1-a de septembro: Malsamoj inter versioj

142 bitokojn aldonis ,  antaŭ 2 monatoj
→‎Eventoj: 1943-militaj eventoj
(→‎Eventoj: 1941-kompletigo)
(→‎Eventoj: 1943-militaj eventoj)
** '''Ĉefa Sekur-Oficejo de [[Nazia Germanio]] enkondukis devon marki [[judoj]]n per [[Stelo de Davido]]''' en [[Protektorato Bohemio kaj Moravio]], Nazia Germanio kaj en enkorpigitaj al ĝi polaj teritorioj; aktorino Sarah, filino de [[Winston Churchill]] apelacias per [[Londono|Londona]] radio pri helpo al polaj [[rifuĝintoj]]; en [[Blackpool]] aperas nova dusemajna revuo "Skrzydła. Wiadomości ze Świata" (Flugiloj. Sciigoj el la Mondo); marŝalo [[Carl Gustaf Emil Mannerheim]] decidis plu ataki sur la [[istmo]] de [[Karelio (geografia regiono)|Karelio]] ĝis la finna-sovetia [[ŝtatlimo]] el 1939
** [[1942]]: [[Pola Rezistomovado]]: Organizaĵo de Eta [[Sabotado]] okaze de la datreveno de eksplodo de la dua mondmilito disĵetis en [[Varsovio]] ĉirkaŭ 30 mil [[flugfolio]]jn, taĉmento de Kamparanaj Batalionoj el [[Puławy]] bruligis germanan grenejon en [[Nałęczów]] - pripafita sur [[fervoja stacidomo]] retiriĝis; [[pola|pollingva]] "[[Biuletyn Informacyjny]]" atingis nombron de 24 mil ekzempleroj; nokte de la 1-a/2-a de septembro '''sovetaj [[aviadilo]]j laŭvican fojon bombis [[Varsovio]]n - aparte damaĝis kvartalo [[Wola (administra parto de Varsovio)|Wola]]''' - ankaŭ Powiśle kaj Praga, kelkcent personoj pereis, serioze detruiĝis [[Varsovia geto]], kie germanoj organizis "[[Granda Kampanjo|Grandan Kampanjon]]"
** '''[[Pola Enlanda Armeo]] transdonis al [[Londono]] sian [[dokumento]]n pri [[ekstermejo|ekstermado]] de [[judoj]]'''; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: sovetaj kaj rumanaj trupoj trairas [[Kerĉa markolo|Kerĉan markolon]] al [[Tamanja duoninsulo]]; [[Ruĝa Armeo]] ordonis krei Transkaŭkazan Fronton ligante la Nord-Kaŭkazan kun la Transkaŭkaza
** [[1943]]: '''[[Volinia masakro]]''': [[ukraino]]j murdis en Siomaki dekkelkajn polojn; de la 31-a de aŭgusto ĝis la 1-a de septembro taĉmento de '''[[Pola Enlanda Armeo]] konkeris por kelkaj horoj [[Końskie]] mortigante 10 agentojn de [[Gestapo]] kaj prenante provizon kun [[municio]]'''; en [[Poznań]] reaktiviĝis konspira organizaĵo "Polska Niepodległa" (Pollando Sendependa) kun [[spionado|spiona]], [[sabotado|sabota]] kaj [[propagando|propaganda]] celo; en [[Pińczów]] aperis unua n-ro de [[skoltismo|skolta]] subtera revuo "Dywersant" (Flanka Atakanto); '''"[[Biuletyn Informacyjny]]" aperis en eldonkvanto de 43 mil ekzempleroj'''; plotono de KB okupis [[fabriko]]n de [[najlo]]j apud [[Zawiercie]] (sur enkorpigitaj terenoj)
** '''Polaj [[ĉasaviadilo|ĉasaviadilistoj]] pafalterigis ĝis tiu ĉi tago 570 malamikajn [[aviadilo]]jn certe''', 152 verŝajne kaj 192 difektis; en [[Smolensk]]-regiono trupoj de Okcidenta Fronto liberigis [[Dorogobuĵ]]; trupoj