8-a de aŭgusto: Malsamoj inter versioj

55 bitokojn forigis ,  antaŭ 3 monatoj
sen resumo de redaktoj
(→‎Mortoj: Vojtěch Rakous)
** [[1942]]: [[Operaco Reinhardt]]: germanaj ĝendarmoj [[pafekzekutado|pafekzekutis]] en [[distrikto Przemyski|Dubiecko]] 13 judojn kaptitajn en arbaro; en [[Vaŝingtono]] sur [[elektra seĝo]] oni ekzekutis ses germanajn [[sabotado|sabotontojn]]; premiero de la usona [[animacia filmo]] ''[[Bambi]]'' - malpermesita de [[Hitler]]; prezidento [[Franklin D. Roosevelt]] kaj ĉefministro [[Winston Churchill]] indikis generalon [[Dwight D. Eisenhower]] komandanto de planata [[operaco Torĉo]] en [[Nordafriko]]; kunveno de [[Barata Nacia Kongreso]] rezoluciis pri urĝa likvido de la [[Brita Hindio|brita regado]], kreo de barata [[ŝtato]] kaj nacia registaro - oni alvokis al kampanjo de [[civila malobeo]] kontraŭ la brita [[administracio]]
** [[1943]]: Germanaj regopovoj [[setlado|setligis]] ĝis tiu ĉi tago [[germanoj]]n de aliaj ŝtatoj: en [[Provinco Vartlando]] 244 000, en [[Gdańsk]]-[[Okcidenta Prusio]] 51 500, en regiono de [[Ciechanów]] 8000, en [[Supra Silezio]] 36 000, en regiono de [[Lublin]] 7500; [[Pola Rezistomovado]]: taĉmento de [[kamparano|Kamparanaj]] Batalionoj frakasis malliberejon en [[Kozienice]] liberigante 112 enprizonigitojn, kaj el [[Pińczów]] komunuman arestejon liberigante 4 membrojn de la loka [[konspiro]]; unuo de [[Pola Enlanda Armeo]] kaj kelkaj membroj de Batala Organizo de [[Pola Partio Socialista]] atakis nokte de la 7-a/8-a de aŭgusto [[malliberejo]]n en [[Radomsko]] liberigante sen propraj perdoj 56 [[poloj]]n kaj 11 [[judoj]]n (la lastaj venontan tagon rezignis pri libereco kaj revenis al la malliberejo - ili baldaŭ estis pafmortigitaj); marŝalo [[Pietro Badoglio]] proklamis [[krizostato]]n en la tuta [[Italio]]; soveta aviado nokte atakis fervojajn nodojn en [[Karaĉev]], [[Uneĉa]] kaj [[Poĉep]]
** [[1944]]: [[Ribelo de Varsovio]] (pli da eventoj): unua disaŭdigo por la tuta [[Eŭropo]] de la [[Radiostacio "Fulmo"]] de [[Pola Enlanda Armeo]] kun la ribela kanto "Varsoviaj infanoj" kaj informo ke germanoj ekbruligas la urbon; sur [[tombejo]]j de la kvartalo [[Wola (administra parto de Varsovio)|Wola]] daŭris akraj [[batalo]]j (interalie kontraŭ polico de [[Provinco Vartlando]] kaj [[kalmukoj]]); en [[ruino]]j de Granda Teatro germanoj murdis ĉ. 350 civilulojn – virojn kun [[knabo]]j loĝantaj apude; en [[Varsovio]] pereis [[pastro]] Stanisław Mączka, helpanta al juda loĝantaro, redonanta sian [[salajro]]n kaj forveturiganta plej junajn kaj