16-a de aprilo: Malsamoj inter versioj

208 bitokojn forigis ,  antaŭ 17 tagoj
sen resumo de redaktoj
 
* [[1597]]: Apud [[enfluejo]] de [[Vistulo]] setliĝis spertuloj pri [[grundprilaborado]] venintaj de [[Malaltaj Landoj]], laŭ [[konfesio]] [[Menoanismo|menoanistoj]]
* [[1746]]: [[Dua jakobita ribelo]]: en la [[batalo de Culloden]] brita armeo de [[Hanovra dinastio]] venkis [[jakobitismo|jakobitojn]]
* [[1797]]: [[Paŭlo la 1-a (Rusio)|Paŭlo la 1-a]] surtroniĝis kiel imperiestro de la [[RusaRusia Imperio]]
* [[1799]]: [[Francaj revoluciaj militoj]]: signife malplimultitaj francaj trupoj repuŝis [[Otomana Imperio|otomanan]] atakon ĉe la [[Batalo de Monto Tabor]] (en la nuna [[Israelo]])
* [[1856]]: Fine de [[Krimea Milito]] okazis en [[Parizo]] packonferenco inter Rusiola Rusia imperio, Anglio, Francio, [[Reĝlando Sardio]] kaj Turkio - unua diplomatia sukceso de itala politikisto [[Camillo Benso di Cavour]]
* [[1863]]: [[Januara ribelo]] kontraŭ la [[Rusia Imperio]]: venko de [[poloj]] en batalo de Borowe Młyny ([[Kongresa Pollando]])
* [[1881]]: [[Rusia Imperio]]: en Elisavetgrad (hodiaŭa [[Kropivnicko]]) en [[Ukrainio]] finiĝis dutaga [[pogromo]] de [[judoj]]
* [[1888]]: Germanoj aneksis [[Oceanio|oceanian]] insulon [[Nauro]]
* [[Unua mondmilito]]
** [[1917]]: [[Nivelle-ofensivo]]: dua batalo de Aisne komencita - franca malsukcesa provo rompi la germanan fronton inter [[Soissons]] kaj [[Reims]]; [[Lenin]] revenis de [[Svislando]] al [[Sankt-Peterburgo|Petrogrado]] kune kun grupo de [[Socialdemokratio|socialdemokratoj]], kaj aliĝis al [[bolŝeviko|bolŝevika]] movado
* [[1919]]: [[Pola-bolŝevika milito|Soveta-Pola Milito]]: komenciĝis pola ofensivo celanta rekonkeri [[Vilno]]n de [[Ruĝa Armeo]]
* [[1919]]: [[Mahatma Gandhi]] organizis tagon de "[[preĝo]] kaj [[fastado]]", responde al mortigo de hinduaj manifestaciantoj en la [[masakro de Amritsar]] tri tagojn antaŭe
* [[1921]]: [[Dua Pola Respubliko]]: [[fluglinio]] [[Varsovio]]-[[Parizo]] ekfunkciis
* [[1922]]: [[Vajmara Respubliko]] kaj [[bolŝevismo|bolŝevisma]] [[Sovetunio]] subskribis la [[Traktato de Rapallo|traktaton de Rapallo]] - julie oni aldonis sekretan aneksaĵon pri armea kunlaboro
* [[1925]]: [[Atenco en la katedralo de Sveta Nedelja]]: bulgaraj [[komunisto]]j masakris ĉ.ĉirkaŭ 150 personojn, 500 vundiĝisestis vunditaj (entute mortis 213)
* [[1927]]: [[Pola Radio]] unuan fojon disaŭdigis [[trumpeto|trumpet]]signalon de preĝejturo en [[Krakovo]] - la plej malnova radia disaŭdigaĵo en la mondo aŭdebla tagmeze
* [[1938]]: [[Rumanio]]: pluraj [[Legiana movado (Rumanio)|legiaj gvidantoj]] estis arestitaj kaj kondamnitaj al mallibero, kune kun kapitano [[Corneliu Zelea Codreanu]]
