lives of Great Monks and Nuns | eldoninto = Berkeley CA: Numata Center for Translation and Research }}
#{{Citaĵo el libro |lasta= Ruegg |unua= David Seyfort |titolo= The Literature of the Madhyamaka School of Philosophy in India (A History of Indian literature) |eldoninto= Otto Harrassowitz Verlag |jaro= 1981 |isbn= 978-3447022040}}
<!-- S →
#{{Citaĵo el libro | lasta = Shcherbatskoy | unua = Fyodor Ippolitovich | titolo = Papers of Th. Stcherbatsky (Soviet Indology Series) | jaro = 1969 | eldoninto = Indian Studies: Past & Present }}
#{{Citaĵo el gazeto | lasta = Shi | unua = Huifeng | titolo = "Dependent Origination = Emptiness" —Nāgārjuna’s Innovation? An Examination of the Early and Mainstream Sectarian Textual Sources | gazeto = Journal of the Centre of Buddhist Studies Sri Lanka | jaro = 2013 | volumo = 11}}
#{{Citaĵo el gazeto | lasta = Siderits | unua = Mark | titolo = Nāgārjuna as Anti-realist | gazeto = Journal of Indian Philosophy | dato =Decembro de 1988 | volumo = 16 | numero = 4}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Siderits | unua = Mark; Katsura Shōryū | titolo = Nāgārjuna's Middle Way: Mūlamadhyamakakārikā (Classics of Indian Buddhism) | eldoninto = Wisdom Publications | jaro = 2013 | isbn = 978-1-61429-050-6 }}
#{{Citaĵo el gazeto |lasta= Siderits |unua= Mark |titolo= On the Soteriological Significance of Emptiness |gazeto= Contemporary Buddhism |volumo= 4 |numero= 1 |jaro= 2003}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Streng | unua = Frederick J. | jaro = 1967 | titolo = Emptiness: A Study in Religious Meaning | eldoninto = Abingdon Press | loko = Naŝvilo | isbn = 978-0687117086}}
<!-- T →
#{{Citaĵo el libro | lasta = 寺本 |unua = 婉雅]] | jaro = 1926 | titolo = 新竜樹伝の研究 ; On the history of Nagarjuna II. | ĉapitro =(九)古龍樹の出生地 |paĝo = 117-124 | eldoninto = 内外出版}}
#{{Citaĵo el la reto | aŭtoro= Thanissaro Bhikkhu | eldoninto = Access to Insight (BCBS Edition) | titolo = Kaccayanagotta Sutta: To Kaccayana Gotta (on Right View) (SN 12.15) | url = https://web.archive.org/web/20130329025311/http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/sn/sn12/sn12.015.than.html | jaro = 2013}}
#{{Citaĵo el gazeto | lasta = Tola | unua = Fernando; Dragonetti, Carmen |titolo = Nāgārjuna's Catustava | gazeto = Journal of Indian Philosophy | volumo = 13 (1) | numero = 1 |paĝo = 1-54 | jaro = 1985}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Tuck | unua = Andrew P. | jaro = 1990 | titolo = Comparative Philosophy and the Philosophy of Scholarship: on the Western Interpretation of Nāgārjuna | loko = Oxford | eldoninto = Oxford University Press | isbn = 978-0195061567}}
<!-- W -->
#{{Citaĵo el gazeto | lasta = Walser | unua = Joseph | jaro = 2002 | url = https://web.archive.org/web/20150403235727/http://www.thezensite.com/ZenEssays/Nagarjuna/Nagarjuna-and-the-Ratnavali.pdf | titolo = Nāgārjuna and the Ratnāvalī: New Ways to Date an Old Philosopher | gazeto = Journal of the International Association of Buddhist Studies | volumo = 25 | numero = 1-2 | paĝo = 209-262}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Walser | unua = Joseph | jaro = 2005 | titolo = Nāgārjuna in Context: Mahāyāna Buddhism and Early Indian Culture | loko = Novjorko | eldoninto = Columbia University Press}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Warder | | unua = Anthony Kennedy | titolo = A Course in Indian Philosophy | eldoninto = Motilal Banarsidass | loko = Barato | jaro = 1998 | isbn = 978-8120812444 }}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Westerhoff | unua = Jan |jaro = 2009 | titolo = The Dispeller of Disputes: Nāgārjuna's Vigrahavyāvartanī | loko = Oxford | eldoninto = Oxford University Press}}
#{{Citaĵo el libro | lasta = Westerhoff | unua = Jan |jaro = 2010 | titolo = Nāgārjuna's Madhyamaka. A Philosophical Introduction | loko = Oxford | eldoninto = Oxford University Press}}
#{{Citaĵo el libro |lasta= Wedemeyer |unua= Christian K. |jaro= 2007 |titolo= Āryadeva's Lamp that Integrates the Practices: The Gradual Path of Vajrayāna Buddhism according to the Esoteric Community Noble Tradition | loko= Novjorko |eldoninto= AIBS/Columbia University Press}}
#{{Citaĵo el libro |lasta= Westerhoff |unua= Jan |titolo= Nagarjuna's Madhyamaka: A Philosophical Introduction |eldoninto= Oxford University Press |jaro= 2009 | isbn= 978-0195384963}}
<!-- Y -->
#{{Citaĵo el libro |lasta= Yìnshùn |titolo= An Investigation into Emptiness (Kōng zhī Tànjìu 空之探究) |eldoninto= Noble Path Buddhist Education Fellowship, Inc. |jaro= 1985 |isbn= 978-0981853130}}
<!-- X -->
#{{Citaĵo el libro | lasta = Xīng​ Yún | jaro = 2010 | titolo = Infinite Compassion, Endless Wisdom: The Practice of the Bodhisattva Path | eldoninto = Buddha's Light Publishing | loko = Hacienda Heights California }}
{{refend}}
 