maljunajn polajn judojn ekster la ĉefurbo, kaj batalkampe [[Antoni Szczęsny Godlewski]], simbolo de la ribela junularo, liberiginta civilulojn servantaj al germanoj kiel "vivaj ŝildoj"; [[germanoj]] pafmortigis de la 7-a ĝis la 8-a de aŭgusto en varsovia foirejo Hala Mirowska 510 [[poloj]]n; ribelantoj el [[Żoliborz]] kaj [[Śródmieście]] konkeris novajn konstruaĵojn; partizana kompanio el areo [[Opatów]] dufoje atakis retiriĝantajn germanojn akirante [[armilo]]jn kun militaraĵoj, kaj aliloke la samon faris [[bataliono]]; taĉmento de EA batalis en Sieraków kontraŭ [[Andrej Andrejeviĉ Vlasov|vlasovanoj]]; partoprenantoj de la [[atenco de la 20-a de julio 1944|atenco de la 20-a de julio]] estas kondamnitaj al morto fare de [[Roland Freisler]] kaj ekzekutitaj la saman tagon en la [[memorigloko Plötzensee|malliberejo Plötzensee]], inkluzive de oficiro Robert Bernardis, kampa marŝalo Erwin von Witzleben kaj advokato Peter Graf Yorck von Wartenburg; [[Ankono]]: generalo [[Władysław Anders]] dekoris soldatojn per Milita Ordeno ''[[Virtuti Militari]]''; Ministro de nacia defendo generalo Marian Kukiel informis la [[pola ekzila registaro|polan ekzilan registaron]] pri brita rifuzo de "plua helpo" al batalanta [[Varsovio]] - britaj regopovoj nur konsentis refunkciigon de flugoj flanke de polaj [[aviadilo]]j kun [[armilo]]j, [[nutraĵo]] kaj aliaj artikloj; [[Okcidenta Fronto (Dua Mondmilito)|Okcidenta Fronto]]: komandanto de kanada armeo enkondukis al batalo de Cramesnil-regiono Unuan Polan Kirasitan Divizion, kun la 4-a kanada
** [[1945]]: [[Sovetunio]] deklaris militon kontraŭ la [[Japana imperio]]: [[Sovet–Japana Milito]] komenciĝis
* [[Postmilito]]
* [[1990]]: Pollando kaj [[NATO]] ligis [[diplomatio|diplomatiajn]] rilatojn
* [[1991]]: Plej alta en la mondo [[elsendomasto]] (646 m) starigita apud [[Gąbin]] falis - ekde 1974 ĝi priservis [[Pola Radio|Polan Radion]]
* [[1992]]: [[Okupacio de baltaj ŝtatoj]]: onisubskribo subskribisde interkonsentoninterkonsento pri retirigo de la [[soveta armeo]] de [[Litovio]] ĝis la 31-a de aŭgusto 1993
* [[1994]]: Malfermo de unua israela-jordania [[landlimo|landlim]]trapasejo
* [[2000]]: En bomba atenco en subtera trapasejo de [[Puŝkin]]-Placo en [[Moskvo]] 13 personoj pereis kaj 118 vundiĝis
* [[1879]]: [[Emiliano Zapata]], meksika [[mestizo]], unu el la ĉefrolantoj de la [[meksika revolucio]] (m. [[1919]])
* [[1882]]: [[Ladislas Starevich]], pola-rusa filmisto, pioniro de [[haltomovo|haltomova]] [[animacio]] kun uzo de [[Pupo (ludilo)|pupo]]j (m. [[1965]])
