15-a de oktobro: Malsamoj inter versioj

51 bitokojn forigis ,  antaŭ 23 tagoj
sen resumo de redaktoj
 
* [[1815]]: [[Napoleono Bonaparte]] estis [[ekziligo|ekziligita]] al la insularo [[Sankta Heleno]]
* [[1843]]: "Journal des débats" publikigis lastan ĉapitron de la prospera [[romano]] ''Les Mystères de Paris'' de [[Eugène Sue]]
* [[1861]] En [[Varsovio]] rusa armeo rompisdispelis patriotan [[manifestacio]]n okaze de mortodatreveno de [[Tadeusz Kościuszko]]
* [[1878]]: Usona firmao [[General Electric]] ekfunkciis
* [[1880]]: [[Germanio]]: [[Katedralo de Kolonjo]] estis finkonstruita
** [[1918]]: [[poloj|Polaj]] deputitoj al [[Aŭstrio-Hungario|aŭstro-hungara]] parlamento deklaris sian ŝtatan apartenecon kiel civitanoj de Sendependa Pola Ŝtato
* [[1920]]: [[Pola-bolŝevika milito|Soveta-Pola Milito]]:
** [[1920]]: [[Dua Pola Respubliko|Pola armeo]] konkeris [[Minsko]]n - sekvan tagon devis retiriĝi pro [[traktado]], ke la urbo devas aparteni al [[Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko]]
* [[1922]]: Ferdinando la 1-a de Rumanio kaj [[Maria de Rumanio]] kroniĝis kiel gereĝoj de Rumanio
* [[1929]]: Instituto pri [[Historio]] de la Nacia Akademio de [[Scienco]]j de [[Belorusio]] estis fondita
* [[1932]]: Unua flugo de la [[Barato|barata]] [[flugkompanio]] [[Air India]]
* [[1939]]: Inaŭguro de la [[Flughaveno LaGuardia]], troviĝanta en Novjorka kvartalo [[Kvinzo]]
** [[1942]]: [[Operaco Reinhardt]]: [[germanoj]] likvidis judan geton en [[Krośniewice]], kies loĝantojn ili direktis al [[Ekstermejo Chełmno]]; [[Kobrin]]: surfronte de la juda kolumno gvidata al morto iras [[rabeno]]j kaj 2 katolikaj [[pastro]]j; germana polico [[pafekzekutado|pafekzekutis]] en [[Kampinos]]-Arbaro (proksime al [[Łomianki]]) 39 personojn de varsovia malliberejo [[Pawiak]], [[pendumo|pendumis]] en Rożki 5 personojn kaj en [[Radom]] 10; en [[Londono]] ĉesis aperi "Revuo pri Polaj Aferoj en Brita Gazetaro"
** [[1943]]: En [[Sokołów Podlaski]] germana polico [[pafekzekutado|pafekzekutis]] pli ol 200 personojn; [[Pola Rezistomovado]]: taĉmento de [[Pola Enlanda Armeo]] frakasis kampadejon de [[trudlaboro]] (Baudienst) liberigante 200 junulojn, bruligis [[barako]]jn kunprenante vestojn kaj nutraĵon (parton disdonis al loĝantoj de la [[distrikto Kielce]], alia [[partizano|partizana]] taĉmento same faris); prezidento de la [[pola ekzila registaro]] [[Władysław Raczkiewicz]] enkondukis en standardojn de [[Polaj Armitaj Fortoj en Okcidento]] la [[devizo]]n "Dio, Honoro, Patrujo"
** [[1944]]: Germanoj forkondukis de [[distrikto Opoczyński]] ĉirkaŭ 250 polojn; dua [[soveta okupado de Pollando]]: en [[Lublin]]a Pollando aperis en [[Praga]] unua numero de "Życie Warszawy" (Vivo de [[Varsovio]]); dutaga operaco Panzerfaust komencita: germana armeo renversis regenton de [[Hungara reĝlando (1920-1946)|Hungara reĝlando]] [[Miklós Horthy]], kiu intencis kontrakti separisman pacon kun [[Sovetunio]] - la operaco apogita de la estro de [[Sagokruca Partio]] [[Ferenc Szálasi]]
* [[1945]]: Pafmortigo de [[Pierre Laval]], ĉefministro de la [[reĝimo de Vichy]], gvidanto de [[kunlaborismo|kunlaborisma]] politiko kun [[Nazia Germanio]]
