Granda Depresio: Malsamoj inter versioj

98 bitokojn aldonis ,  antaŭ 1 jaro
Priekonomiaj historiistoj kutime konsideras la eksplodigilo de la Granda Depresio la subitan detruegan [[Borsa Katastrofo de 1929|usonan borsokatastrofon de 1929]], startinta la 24an de oktobro, 1929. Tamen,<ref name=Britannica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243118/Great-Depression Great Depression], Encyclopædia Britannica</ref> kelkaj pridubas tiun konkludon kaj vidas tiun katastrofon nur kiel simptomo, pli ol liel kaŭzo, de la Granda Depresio.<ref name="Frank_Bernanke"/><ref>{{cite news|title=Economics focus: The Great Depression|magazine=The Economist}}</ref>
 
Eĉ post la katastrofo de Wall Street de 1929 optimismo pludaŭris dum iom da tempo. [[John D. Rockefeller]] diris "Tiuj estas tagoj en kiuj multaj malkuraĝiĝis. En la 93 jaroj de mia vivo, depresioj venis kaj foriris. Prospero ĉiam revenis kaj denove revenos."<ref>{{cite web|url=http://us.history.wisc.edu/hist102/lectures/lecture18.html |title=Crashing Hopes: The Great Depression |accessdate=13a de marto, 2008 |last=Schultz |first=Stanley K. |year=1999 |work=American History 102: Civil War to the Present |publisher=[[ University of Wisconsin–Madison]] |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080323120342/http://us.history.wisc.edu/hist102/lectures/lecture18.html |archivedate=23a de marto, 2008 |df= }}</ref> La borso revenis supren komence de 1930, reen al la niveloj de la komenco de 1929 ĉirkaŭ aprilo. Tio estis ankoraŭ preskaŭ 30% sub la pinto de septembro 1929.<ref>{{cite web|accessdate=22a de majo, 2008 |url=http://www.gold-eagle.com/editorials_98/vronsky060698.html |title=1998/99 Prognosis Based Upon 1929 Market Autopsy |publisher=Gold Eagle |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080517075810/http://www.gold-eagle.com/editorials_98/vronsky060698.html |archivedate=17a de majo, 2008 }}</ref>
 
Kune, governmentregistaro andkaj businessnegocoj spentelspezis morepli inen thela firstunua halfduono ofde 1930 thanol inen thela correspondingkoresponda periodperiodo ofde thela previousantaŭa yearjaro. On the other handAliflanke, consumerskonsumantoj, manymultaj ofel whomkiuj hadestis sufferedsuferintaj severefortajn lossesperdojn inen theborso stockdum marketla theantaŭa previous yearjaro, cutfortranĉis backsiajn theirelspezojn expendituresen byĉirkaŭ 10%. In additionAldone, beginningdekomence en inla themezo midde la 1930-1930saj jaroj, a [[Dust BowlPolvosekego|severeforta droughtsekego]] ravagedfrapegis thela agriculturalagrikulturan heartlandkernon ofde the U.SUsono.<ref name=drought>
{{cite web
|url=http://www.ncdc.noaa.gov/paleo/drought/drght_history.html
|title=Drought: A Paleo Perspective&nbsp;– 20th Century Drought
|publisher= National Climatic Data Center
|accessdate=April5a 5de aprilo, 2009
|last=
|first=
</ref>
 
ByĈirkaŭ la mezo de mid-1930, interestinteresproporcioj ratesestis hadfalintaj droppedal tomalaltaj low levelsniveloj, butsed expectedatendita [[deflacio]] andkaj thela continuingkontinua reluctancemalpreteco ofde peoplela tokonsumantoj borrowŝpari meantindikis, thatke consumerla spendingkonsumespezo andkaj investmentla wereinvestado depressedestis falintaj.<ref>{{Cite journal|first=James|last=Hamilton|title=Monetary Factors in the Great Depression|journal=Journal of Monetary Economics|volume=19|issue=2|pages=145–69|year=1987|doi= 10.1016/0304-3932(87)90045-6|ref=harv}}</ref> ByĈirkaŭ Maymajo de 1930, automobilela salesvendado hadde declinedaŭtomobiloj toestis belowfalinta thesub levelsniveloj ofde 1928. PricesPrezoj, inĝenerale, generalekmalaltiĝis, begankvankam tola decline,salajroj althoughrestis wagessimile held steady inen 1930. ThenTiam adeflacia [[deflationaryspiralo spiral]]startis started inen 1931. FarmersFarmistoj facedfrontis aplej worsemalbonan outlookantaŭrigardon; decliningmalpliiĝintaj croprikioltoprezoj priceskaj andsekego aen Greatla Plains[[Grandaj droughtEbenaĵoj]] crippledkripligis theiriliajn economicekonomiajn outlookrezultojn. AtEn itssia peakpinto, thedum Greatla DepressionGranda sawDepresio nearlypreskaŭ 10% ofel allla Greatbienoj de la Grandaj Ebenaĵoj Plainsŝanĝis farmssiajn changeposedantojn handsspite despitela federalfederalan assistancehelpon.<ref>{{Cite web|url=http://drought.unl.edu/DroughtBasics/DustBowl/TheGreatDepression.aspx|title=The Great Depression|website=drought.unl.edu|language=en-US|access-date=March29a de 29marto, 2018}}</ref>
 
TheLa declinemalpliigo inde thela [[EconomyEkonomio ofde the United StatesUsono|U.S.usona economyekonomio]] wasestis thela factorfaktoro that pulled down most other countries at first; then, internal weaknesses or strengths in each country made conditions worse or better. Frantic attempts to shore up the economies of individual states across the world through [[protectionism|protectionist]] policies, such as the 1930 U.S. [[Smoot–Hawley Tariff Act]] and retaliatory tariffs in other states, exacerbated the collapse in global trade.<ref>{{cite book|last1=Richard|first1=Clay Hanes (editor)|title=Historic Events for Students: The Great Depression|date=July 2002|publisher=Gale|isbn=978-0-7876-5701-7|edition=Volume I}}</ref> By 1933, the economic decline had pushed world trade to one third of its level just four years earlier.<ref>{{Cite book|title=Worlds together, worlds apart: a history of the world from the beginnings of humankind to the present|last=Tignor|first=Tignor, Robert L.|isbn=978-0-393-92207-3|edition=Fourth|location=New York|oclc=854609153|date = October 28, 2013}}</ref>
 
===Ekonomiaj indikiloj===
212 928

redaktoj