** [[1885]]: [[Gustav Schattat]], germana [[revizoro]] kaj esperantisto, aŭtoro de [[Esperanto]]-[[lernolibro]]j (m. ?)
** [[1893]]: [[Frits Faulhaber]], nederlanda domfarbisto, tradukisto de ''[[La Laborista Esperantismo]]'' de [[Eŭgeno Lanti]], aŭtoro de ''[[Tra la Labirinto de la Gramatiko]]'', membro de la [[Akademio de Esperanto]] (m. [[1979]])
* [[1901]]: [[Ernest Orlando Lawrence]], usona fizikisto Nobelpremiita pro eltrovo de [[ciklotrono]] (m. [[1958]])
* [[1902]]: [[Saşa Pană]], rumana avangarda verkisto juddevena (m. [[1981]])
* [[1947]]: [[Károly Krajnik-Nagy]], rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro, tradukisto
* [[1948]]: [[Zita Váli]], hungara aktorino, edzino de [[György Harag]] (m. ([[2010]])
** [[1950]]: [[Walter Żelazny]], pola sociologo, profesoro, [[rektoro]], [[estraro de TEJO|estrarano de TEJO]], vicprezidanto de [[Pola Studenta Esperanto-Komitato]], prezidanto de [[Kultura Centro Esperantista]] en [[La Chaux-de-Fonds]], unua Konsulo de la [[Esperanta Civito]], redaktoro aŭ kunlaboranto de "[[Literatura Foiro]]", "[[Heroldo de Esperanto]]", "[[La Ondo de Esperanto]]", interlingvisto, esperantologo, zamenhofologo
* [[1951]]: [[Oshii Mamoru]], japana filmreĝisoro de [[animeo]]-filmoj, scenaristo kaj verkisto
* [[1951]]: [[István Valdman]], rumania hungara geologo, gvidanto de ercesplorista grupo en [[Ĉilio]]
** [[1952]]: [[Zdravka Metz]], kroata esperantistino, aktivulino de [[Kroata Esperanto-Ligo]] kaj estrarano de [[Tutmonda Esperantista Junulara Organizo]], edzino de kanada esperantisto [[Normand Fleury]], kies hejmo iĝis [[Montreala Esperanto-Domo]]
* [[1952]]: [[Carsten Peter Thiede]], germana verkisto kaj [[papirusologo]], esploristo de [[Manuskriptoj de la Morta Maro]] kaj de la [[manuskripto]]j de ''[[Nova Testamento]]'' (m. [[2004]])
* [[1952]]: [[Jostein Gaarder]], norvega verkisto, kies enkonduka libro al [[filozofio]] ''[[La Mondo de Sofia]]'' estis tradukita al pli ol 50 lingvoj
* [[1897]]: [[Antonio Cánovas del Castillo]], ĉefministro de Hispanio (n. [[1828]])
* [[1908]]: [[Joseph Maria Olbrich]], aŭstra [[arkitekto]] vivanta en [[Germana Regno]] (n. [[1867]])
** [[1921]]: [[Ottó Ámon]], hungara ĵurnalisto, iniciatinto de [[Esperanto-movado]] en [[Transilvanio]] (n. [[1879]])
*[[1921]]: [[Juhani Aho]], finna verkisto kaj ĵurnalisto (n. [[1861]])
* [[1923]]: [[Ede Kabos]], hungara verkisto, ĵurnalisto, patro de [[Ilonka Kabos]] (n. [[1864]])
* [[1928]]: [[Stjepan Radić]], kroata politikisto, adepto de [[federacio]], murdita (n. [[1871]])
* [[1935]]: [[Vojtěch Rakous]], ĉeĥa-juda verkisto, enestanta en esperantlingva ''[[Ĉeĥoslovaka Antologio]]'' (n. [[1862]])
* [[1936]]: [[Ceferino Giménez Malla]], hispana [[ciganoj|cigano]], viktimo de la anarkia-komunista [[Dua Hispana Respubliko]], beatigito (n. [[1861]])
* [[1939]]: [[József Kötő]], rumania hungara teatrohistoriisto, politikisto ([[2015]])
* [[1940]]: [[Vladimir Ĵabotinskij]], juda verkisto kaj ĵurnalisto el [[Ukrainio]], fondinto de [[Dekstra ekstremismo|dekstrula]] [[cionisto|cionista]] junulara movado kaj de Juda Legio, avertanta judojn pri la germana [[agreso]] (n. [[1880]])
* [[1944]]: [[Karl Ernst Hüther]], germana fabrikestro kaj komercisto (n. [[1880]])
* [[1944]]: Mortfalintoj en la [[ribelo de Varsovio]]:
** [[Juliusz Kaden-Bandrowski]], pola ĵurnalisto, verkisto kaj infanteria [[kapitano]], sekretario de [[pola literaturo|Pola Akademio de Literaturo]] (n. [[1885]])
** [[Antoni Szczęsny Godlewski]], kartveldevena soldato de [[Pola Enlanda Armeo]] mortiginta 18 germanajn [[kaŝpafisto]]jn (n. [[1923]])
* [[1947]]: [[Anton Denikin]], rusa generalo poldevena, unu el komandantoj de la [[Blanka armeo]] (n. [[1872]])
* [[1950]]: [[Aladár Schöpflin]], hungara literaturkritikisto (n. [[1872]])
* [[1961]]: [[Stanisław Franciszek Michalski]], pola [[hindologio|hindologo]], enciklopediisto, tradukisto de [[sanskrito]] kaj [[palia lingvo]] (n. [[1881]])
Sennoma uzanto