Tiĥij Don: Malsamoj inter versioj

10 bitokojn forigis ,  antaŭ 10 monatoj
e
sen resumo de redaktoj
[kontrolita revizio][kontrolita revizio]
eNeniu resumo de redakto
eNeniu resumo de redakto
{{alinomu|Tiĥij Don}}
{{Informkesto libro}}
'''''Silenta Dono''', '''Kvieta Dono''''' ''aŭ '''Trankvila Dono''''' (ruse: Тихий Дон, romanlitere ''Tiĥij Don'') estas romano en kvar volumoj de verkisto [[Miĥail Ŝoloĥov]]. La unua tri volumoj estis skribita ekde 1925 ĝis 1932 kaj eldonita en la sovetia revuo ''Oktijabr'' en 1928–1932, sed la kvara volumo estis finita en 1940.
La romano estas konsiderita unu el la plej gravaj verkoj de [[Tutmonda literaturo|monda]] kaj [[rusa literaturo]] en la [[20a jarcento]]. Ĝi prezentas la vivojn kaj luktojn de [[Kozakoj]] de la Rivero [[Don (rivero)|Don]] dum la [[Unua Mondmilito]], la [[Rusia revolucio de 1917|Rusia revolucio]] kaj [[rusa enlanda milito]].
 
La romano gajnis la [[Stalin-premio|Stalin Premio-premion]] en 1941 kaj ties aŭtoro gajnis la [[Nobel-premio pri literaturo|Nobel Premio-premion pri Literaturo]] en 1965.
 
== Intriga resumo ==
La romano traktas la vivon de la [[kozakoj]] loĝantaj en la valo de la rivero [[Don (rivero)|Don]] dum la frua 20a jarcento, komencanta ĉirkaŭ 1912, ĵus antaŭ la unua mondmilito. La intrigo rondiras ĉirkaŭ la Meleĥov familio Meleĥov de [[Tatarsk]], kiu estas posteuloj de iu kozako kiu, al la hororo de multaj, prenis [[Turkoj|turkan]] forkaptiton kiel edzino dum la [[krimea milito]]. Ŝi estas akuzita de [[sorĉado]] fare de la superstiĉaj najbaroj de Meleĥov, kiuj provas mortigi ŝin sed estas forbatalita de ŝia edzo la kozako. Iliaj posteuloj, la filo kaj nepoj, kiu estas la protagonistoj de la rakonto, estas sekve ofte krom- kaj iam eĉ moknomataj "[[Turkoj]]".
 
La dua plej maljuna filo, Grigorij Pantelejvic Meleĥov, estas promesplena juna soldato kiu enamiĝas kun Aksinia, la edzino de Stepan Astaĥov, familia amiko. Stepan regule batas ŝin kaj ekzistas neniom da amo inter ili. La romanco inter Grigorij kaj Aksinia kulminas per ilia amfuĝo kiu levas vendeton inter ŝia edzo kaj lia familio. La rezulto de ĉi tiu malpermesata enamiĝo estas la fokuso de la intrigo tiel kiel la baldaŭa Monda kaj Civila Militoj kiuj tiras la plej bonajn junajjunajn kozakojkozakojn por tio kio estos du el la plej sangverŝantaj militoj de Rusio. La ago movas al la [[Orienta Fronto (Unua mondmilito)|Austro-hungara fronto]], kie Grigorij estis finiĝanta savi la vivon de Stepan, sed tio ne finas la vendeton. Grigorij, ĉe la insisto de sia patro, prenas edzinon, Natalija, sed kviete amas Aksinia.
 
Grigorij partoprenas en la [[Rusia Enlanda milito|CivitaEnlanda Milito]], multfoje ŝanĝanta flankojn. Multaj de liaj amikoj kaj parencoj estas mortigitamortigitaj en batalo aŭ ekzekutitaj. Natalija mortas post nesukcesa [[Aborto|abortigo]]. Grigorij provas ankoraŭfoje forkuri kun Aksinia, sed ŝi estas mortigita de per akcidento de vaga [[kuglo]]. Trafita de [[Aflikto|afliktiĝo]], Grigorij entombigas ŝin kaj revenas hejmen, kun liaj perspektivoj neklaraj.
 