* [[1945]]: [[Pollando]] aliĝis al [[UN]] - formale kiel [[Aliancanoj|aliancana]] ŝtato ĝi estis ties kunfondinto, tamen ne invitita al fonda konferenco. [[Regiona regpovo|Regionaj regpovoj]] decidis akcepti provizoran registaron subigitan al [[Stalin]], sed ne la laŭleĝan [[pola ekzila registaro|polan ekzilan registaron]]
* [[1975]]: [[Pollando]]: sekve de kunligo de kvar urboj en [[Opola Provinco]] estiĝis [[Kędzierzyn-Koźle]]
* [[1987]]: Prezidento de [[Burkina Faso]] [[Thomas Sankara]] pereis en [[puĉo]], kiun gvidis [[Blaise Compaoré]]
* [[1992]]: RusaRusia [[seria murdisto]] kaj [[kanibalo]] [[Andrej Ĉikatilo]] estis kondamnita al [[mortpuno]] pro 53 mortigojmurdoj
* [[1993]]: [[Nevado]]: [[kazino]] Luxor malfermiĝis apud [[Lasvegaso]]
* [[1993]]: [[Norvega Nobel-Komitato]] atribuis [[pacpremio Nobel|pacpremion Nobel]] al [[Nelson Mandela]], gvidanto de [[Afrika Nacia Kongreso]] kaj al [[Frederik Willem de Klerk]], prezidento de [[Sud-Afriko]]
* [[1795]]: [[Frederiko Vilhelmo la 4-a (Prusio)|Frederiko Vilhelmo la 4-a]], reĝo de Prusio el dinastio [[Hohencolernoj]] (m. [[1861]])
* [[1809]]: [[Ĥaĉatur Abovjan]], armena poeto, verkisto, etnografo, socia aganto, patro de la [[armena literaturo]], [[malaperigo|malaperinto]] (m. [[1848]])
* [[1814]]: [[Miĥail Lermontov]], klasikulopoeto dekaj [[ruslingva literaturo]]verkisto, nomata poetoklasikulo de [[Kaŭkaziorusa literaturo]], konata de pluraj esperantlingvaj tradukoj (''[[Rusaj noveloj. M.J.Lermontov D.N.Mamin-Sibirjak. 1937|Rusaj noveloj]]'', ''Kaŭkazaj Rakontoj'', "[[Český Esperantista]]") kaj rete legebla en esperanto (m. [[1841]])
* [[1827]]: [[Mihály Zichy]], hungara [[pentristo]] de [[caro]] (m. [[1906]])
* [[1829]]: [[Asaph Hall]], usona astronomo, malkovrinto de la du lunoj de Marso, [[Dejmo (luno)|Dejmo]] kaj [[Fobo (luno)|Fobo]] (m. [[1907]])
* [[1839]]: [[Franz Treller]], germana verkisto, reĝisoro kaj aktoro (m. [[1908]])
* [[1844]]: [[Friedrich Wilhelm Nietzsche]], germana filozofo, poeto, [[klasika filologio|klasika filologo]], aŭtoro de ''[[Tiele parolis Zaratuŝtra]]'', ''[[Volo de potenco]]'' kaj ''[[Ecce Homo]]'' (m. [[1900]])
* [[1859]]: [[Kosta Ĥetagurov]], oseta poeto, verkantaverkinta en la rusa kaj [[oseta lingvo]]j (m. [[1906]])
* [[1872]]: [[Wilhelm Miklas]], prezidento de Aŭstrio kontraŭstaranta al [[Anschluss]] fare de [[Nazia Germanio]], deputito de [[Nacia Konsilio (Aŭstrio)|Nacia Konsilio]] (m. [[1956]])
* [[1881]]: [[P. G. Wodehouse]], angla verkisto kaj [[satiro|satiristo]] (m. [[1975]])
* [[1895]]: [[Sándor Bura]], hungara ciganmuzikestro (m. [[1956]])
* [[1896]]: [[Célestin Freinet]], franca reformista [[pedagogio|pedagogo]], kreinto de la moderna franca [[skolo]] (m. [[1966]])
* [[1897]]: [[Ilja Arnoldoviĉ Ilf]], rusasoveta verkisto juddevena, kunaŭtoro de ''[[Dek du seĝoj]]'' kaj kunlaboranto de [[Eŭgeno Petroviĉ Petrov]] (m. [[1937]])
* [[1899]]: [[Lauri Ilmari Lappi]], finna kuracisto, kunlaboranto de la ''[[Enciklopedio de Esperanto]]'', tradukisto por "[[Esperanta Finnlando]]" (m. [[1965]])