** [[1941]]: En [[Poznań]] germanoj [[gilotino|gilotinis]] 9 [[poloj]]n; taĉmento de Kamparanaj Batalionoj rekonkeris [[grego]]n de kontingenta [[brutaro]] en Wisznice ([[distrikto Bialski]]); [[Dundee]]: en Art Gallery inaŭguro de la [[ekspozicio]] de memoraĵoj el Pollando kaj [[Norvegio]] farita de [[Podhale]]-Bataliono - la enspezo estis destinita al Help-Komitato por Polaj [[Rifuĝinto]]j; [[Nov-Jorko]]: en [[Carnegie Hall]] okazis saluta manifestacio de pola [[ĉefministro]] kaj armea generalo [[Władysław Sikorski]] - nur 5 mil polaj [[diasporo|diasporanoj]] povis eniri; [[Mediteraneo]]: agantaj de [[Malto]] britaj "Fortoj K" (4 [[destrojero]]j) detruis apud [[Kerkennah-insuloj]] italan [[konvojo]]n, transportantan kun eskorto de 3 destrojeroj soldatojn kaj armilaron por la germana [[Afrikakorps]]: oni sinkigis 5 [[ŝipo]]jn kaj unu britan destrojeron - sekvan tagon italaj ŝipoj savis 1248 ŝiprompiĝintojn el ĉ. 3 mil; nokte de la 16-a/17-a de aprilo [[Luftwaffe]] atakis [[Londono]]n (685 aviadiloj, 890 tunoj da bomboj)
** [[1942]]: Germana polico pafmortigis en Siennica 5 judojn kaj sovetajn [[militkaptito]]jn; [[Gestapo]] arestis kelke da personoj en Kafejo de [[plastiko|Plastikistoj]] en [[Krakovo]]; [[germanoj]] daŭrigis stratkaptadon de personoj en [[Varsovio]]; nokte de la 15-a/16- de aprilo Bomba Korpuso de [[brita aerarmeo|RAF]] atakis [[Dortmund]]; Filipina Fronto: grupiĝo de japana 14-a Armeo grundiĝis sur insulo [[Panajo]]; Japana Ĉef[[sidejo]] konturis planon por la "dua etapo de la milito"
** [[1943]]: [[Ordnungspolizei|Germana polico]] pafmortigis en Wzdół 30 personojn; [[Volinia masakro]]: grupo de armitaj [[ukraino]]j nokte de la 15-a/16-a de aprilo murdis 25 polojn de vilaĝo Budy (nun en [[Rivna provinco]]); [[Pola Rezistomovado]]: grupo de [[Pola Enlanda Armeo]] en Varsovio pafmortigis germanan komisaron de Socia Asekurejo, kaj taĉmento de Popola Gvardio detruis proksime al [[Mińsk Mazowiecki]] ekipaĵon de polica gardejo kaj de komunuma kaj poŝta oficejoj; taĉmento de Kamparana Bataliono el areo Kałusz (nun [[Ivanofrankivska provinco]]) atakis germanan ekspedicion en vilaĝo Zbora - pereis 15 germanoj, oni akiris [[armilo]]jn kaj uniformojn - polaj perdoj: du vunditoj; [[Pola ekzila registaro]] turnis sin al [[Ruĝa Kruco]] por esplori cirkonstancojn de la [[masakro de Katin]] - [[Stalin]] malhelpis - samtempe eŭropa grupo de spertuloj pri [[jurisprudenco|jurisprudenca]] [[medicino]] alvenis esplori la [[amasaj komunistaj krimoj|sovetan krimon]]masakron en [[Katin]] (ĝis la 9-a de junio); Bomba Korpuso de RAF atakis fabrikoj de [[Škoda]] - pro malbona navigado plimulto de bomboj trafis apudan [[Mladá Boleslav]], alia grupo atakis [[Ludwigshafen]]; 10-a Bomba Skadro atakis [[Londono]]n pere de 47 ĉas- kaj bombviadiloj, 27 aviadiloj trafis la celon, 6 el ili estis pafalterigitaj
** [[1944]]: [[Ukrainoj|Ukrainaj]] volontulaj soldatoj de la 14-a Divizio de [[Grenado|Grenadistoj]] de [[SS (organizaĵo)|SS]] masakris 250-862 polajn vilaĝanojn de Chodaczków Wielki ([[Ternopila provinco]]); [[Pola Rezistomovado]]: nokte de la 15-a/16-a de aprilo sur [[konspiro|konspira]] aviadilejo apud Bełżec ([[distrikto Tomaszowski (Lubelski)|distrikto Tomaszowski]]) surteriĝis [[aliancanoj|alianca]] aviadilo kun alvenintaj [[mutobskuruloj]], instruitaj