Ticiano: Malsamoj inter versioj

2 441 bitokojn aldonis ,  antaŭ 2 monatoj
sen resumo de redaktoj
 
| dato de naskiĝo = ĉirkaŭ [[1485]]
}}
[[Dosiero:Titian_-_Pope_Paul_III_with_his_Grandsons_Alessandro_and_Ottavio_Farnese_-_WGA22985.jpg|eta|Ticiano, ''Papo Paŭlo la 3-a kaj Liaj Nepoj'', 1545–46. Oleo sur tolo, 210cm × 176cm, Museo di Capodimonte, Napolo. Kardinalo Alessandro Farnese staras malantaŭ papo Paŭlo la 3a. Ottavio Farnese dekstre prepariĝas kisi la piedojn de Paul.]]
'''Tiziano VECELLI''' aŭ '''Tiziano VECELLIO''' (naskiĝis en [[Pieve di Cadore]], apud [[Belluno]] ([[Veneto]]) ĉirkaŭ [[1485]] - mortis en Venecio la [[27-a de aŭgusto|27-an de aŭgusto]] [[1576]]), en Esperanto konata pli simple kiel '''Ticiano''', estis fama [[Venecio|venecia]] [[pentristo]] de la [[Renesanco]]. LiUnu naskiĝisel enla [[Pieveplej difamaj Cadore]],en apud [[Belluno]]Eŭropo ([[Veneto]])siatempe, kaj mortisla enplej Venecio.granda Dumel liala vivtempoveneciaj oniartistoj oftepost kromnomisla linmorto ''Dade Cadore'',sia kielinstruisto aludo[[Giovanni al lia naskiĝlokoBellini]].
Dum lia vivtempo oni ofte kromnomis lin ''Da Cadore'', kiel aludo al lia naskiĝloko.[[Dosiero:Self-portrait_of_Titian.jpg|eta|maldekstra|225px|Memportreto]]
Rigardata de siaj samtempuloj kiel "la suno inter etaj steloj", Ticiano estis unu el la plej variaj italaj pentristoj : li interesiĝis egalmezure pri [[portreto]]j kaj pejzaĝoj (per tiuj du ĝenroj li unue famiĝis), sed ankaŭ pri [[Mitologio|mitologiaj]] aŭ [[Religio|religiaj]] temoj. La vivo de Ticiano daŭris preskaŭ unu jarcenton, kaj la stilo de la artisto evoluis tiel multe, ke kelkaj kritikistoj rifuzas konsideri liajn plej fruajn kaj plej malfruajn pentraĵojn kiel verkojn fare de la sama homo. Sed la pli konstanta propreco de Ticiano estas la tre lerta uzado de [[koloro]]j.
Rigardata de siaj samtempuloj kiel "la suno inter etaj steloj", Ticiano estis unu el la plej variaj italaj pentristoj : li interesiĝis egalmezure pri [[portreto]]j kaj pejzaĝoj (per tiuj du ĝenroj li unue famiĝis), sed ankaŭ pri [[Mitologio|mitologiaj]] aŭ [[Religio|religiaj]] temoj.
 
Rigardata de siaj samtempuloj kiel "la suno inter etaj steloj", Ticiano estis unu el la plej variaj italaj pentristoj : li interesiĝis egalmezure pri [[portreto]]j kaj pejzaĝoj (per tiuj du ĝenroj li unue famiĝis), sed ankaŭ pri [[Mitologio|mitologiaj]] aŭ [[Religio|religiaj]] temoj. La vivo de Ticiano daŭris preskaŭ unu jarcenton, kaj la stilo de la artisto evoluis tiel multe, ke kelkaj kritikistoj rifuzas konsideri liajn plej fruajn kaj plej malfruajn pentraĵojn kiel verkojn fare de la sama homo. Sed la pli konstanta propreco de Ticiano estas la tre lerta uzado de [[koloro]]j.
 
La riĉaj kaj nobelaj familioj de Italio, la reĝoj de Eŭropo kaj eĉ imperiestro [[Karlo la 5-a (Sankta Romia Imperio)|Karolo la 5-a]] (de la Habsburgoj) fieris aĉeti liajn pentraĵojn.
 
Post la morto de [[Sebastiano del Piombo]] kaj sekvita de la morto de [[Giorgione]], li restis la granda kaj altranga Ticiano de la pentristoj de Venecio kaj sendube regis pri la venecia arta mondo dum ĉirkaŭ 60 jaroj.
 
Laŭ li, li ekkomprenis nur fine de sia vivo, kion signifis la pentrarto.
[[Dosiero:Tizian 102.jpg|eta|maldekstra|250px|''Venuso de Urbino''<br /><small>[[1538]] (119 x 165 cm)</small>]]
[[Dosiero:Frari (Venice) nave right - Monument of Titian.jpg|thumb|Tombo de Ticiano en [[Venecio]]]]
[[Dosiero:Carlos_V_en_Mühlberg,_by_Titian,_from_Prado_in_Google_Earth.jpg|270px|eta|dekstre|Karlo la 5-a surĉevale en Mühlberg]]
 
== VerkojVerkado ==
Liaj pentraĵoj elstaris pro siaj riĉaj koloroj, kio donis al ili ŝikecon kaj viglecon. Ticiano alportis novan homan aliron al religiaj bildoj, kaj la figuroj en ili ŝajnas naturaj kaj proksimaj al la realo (kiel la figuro de papo [[Paŭlo la 3-a]] en la verko ''Paŭlo la 3-a kaj liaj nevoj Alessandro kaj Otavio Parnesa'').
 
En 1530 li pentris la portreton de imperiestro Karolo la 5-a, sekvitan de aliaj portretoj de la korteganoj. Karlo la 5-a rekompensis lin per la titolo de aristokrato, li kaj liaj infanoj.
 
En siaj pentraĵoj li mirinde penetris la mensajn procezojn de la pentritoj kaj elmontras ilin senhezite. Elstara estas lia pentraĵo "Karolo la 5-a en Milberg" (1548, Madrido, [[Prado-Muzeo]]) en kiu li montras sian nekredeblan komprenon pri la detaloj de la rajdanto kaj de lia ĉevalo kaj akcesoraĵoj.
 
Dum lia vizito al Romo en 1545 lin impresis la [[Roma Forumo|restaĵoj de klasika arkitekturo]] kaj la verkoj de [[Rafaelo]] kaj [[Mikelanĝelo]], sed Mikelanĝelo kontraŭis siajn verkojn.
 
Unu el la plej famaj verkoj de Ticiano estas la [[Venuso de Urbino]], kiu estis relaborita el [[La dormanta Venuso]] de lia instruinto [[Giorgione]]. Lia ateliero krome produktis ampleksan serion de versioj de la temo [[Venuso kaj muzikisto]].
 
Ĝis liaj lastaj momentoj, li laboris pri la pentraĵo de la "[[Pietato (tipo de artaĵo)|Pieto]]" (nuntempe ekspoziciita ĉe la Akademia Galerio en Venecio), kiu estis destinita por lia propra tombo, kiel speco de potenca volo. Li ne sukcesis fini ĉi tiun laboron.
 
Li estis entombigita en la [[Sankta Maria Glorplena de la Fratoj|Baziliko de Sankta Maria Glorioza di Ferrari]] ornamita per unu el liaj plej famaj pentraĵoj "La Leviĝo de la Virgino Ĉielen".
 
=== Aliaj verkoj ===
2 963

redaktoj