Butano: Malsamoj inter versioj

618 bitokojn aldonis ,  antaŭ 1 jaro
sen resumo de redaktoj
(→‎Vidu ankaŭ: Kesang Chuki Dorjee)
| MEP pokapa = $ 4.862
}}
'''Butano''' aŭ '''Reĝlando Butano''' ([[dzonka lingvo|dzonke]]: འབྲུགཡུལ་, ''Druk Jul'', ''Draklando'') estas la sola himalaja [[budhismo|budhisma]] [[ŝtato]] en la [[mondo]]. Ĝi kuŝaskonsistas surel malgranda areo de 47.000 [[Kvadrata kilometro|km²]] oriente de la [[Himalajo|Himalaja montoĉeno]] en [[Azio]]. La nacia lingvo nomiĝas la [[Dzonka lingvo|dzonga]].
 
Ĉi tiu tre maldense loĝata lando estas rimarkinda pro sia stato de izoliteco de la cetera mondo. La unuaj eksterlandaj [[ĵurnalisto]]j eniris la landon nur en [[1972]] por raporti pri la kronado de la [[reĝo]]. La plejmulto de la loĝantaro daŭre vivas en tradicia maniero. Tamen evoluoj inkluzive de rektaj internaciaj flugoj, interreto, poŝtelefona retopoŝtelefonoj, kaj kabla televido ĉiufoje pli modernigas la urbajn areojn de la lando. Butano ekvilibrigas modernigon kun la antikva kulturo kaj tradicioj sub la konsila filozofio de [[Malneta enlanda feliĉo]]. Senbrida detruo de la medio estis evitita. La registaro prenas iniciatojn por konservi la tradician kulturon de la nacio, identecon kaj la medion.
 
== Mondmapo de Feliĉo ==
En [[2006]], la revuo ''Business Week'' taksis Butanon kiel la plej ĝojan landon en Azio kaj la oka plej ĝoja en la mondo, laŭ tutmonda enketo farita de la [[Universitato de Leicester]] en 2006 nomita la "Mondmapo de la Feliĉo".
 
==='''Malneta enlanda feliĉo'''===
La pejzaĝo de Butano varias inter subtropikaj ebenaĵoj en la sudo ĝis la himalajaj altaĵoj en la nordo, kie kelkaj pintoj superas 7,000 metrojn. La ŝtata religio estas [[Vaĝrajana budhismo]], kaj la loĝantaro estas ĉefe budhisma, [[hinduismo]] estas la due plej granda religio. La elstara kaj plej granda urbo estas [[Timbuo]]. Post jarcentoj da rekta monarĥa regado, Butano aranĝis siajn unuajn demokratiajn elektojn en [[2008]]. Ĝi estas membro de [[Unuiĝintaj Nacioj]] kaj de la [[Sud-Azia Unuiĝo por Regiona Kunlaboro]]. La suma areo de la lando estas nuntempe 38,394 kvadrataj kilometroj.
La Por pli detala artikolo: [[Malneta enlanda feliĉo|Malneta Enlanda Feliĉo]] (MEF) estas de granda valoro en Butano.
 
La Malneta Enlanda Feliĉo (MEF) estas de granda valoro en Butano. Butano ekvilibrigas modernigon kun la antikva kulturo kaj tradicioj sub la konsila filozofio de [[Malneta enlanda feliĉo]]. Senbrida detruo de la medio estis evitita. La registaro prenas iniciatojn por konservi la tradician kulturon de la nacio, identecon kaj la medion. La butana filmindustrio multe kontribuis al la konservado kaj antaŭenigo de la butanaj tradicio kaj kulturo en la moderna epoko, unu el la kvar apogiloj de la Malneta Nacia Feliĉo, kune kun bona ŝtata mastrumado, daŭrebla sociekonomika disvolviĝo kaj naturmedia konservado<ref>(en) Hinly Wong, ''[https://72dragonsmedia.com/reporting/cannes-2019/interview-with-ugyen-phuntsho-rabgay One of Bhutan’s youngest filmmakers: interview with Ugyen Phuntsho Rabgay]'', la 19-an de majo 2019.</ref>.
 
== Geografio ==
La pejzaĝo de Butano varias inter subtropikaj ebenaĵoj en la sudo ĝis la himalajaj altaĵoj en la nordo, kie kelkaj pintoj superas 7,000 metrojn.
 
== Religio ==
La pejzaĝo de Butano varias inter subtropikaj ebenaĵoj en la sudo ĝis la himalajaj altaĵoj en la nordo, kie kelkaj pintoj superas 7,000 metrojn. La ŝtata religio estas [[Vaĝrajana budhismo]], kaj la loĝantaro estas ĉefe budhisma, [[hinduismo]] estas la due plej granda religio. La elstara kaj plej granda urbo estas [[Timbuo]]. Post jarcentoj da rekta monarĥa regado, Butano aranĝis siajn unuajn demokratiajn elektojn en [[2008]]. Ĝi estas membro de [[Unuiĝintaj Nacioj]] kaj de la [[Sud-Azia Unuiĝo por Regiona Kunlaboro]]. La suma areo de la lando estas nuntempe 38,394 kvadrataj kilometroj.
 
La lando estis menciita en ĵurnaloj tutmondaj en [[2004]], kiel la unua lando, kie fumi [[tabako]]n iĝis tute malpermesata ie ajn.
 
Sub la gvidado de la tria [[reĝo]] de Butano, [[Jigme Dorji Wangchuck]], Butano adoptis laŭgradan ekspozicion al la ekstera mondo. Butano atingis la agnoskon de [[Unuiĝintaj Nacioj]] kiel suverena [[nacio]] en [[1971]]. [[Jigme Singye Wangchuck]], la kvara reĝo de la lando, entroniĝis en [[1972]], kiam li estis 17-jaraĝa, post la forpaso de sia [[patro]]. Lia kronado en [[junio]] [[1974]] estis okazo por inviti elektitajn diplomatojn kaj aliajn altajn gastojn el la tuta mondo, markante la komencon de regula interagado (modesta) kun vizitantoj el foraj landoj. La kvara reĝo montris grandan lertecon kondukante sian landon al moderneco de la [[21-a jarcento]] konservante la butanan [[kulturo]]n kun ĝiaj radikoj el la [[17-a jarcento]].
 
==='''Malneta enlanda feliĉo'''===
La [[Malneta enlanda feliĉo|Malneta Enlanda Feliĉo]] (MEF) estas de granda valoro en Butano.
 
=== Demokratia reformo kaj modernigo ===
Sennoma uzanto