de germana 6-a Armeo komencis retiriĝon de [[Donbaso]]
** [[1944]]: [[Ribelo de Varsovio]] (pli da eventoj): '''ĉiuj soldatoj kaj parto de civilaj loĝantoj de Malnova Urbo evakuiĝis per [[kloako (kanalo)|kanaloj]] al [[Śródmieście|Mezurbo]]''' (4500-5000 personoj) - nur 50-persona grupo de [[Bataliono]] "Zośka" trairis surtere; [[Hitler]] sugestis ĵeti super ribelanta Varsovio [[mino]]jn por bruligi konstruaĵojn; [[germanoj]] [[murdo|murdis]] en Varsovio 2 [[profesoro]]jn, geografon Stanisław Lencewicz kaj arthistoriiston Zygmunt Batowski kaj per [[tanko|tankaj]] [[kuglo]]j detruis monumenton al pola reĝo [[Sigismondo la 3-a Vasa]]; soveta [[NKVD]] [[deportado|deportis]] de [[Vilno]] 72 soldatojn de [[Pola Enlanda Armeo]] en [[Sovetunio]]n; germanaj kaj [[ukraino|ukrainaj]] policanoj pafmortigis 8 virojn en du vilaĝoj de [[distrikto Wielicki]]
** '''[[George Orwell]] publikigis senkompromise akran kritikon de "fia kaj malkuraĝega" konduto de [[britio|brita]] gazetaro kaj intelektuloj rilate al la varsovia [[insurekcio]]''' - esprimplene kontraŭstaris al servema politiko de [[amaskomunikilo]]j koncerne [[Sovetunio]]n - "[[Stalin]] ĉiam pravas"; la tago estis proklamita omaĝtago por [[Pollando]] flanke de guberniestroj de [[Suda Dakoto]], [[Norda Dakoto]], [[Minesoto]], [[Luiziano]], [[Milvokio]], [[Teksaso]], [[Viskonsino]], [[Nov-Jorkio]] kaj urbestroj de [[Ĉikago]], [[Sankta Luiso]] kaj [[Omaha (Nebrasko)|Omaha]] kaj 52 grandaj magazenoj de [[Novjorko]] ĉe la 5-a Avenuo organizis ekspoziciojn pri Batalanta Pollando; en [[Rio-de-Ĵanejro]] oni malkovris monumenton al [[Ŝopeno]]; [[pola ekzila registaro|pola prezidento en ekzilo]] [[Władysław Raczkiewicz]] en radia disaŭdigo rimarkis pri Pollando, ke ''sojle de la sesa militjaro ripetiĝas tragika situacio pri ĝia batalo por [[libereco]]. [[Varsovio]] batalas sola''; Centro de Polaj-Amerikaj Societoj dum publika kunsido en [[Novjorko]] apelaciis al usona prezidento [[Franklin D. Roosevelt]] pri helpo al [[batalo|batalanta]] [[Varsovio]]; '''Supera Komandanto [[Kazimierz Sosnkowski]] kun akra kritiko de okcidentaj [[aliancanoj]] rilate al la ribelo de Varsovio''' kaj Pollando skribis al soldatoj: ''Oni metas argumentojn pri perdoj kaj gajnoj. (...) ni rememorigu, ke la polaj [[piloto]]j en la [[batalo de Anglio]] spertis pli ol 40% da perdoj. 15% de aviadiloj kaj skipoj pereis dum provoj helpi al Varsovio'' (...) (britaj gazetoj [[cenzuro|cenzuris]] la nombron 40%, generalo [[Władysław Anders]] rimarkis ke por [[novaĵagentejo]] [[Reuters]] [[britoj]] falsigis la tekston); [[BBC]] citis depeŝon de generalo [[Stanisław Maczek]]: ''Mi diras al vi de la batalkampo en [[Francio]]. (...) Pola Kirasita Divizio en Francio omaĝas al soldatoj kaj civila loĝantaro de la Ĉefurbo. Ni solene promesas, ke donitajn de vi oferojn ni revenĝos centoble''