por flankataka batalo; germanaj ĝendarmoj pafmortigis proksime al [[Busko-Zdrój]] 16 personojn, venĝe pro pafmortigo de 2 ĝendarmoj flanke de [[partizano]]j; polaj soldatoj ekregis [[Wolbrom]] - 1 germano pereis, 2 vundiĝis, el lokaj deponejoj oni forprenis 30 [[veturilo]]jn da varoj kaj manĝaĵo; soveta taĉmento de brigado je la nomo de [[Stalin]] atakis en 2 vilaĝoj Grupiĝon de Stołpce ([[Minska regiono]]) de la [[Pola Enlanda Armeo]] - 6 soldatoj pereis, 1 vundiĝis; pli ol 1100 personoj pereis pro bombado de [[Beogrado]] de la brita kaj usona [[aviado]]; usona 15-a Aviada Armeo atakis [[aerodromo]]jn en [[Bavario]] pafalterigante 26, kaj 10 aliajn devigante grundiĝi, germanoj sukcesis pafalterigi nur 5 [[bombaviadilo]]jn; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: trupoj de 3-a Ukraina Fronto trairis [[Dnestro]]n sude de [[Tiraspolo]], en [[Krimeo]] Memstara Apudmara Armeo okupis [[Jalto]]n; [[Militŝiparo]] de [[Azova maro]] disformiĝis; nokte de la 16-a/17-a de aprilo soveta aviado atakis [[Galați (urbo)|Galați]]
** [[1945]]: [[Krimo kontraŭ la homaro]]: apud [[Hel (terlango)|terlango Hel]] estis sinkigita de soveta [[submarŝipo]] germana transporta ŝipo ''Goya'' kun ne malpli ol 6 mil rifuĝintoj de [[Orienta Prusio]] kaj [[Gdańsk]]; [[Batalo de Berlino]] komencita, kaj kadre de ĝi [[batalo de Seelower Höhen]] - en la [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]] pola kaj soveta [[armeo]]j komencis ofensivon: la 1-a Armeo de Pola Soldataro post akraj bataloj transpaŝis la riveron [[Odro]] kaj la 2-a Armeo la riveron [[Neiße]]; usona aviado (pli ol 750 [[bombaviadilo]]j) atakis fervojan transporton en suda Germanio; [[Jugoslavio|Jugoslaviaj]] [[partizano]]j komencis lastan ofensivon kontraŭ [[Wehrmacht|germana armeo]]; brita taĉmento de Kirasita [[Divizio]] liberigis [[militkaptito|militkaptitejon]] en [[Bad Fallingbostel|Fallingsbostel]] en kiu estis ĉ. 600 [[poloj]]; en [[Karintio]] direkte al [[Graz]] trupoj de 3-a Ukraina Fronto ekregis [[Fürstenfeld]]; [[Kampanjo de Italio]]: en [[Romanjo]] [[Dua Pola Korpuso]] konkeris [[Medicina]]; [[Okcidenta Fronto (Dua Mondmilito)|Okcidenta Fronto]]: en suda Germanio brita 30-a Armea Korpuso ekregis [[Brinkum]], en [[Nederlando]] kanada 2-a Armea Korpuso liberigis [[Groningen]] kaj [[Leeuwarden]]; Birma Fronto: avangarda barata 5-a infanteria Divizio konkeris Shwebo; lasta kunsido de [[Itala Socia Respubliko]] en [[Gargnano]] - decido de [[Benito Mussolini]] pri alveno al [[Milano]]; aviadiloj de Rumana Aviada Korpuso el bazo en [[Piešťany]] bombis [[Staré Město (distrikto Uherské Hradiště)|Malnovan Urbon]] apud [[Uherské Hradiště]], precipe [[sukerrafinejo]]n kaj [[stacidomo]]n
* [[2004]]: [[James Alix Michel]] iĝis prezidento de la respubliko [[Sejŝeloj]]
* [[2007]]: La [[usono|Usona]] [[universitato]] [[Virginia Polytechnic Institute and State University|Virginia Tech]] estis la loko de [[masakro de Virginia Tech|multviktima mortpafado]], kie 33 homoj estis mortigitaj kaj 29 aliaj vunditaj