==Eksteraj ligiloj==
*{{Citaĵo el la reto | url = http://www.sacred-texts.com/journals/ia/banav.htm#pp_2 | titolo = Overview of Traditional Biographical Accounts | retejo = sacred-texts.com}}
*{{Citaĵo el la reto | url = http://indica-et-buddhica.org/repositorium/nagarjuna | titolo = Nāgārjuna - Sanskrit Buddhist texts: Acintyastava, Bodhicittavivaraṇa, Ratnāvalī, Mūlamadhyamakakārikās &c. | retejo = indica-et-buddhica.org}}
*{{Citaĵo el la reto | url = http://www.thezensite.com/ZenEssays/Nagarjuna/Garland_of_Ratnavali.html | titolo = Online version of the Ratnāvalī (Precious Garland) in English | aŭtoro = Prof. Vidyakaraprabha kaj Bel-dzek | retejo = The Zen Site}}
*{{Citaĵo el la reto | lasta = Berzin | unua = Alexander | url = http://studybuddhism.com/en/tibetan-buddhism/original-texts/sutra-texts/letter-to-a-friend | titolo = Online version of the Suhṛllekha (Letter to a Friend) in English | retejo = Study Buddhism}}
*{{Citaĵo el la reto | url = https://web.archive.org/web/20110207215921/http://www.byomakusuma.org/Articles/tabid/55/Default.aspx | titolo = Nārāgjuna vis-à-vis the Āgama-s and Nikāya-s | retejo = Byoma Kusuma | eldoninto = Nepalese Dharmasangha}}
*{{Citaĵo el la reto | url = http://www.thezensite.com/MainPages/nagarjuna.html | titolo = ZenEssays: Nagarjuna and the Madhyamika | retejo = The Zen Site}}
*{{Citaĵo el la reto | lasta = Batchelor | unua = Stephen | url = https://web.archive.org/web/20130728183514/http://www.stephenbatchelor.org/index.php/en/verses-from-the-center | titolo = Mūlamadhyamakakārikā (online Tibetan and English version translated by Stephen Batchelor) }}
 
{{Portalo | budhismo}}
{{Projektoj}}
{{Ĝermo|budhismo}}
{{Bibliotekoj}}
{{Havenda artikolo}}
{{Commonscat|Nagarjuna}}
{{Bibliotekoj}}
 
[[Kategorio:Budhismaj filozofoj]]
2 823

redaktoj