* [[1904]]: [[Wolfgang Weyrauch]], germana verkisto, reprezentanto de [[ruino-literaturo]] (m. [[1980]])
* [[1949]]: [[Michael Köhlmeier]], aŭstra verkisto, laŭreato de la [[literaturpremio de la Konrad-Adenauer-fondaĵo]]
* [[1968]]: [[Didier Deschamps]], franca futbalisto kaj trejnisto de la [[franca nacia teamo de futbalo]]
* [[1976]]: [[Nikolaj Baskov]], rusarusia kantisto (tenoro), konatapopulara de la [[kvizo]] [[Kio? Kie? Kiam?]]kantisto
* [[1977]]: [[David Trezeguet]], argentina futbalisto, reprezentanto de la [[Franca nacia teamo de futbalo]]
* [[1983]]: [[Ágnes Keszeg]], rumania hungara grafikistino
* [[1688]]: [[Ana Salomea de Salm-Reifferscheidt]], germana princabatino de la katolika [[abatinujo Essen]] (n. [[1622]])
* [[1815]]: [[Johann Friedrich Ludwig Volkmann]], germana juristo kaj lirikisto (n. [[1758]])
* [[1817]]: [[Tadeusz Kościuszko]], pola militisto, armea inĝeniero pri [[fortikaĵo]]j ([[West Point]]), ĉefgvidanto de la [[insurekcio de Kościuszko]] kontraŭ la [[Rusia Imperio]], konata de la [[batalo de Racławice]], [[nacia heroo]] de Pollando kaj Usono, atribuito de Milita Ordeno ''[[Virtuti Militari]]'' kaj Ordeno de [[Societo de la Cincinatuloj]] (n. [[1746]])
* [[1820]]: [[Karl Philipp zu Schwarzenberg]], aŭstra princo, feldmarŝalo kaj diplomato ĉeĥdevena (n. [[1771]])
* [[1834]]: [[János Boráros]], hungara politikisto, juĝisto kaj vicurbestro grekdevena (n. [[1756]])
* [[1933]]: [[Nitobe Inazo]], japana ekonomikisto, diplomato kaj politikisto, konata kiel aŭtoro de libro pri [[buŝido]], simpatianto de Esperanto, konata de [[Nitobe-simpozio]] (n. [[1862]])
* [[1937]]: [[Jordan Jovkov]], bulgara verkisto pri kamparana vivo, konata de esperanto-tradukoj, diskonigata de [[Bulgara Esperanto-Asocio]] kaj [[Muusses Esperanto-Biblioteko]] (n. [[1880]])
* [[1937]]: [[Eŭgeno Miĥalski]], ukraina-soveta aktivulo de [[Laborista Esperanto-movado]], kunlaboranto de "[[Sennacieca Revuo]]", "[[La Nova Epoko]]", "[[Internaciisto]]", [[Esperanto-literaturo|Esperanto-poeto]] rete legebla, viktimo de [[stalinismo]] (n. [[1897]])
* [[1940]]: [[Lluís Companys]], kataluna politikisto kaj advokato, prezidento de [[Katalunio]] dum la [[Dua Hispana Respubliko]], ekziligita, torturita kaj ekzekutita (n. [[1882]])
* [[1945]]: [[Pierre Laval]], franca politikisto kaj juristo (n. [[1883]])
* [[1987]]: [[Thomas Sankara]], prezidento de [[Burkina Faso]] aganta favore al [[tutafrikismo]], murdita (n. [[1949]])
* [[1988]]: [[Kaikhosru Shapurji Sorabji]], angla komponisto kaj pianisto [[parsioj|pars]]-devena (n. [[1892]])
* [[1989]]: [[Danilo Kiš]], jugoslava verkisto juddevena, tradukisto de la franca, rusa kaj hungara (n. [[1935]])
* [[1990]]: [[Delphine Seyrig]], franca filma, televida kaj teatra aktorino, rolinta en ''[[Peau d'Âne (filmo)|Felo de azeno]]'', ''[[Peau d'Âne (filmo)|Ŝtelitaj kisoj]]'', ''[[Pasintjare en Marienbad]]'' aŭ ''[[Tartufo]]'', ''[[La mevo]]'', ''[[La Ventego]]'' (n. [[1932]])
* [[1995]]: [[Aleksandar Hrstić]], kroata ekonomikisto el [[Split]], [[esperantisto]] kaj [[UEA-delegito]] (n. [[1915]])