* [[2009]]: [[Dua ĉeĉenia milito|Dua rusa-ĉeĉena milito]] finiĝis
* [[2009]]: [[Afganio]]: en [[tertremo]] en [[Provinco Nangarhar]] 19 personoj pereis kaj 37 vundiĝis
* [[2011]]: En [[Egiptio]] malfondiĝis [[Naci-demokratia partio (Egiptio)|Naci-demokratia partio]]
* [[2012]]: [[Eŭropa Kortumo pri Homaj Rajtoj]] en [[Strasburgo]] verdiktis pri plendo de 15 parencoj de la viktimoj de [[NKVD]], kiuj akuzis la sovetan rusanrusian registaron pri la [[masakro de Katin]], juĝante i.a. pri rompo flanke de la nunaj rusajrusiaj regopovoj de la [[Eŭropa Konvencio]] pri [[Homaj Rajtoj]], kiu malpermesas nehomecan kaj humiligan traktadon, kio okazis rilate al la familianoj pro kaŝo de enterigejoj de murditaj [[poloj|polaj]] [[oficiro]]j kaj negado de la [[militkrimo]] kiel fiksitan historian fakton
* [[2016]]: [[Ekvadoro]]: en [[tertremo]] en [[Provinco Esmeraldas]] pli ol 500 personoj pereis
* [[2017]]: [[Turkio]]: en nacia [[referendumo]] plimulto de voĉdonantoj apogis la proponon pri anstataŭigo de parlamenta sistemo per prezidenta
* [[1886]]: [[Ernst Thälmann]], germana politikisto kaj komunisto, murdita (m. [[1944]])
* [[1889]]: [[Charlie Chaplin]], brita aktoro, reĝisoro, [[produktoro]], scenaristo kaj humuristo (m. [[1977]])
* [[1895]]: [[Czesław Kaczmarek]], pola episkopo en [[Kielce]], persekutata de komunistoj pro esplorado de t.n.la [[pogromo de Kielce]] kaj [[torturo|torturata]] en malliberomalliberejo (m. [[1963]])
* [[1896]]: [[Tristan Tzara]], franca-rumana poeto kaj eseisto, iniciatinto de [[dadaismo]] (m. [[1963]])
* [[1904]]: [[Josef Kožený]], [[ĉeĥa esperantisto]], aŭtoro de ''[[Gramatiko de Esperanto]]'', tradukisto enestanta en ''[[Ĉeĥoslovaka antologio]]'' (m. [[1960]])
* [[1971]]: [[Selena Quintanill Pérez]], meksika-usona kantistino (m. [[1995]])
* [[1973]]: [[Paweł Janeczek]], pola viktimo de la [[kraŝo de la pola prezidenta aviadilo en 2010]] (m. [[2010]])
* [[1973]]: [[Andrzej Poczobut]], pola [[ĵurnalisto]], publicisto, [[blogo|bloganto]], aktivulo de la [[Poloj en Belorusio|pola malplimulto]] en [[Belorusio]], [[persekuto|persekutata]]
* [[1974]]: [[Áron Beczásy]], hungara aktoro, filo de [[Antal Beczásy]]
* [[1986]]: [[Marek Blahuš]], [[ĉeĥa esperantisto]], [[informadiko|informadikisto]] kaj [[Vikipedio en Esperanto|vikipediisto]]
* [[1915]]: [[Richard Lydekker]], angla [[geologo]], aŭtoro de pluraj libroj pri [[natura historio]] (n. [[1849]])
* [[1923]]: [[Károly Révai]], hungara poeto, tradukisto, membro de la [[Societo Petőfi]] (n. [[1856]])
* [[1930]]: [[Franciszek Rawita-Gawroński]], pola verkisto, publicisto, historiisto-amatoro, partoprenanto de la [[januaraJanuara ribelo]] kontraŭ Rusia Imperio, patro de [[Andrzej Gawroński]] (n. [[1846]])
* [[1930]]: [[Miklós Jancsó (kuracisto)|Miklós Jancsó]], hungara kuracisto kaj profesoro en [[Szeged]] (n. [[1868]])
* [[1935]]: [[Panait Istrati]], rumana verkisto franclingva, [[antikomunismo|kontraŭkomunisto]], tradukata en [[Esperanto-gazeto]]j (n. [[1884]])