Tobolsko: Malsamoj inter versioj

6 574 bitokojn aldonis ,  antaŭ 1 monato
sen resumo de redaktoj
 
== Historio ==
La urbo estis fondita en 1587, do iĝis la dua rusa urbo de Siberio (post Tjumeno fondita unu jaron pli frue). Printempe 1587 el Tjumeno al la malnova ĉefurbo de [[Siberia ĥanujo]] [[Iskero]], detruita de la taĉmento de Jermak en oktobro 1582, direktiĝis taĉmento de kozakoj kaj [[streleco]]j subestre de skribestro Danil Ĉulkov. La taĉmento libere transiris al la dekstra bordo de la rivero Irtiŝo kaj sur Alafeja monto {{lang-ru|Алафейская гора}}), 3 vestrojn malsupre de Ĉuvaŝa kabo, ĝi komencis rapide konstrui fortikaĵon. La {{daton|4|6|1587}} en ĝi estis sanktigita la Triunua preĝejo. La ekspedicion partoprenis kozakoj, kiuj jam batalis ĉi tie antaŭe subestre de atamano matvej Meŝĉerjak ({{lang-ru|Матвей Мещеряк}})<ref name="paĝo7">{{citaĵo el libro
|titolo = Тобольский острог
|lasta = Копылов
|unua = Д. И.
|aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof -->
|kunaŭtoroj = Прибыльский Ю. П.
|redaktinto = Акулич Е. М.
|aliaj =
|url =
|formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF -->
|eldono = <!-- nur cifero: 2 -->
|serio =
|volumo = <!-- nur cifero: 1 -->
|dato = 2007
|origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 -->
|eldonejo = Вектор-Бук
|loko = Тобольск — Тюмень
|lingvo = ru
|isbn= = 978-5-91409-009-5
|oclc =
|doi =
|id =
|paĝoj = 7
|ĉapitro =
|ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro -->
|citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj -->
|ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 -->
}}</ref>.
 
Tiutempe en Iskero, situinta 15 verstojn for, regis Seid-Aĥmat, filo de Bekbulat (kunreganto de Jediger), forpelinta Alej. Danila Ĉulkov invitis lin al tobolsko, kie kaptis kaj sendis al Moskvo. Post tio la tataroj forlasis Iskeron kaj migris al stepoj. "Kaj de tiu tempo nek tataroj, nek rusoj plu loĝis en la urbo Sibir [alia nomo de Iskero]" konstatis rusa kroniko. La urbo poiomete detruiĝis kaj fine Irtiŝo preskaŭ komplete detruis kabon, sur kiu ĝi staris<ref name="paĝo7"/>. Somere 1591 tobolska vojevodo, princo Vladimir Kolcov-Mosalskij aranĝis grandan militiron kontraŭ ĥano [[Kuĉum]] kaj la {{JULGREGDATO|1|8|1591|akuzativo=jes}} venkis lin post mallonga batalo ĉe riverbuŝo de Iŝimo — filo kaj du filinoj de la ĥano estis kaptitaj, sed li mem fuĝis. La {{JULGREGDATO|20|8|1598|akuzativo=jes}} apud loko kie la rivero Irmen enfluas [[Obo (rivero)|Obon]] okazis plia batalo dum kiu Kuĉum denove estis venkita, pluraj liaj familianoj kaptitaj, sed li mem fuĝis al stepo kie estis murdita de nomadoj<ref>{{citaĵo el libro
|titolo = Тобольский острог
|lasta = Копылов
|unua = Д. И.
|aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof -->
|kunaŭtoroj = Прибыльский Ю. П.
|redaktinto = Акулич Е. М.
|aliaj =
|url =
|formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF -->
|eldono = <!-- nur cifero: 2 -->
|serio =
|volumo = <!-- nur cifero: 1 -->
|dato = 2007
|origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 -->
|eldonejo = Вектор-Бук
|loko = Тобольск — Тюмень
|lingvo = ru
|isbn= = 978-5-91409-009-5
|oclc =
|doi =
|id =
|paĝoj = 10
|ĉapitro =
|ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro -->
|citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj -->
|ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 -->
}}</ref>.
 
Danil Ĉulkov iĝis la unua vojevodo de Tobolsko, kiu tiutempe subiĝis al Tjumeno. En 1590 vojevodo de la urbo estis princo Vladimir Kolcov-Mosalskij kaj tiam la urbo iĝis memstara kaj la ĉefa en Siberio. Ĝia vojevodo akceptis raportojn de la aliaj siberiaj vojevodoj kaj komandis ĉiujn trupojn en la regiono<ref name="paĝo7"/>. En la 16-a jarcento oni sendis al Tobolsko po du vojevodoj, djakoj kaj skribestroj. La ĉefa vojevodo kutime estis parenco de la cara familio. En 1620 la urbo iĝis centro de Siberia eparĥio, kio altigis ĝian statuson<ref>{{citaĵo el libro
|titolo = Тобольский острог
|lasta = Копылов
|unua = Д. И.
|aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof -->
|kunaŭtoroj = Прибыльский Ю. П.
|redaktinto = Акулич Е. М.
|aliaj =
|url =
|formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF -->
|eldono = <!-- nur cifero: 2 -->
|serio =
|volumo = <!-- nur cifero: 1 -->
|dato = 2007
|origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 -->
|eldonejo = Вектор-Бук
|loko = Тобольск — Тюмень
|lingvo = ru
|isbn= = 978-5-91409-009-5
|oclc =
|doi =
|id =
|paĝoj = 9
|ĉapitro =
|ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro -->
|citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj -->
|ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 -->
}}</ref>.
 
En 1594 la urbo estis alikonstruita kaj vastigita. En 1600 ĝi estis translokita pli proksime al Irtiŝo, en 1606 denove alikonstruita. En 1607 Tobolsko ricevis blazonon, sur kiu estis du [[zibelo]]j starantaj sur malantaŭaj kruroj kaj sago inter ili<ref>{{citaĵo el libro
|titolo = Тобольский острог
|lasta = Копылов
|unua = Д. И.
|aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof -->
|kunaŭtoroj = Прибыльский Ю. П.
|redaktinto = Акулич Е. М.
|aliaj =
|url =
|formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF -->
|eldono = <!-- nur cifero: 2 -->
|serio =
|volumo = <!-- nur cifero: 1 -->
|dato = 2007
|origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 -->
|eldonejo = Вектор-Бук
|loko = Тобольск — Тюмень
|lingvo = ru
|isbn= = 978-5-91409-009-5
|oclc =
|doi =
|id =
|paĝoj = 8
|ĉapitro =
|ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro -->
|citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj -->
|ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 -->
}}</ref>.
 
En 1905 la urbo havis 25 mil loĝantojn<ref>{{citaĵo el libro
|titolo = Тобольский острог
}}
* [http://stanobelov.blogspot.com/search/label/tobolsko Artikoloj rilataj al Tobolsko] {{eo}}
 
== Referencoj ==
{{referencoj|3}}
 
{{projektoj|commonscat=Tobolsk|q=Tobolsko|n=Kategorio:Tobolsko}}
{{Urboj de Tjumena provinco}}
 
[[Kategorio:Tobolsko| ]]
[[Kategorio:Urboj de Tjumena provinco]]