Mart Stam: Malsamoj inter versioj

765 bitokojn forigis ,  antaŭ 1 jaro
e
sen resumo de redaktoj
(Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo}} '''Martinus Adrianus (Mart) STAM''' (naskiĝis la {{Daton|5|8|1899}} en Purmerend, mortis la {{Daton|23|2|1986}} en Goldach) estis Nederla...")
 
eNeniu resumo de redakto
== Seĝo ==
[[Dosiero:Thonet MAK Vienna 2020 11.jpg|eta|Ŝtalaj tubseĝoj de Lorenz (maldekstre) kaj de Breuer.]]
Stam inventis la unuan seĝon sen malantaŭaj kruroj, la tiel nomita "ŝtala tubseĝo" aŭ ''Freischwinger'' en [[Germana lingvo|la germana]]. Sur la malantaŭa flanko de la edziĝa anonco de pentristo [[Willi Baumeister]] Stam faris per blua grifelo skizon de tiu seĝo je la 22-a de novembro 1926 dum vespermanĝo en Hotel Marquart en [[Stutgarto]] en la ĉeesto de interalie [[Ludwig Mies van der Rohe]]. Tiu anonco nun lokiĝas en la arkivo de Mies van der Rohe en la [[Muzeo de Moderna Arto de Novjorko]] (MoMA). La seĝo unue ekproduktiĝis dum 1927 de la [[Germanio|germana]] firmao Lorenz. Stam poste havis [[Juro|juran]] disputon kun [[Marcel Breuer]] pri la [[intelekta propraĵo]] de la seĝo. En 1932 germana [[Tribunalo (juro)|tribunalo]] konfirmis ke ne Breuer sed Stam inventis la seĝon.<ref>Stef Jacobs, ''Mart Stam. Dichter van staal en glas'', 2016</ref>Pro sia aŭtoritata agmaniero li ne estis amata kiel estro de la Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs. Li en 1948 iris al la [[Sovetunie okupita zono de postmilita Germanio|sovetunie okupita zono de Germanio]], kie li fondis instituton pri [[industria fasonado]] kaj kie li estris la Kunsthochschule Weißensee. Tie Stam devis helpi la Komunistan Partion kun starigo de nova industrio. Stam luktis kun la manko de libereco.
 
== Funkciismo ==
Stam opiniis ke la funkcio kaj la fareblo de iu konstruaĵo estis plej gravaj. La konstruaĵo devas servi la homon. Per tiu opinio Stam estis bonvena en la [[Sovetunio]], kie li laboris de 1930 ĝis 1934. En 1935 li reestis en [[Amsterdamo]], kie li desegnis serion de enveturaj domoj en la Anthonie van Dyckstrato. De 1934 ĝis 1948 li estris la Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs (Instituto pri [[Artmetio|Artmetia]] Instruado) .
 
== Germana Demokratia Respubliko ==
[[Bestand:Huis_ontworpen_in_1928_door_Mart_Stam_in_Baba_wijk_Praag.tif|ligilo=https://nl.wikipedia.org/wiki/Bestand:Huis_ontworpen_in_1928_door_Mart_Stam_in_Baba_wijk_Praag.tif|alternative=|eta|Domo projektita dum 1928 de Mart Stam en la [[Prago|praga]] kvartalo Baba.]]
Pro sia aŭtoritata agmaniero li ne estis amata kiel estro de la Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs. Li en 1948 iris al la [[Sovetunie okupita zono de postmilita Germanio|sovetunie okupita zono de Germanio]], kie li fondis instituton pri [[industria fasonado]] kaj kie li estris la Kunsthochschule Weißensee. Tie Stam devis helpi la Komunistan Partion kun starigo de nova industrio. Stam luktis kun la manko de libereco.
 
== Reiro kaj rea foriro ==