Mondmilito: Malsamoj inter versioj

23 bitokojn forigis ,  antaŭ 3 monatoj
Pluraj plibonigoj; pli enciklopedieca enkondulo
(Pluraj plibonigoj; pli enciklopedieca enkondulo)
Oni''Mondmilito'' ofteestas komprenastermino laĝenerale [[nocio]]n ''mondmilito''difinita kiel [[milito]]n inter multaj [[ŝtato]]j, precipe inter grandaj, potencaj landoj. La vorto estis unuafoje uzatauzita en [[1814]] farde [[Friedrich Ludwig Jahn]], rilate al la liberecaj [[batalo]]j. Sed oni ekuzis vere la nocion nur en [[1914]]-[[1919]] pro la amplekso, koncerniteco de la milito. Hodiaŭ oni uzas tiun ĉi nocion por la [[unua mondmilito|unua]] kaj [[dua mondmilito]]. Ambaŭ militoj estas katagoriigitajkategoriiĝas kiel totalaj militoj.
 
{| border="1"
Sed oni devas rimarki por la analizo de la nombroj, ke la dua mondmilito pli forte teruris, mizerigis la pacamajn civitanojn.
 
La donitaj datoj povas la legantojn trompi, tiel rimarkindas la sekvaj :
- Multaj ŝtatoj alpaŝis la militon nur en la lastaj tagoj de la milito. Tial montras la nombro de la koncernataj landoj pli grandan nombron ol en [[1918]] (kaj la dispeciĝo de la [[Aŭstrio-Hungario|Aŭstra-Hungara Monarĥio]] aŭ la komenciĝanta dekoloniigo kreskigis la nombron).
- La amasa uzado de [[flugmaŝino]]j, [[tanko]]j kaj motorizita [[infanterio]] ebligis pli grandan moviĝon, murdadon (la unua mondmilito estis ĉefe t.n. starmilito).
 
Multaj historistojhistoriistoj opinias, ke la [[sepjara milito]] en (1756-63) estis jam vere la unua mondmilito. Tio koncernis grandpotencajn landojn kaj okazis jam en [[Ameriko]], [[Eŭropo]] kaj [[Azio]].
 
[[Dosiero:WWI.png|eta|maldekstra|180px|<!-- Monda Mapo kun la [[(partoprenantoj, partoprenantas) en Unua mondmilito]].<br>La [[(Aliancanoj, Kunagantoj, Kunagantas) de Unua mondmilito|(Aliancanoj, Kunagantoj, Kunagantas)]] prezentita en verda, la [[Centralo (Potencoj, Potencas, Kardinaloj, Kardinalas, Povoj, Povas)]] en oranĝo, kaj neŭtrala (landoj, landas) en griza. -->]]