== Analizo ==
 
La libro traktas ne nur la luktojn kaj suferadojn de la kozakoj sed ankaŭ la [[pejzaĝo]]n, kaj homahoman kaj naturanaturan, ĝi mem, kiu estas vivege alportita kiel detala [[portreto]] de plena vivo. Multaj tradiciaj rusaj folkloraj kantoj ankaŭ estas referenciitajreferencitaj dum la romano. Laŭ la verkisto, la verko elkreskis de pli frua, neeldonita verko, la ''Donŝina'':<blockquote>Mi komencis la romanon per priskribanta la eventon de la [[Lavr Kornilov|Kornilov]] -[[puĉo]] en [[1917]]. Tiam ĝi fariĝis klara ke ĉi tiu puĉo kaj pli grave, la rolo de la kozakoj en ĉi tiuj eventoj, ne estus komprenita sen kozaka antaŭhistorio kaj do mi komencis kun la priskribo de la vivo de la kozakoj de la rivero Dono tuj antaŭ la komenco de la unua mondmilito. (Citaĵo de M.A. ŝoloĥovŜoloĥov: Seminarii, (1962) de F.. Abramovic kaj V.V. Gura, citita en ''Miĥail Aleksandrovic ŝoloĥovŜoloĥov'', de L.L. Litus.)</blockquote>Protagonisto Grigorij Meleĥov estas laŭdire bazita sur du kozakoj de Veŝenskaija, Pavel Nazarovic Kudinov kaj ĥarlampiiĤarlampii Vasilijevic ijermakovIjermakov, kiuj estis esencaj figuroj en la kontraŭ-bolŝevista lukto de la supra Dono.<ref>[http://next.feb-web.ru/feb/sholokh/critics/ksp/ksp-001b.htm?cmd=2&part=3#Часть_2.Глава_3 ''And Quiet Flows the Don'', part 1], [http://next.feb-web.ru/feb/sholokh/critics/ksp/ksp-001b.htm?cmd=2&part=4#Часть_2.Глава_4 ''And Quiet Flows the Don'', part 2]</ref>
 
== Literatura signifo, kritiko kaj akuzoj de plagiato ==
La romano estis komparita al ''[[Milito kaj paco|Milito kaj Paco]]'' (1869), skribita de [[Lev Tolstoj|Leo Tolstoij]], precipe de [[Maksim Gorkij|Maxim Gorkij]].<ref>{{Cite journal|last=Sofranov|first=Anatoly|date=June 1985|title=Farewell Mikhail Sholokhov|url=https://books.google.com/books?id=wLJWAAAAYAAJ&pg=RA5-PA51|journal=Soviet Life|volume=345|pages=50–51}}</ref><ref>{{Cite book|last=Sholokhov|first=Mikhail|title=And Quiet Flows the Don|publisher=Penguin Classics|year=2016|isbn=978-0-241-28440-7|location=London England|pages=Back cover}}</ref> Kiel la Tolstoij Tolstoj-romano ''Kaj KvietajKviete FluojFluas la Don'' estas eksterordinara bildo de rusa vivo dum tempo de krizo kaj ekzamenas ĝin tra politika, militismomilitisma, romantika kaj civita lensoj. Kvankam ili neniam prezentis ajnan indicon subteni iliajn asertojn, [[Aleksandr Solĵenicin|Solĵenicin]] kaj aliaj, inter ili [[Svetlana Allilujeva]] (la filino de Stalin), akuzis Ŝoloĥov de [[plagiato]] de la romano. Enketo en la malfruaj 1920aj jaroj konfirmis aŭtorecoaŭtorecon de Ŝoloĥov de "Silenta Don" kaj la akuzoj estis kondamnitakondamnitaj kiel malica [[kalumnio]] en ''[[Pravda (rusa gazeto)|Pravda]]''. Pli malfruaj enketoj, je post sovietaj tempoj, ankaŭ konfirmis la aŭtorecon de la verkisto.
 
== Eksteraj ligiloj ==
48 145

redaktoj