3-a de decembro: Malsamoj inter versioj

1 152 bitokojn forigis ,  antaŭ 5 monatoj
sen resumo de redaktoj
(→‎Eventoj: 1973-kompletigo)
Neniu resumo de redakto
* [[915]]: [[Berengaro el Friulo]] estis kronita de papo [[Johano la 10-a]] kiel [[Sankta Romia Imperiestro]]
* [[1170]]: [[Ĉefepiskopo de Canterbury]] [[Thomas Becket]] revenis al [[Anglio]] post ses jaroj da [[ekzilo]] en [[Francio]]
* [[1310]]: Nova elektita ĉeĥa reĝo [[Johano de Luksemburgo]] okupis [[Prago]]n, defendatan de soldatoj lojalaj al lia filo [[Henriko de Karintio]], kiun forigis de la [[Praga burgo]]
* [[1425]]: [[Pollando]]: ĉeĥaj [[husanoj]] bruligis du [[preĝejo]]jn en [[Bardo (regiono Dolnośląskie)|Bardo]] kaj prirabis [[monaĥejo]]n de [[cistercianoj]] en [[distrikto Ząbkowice]]
* [[1469]]: [[Lorenzo de Mediĉo]] iĝis reganto de [[Florenco]], anstataŭante sian [[patro]]n
* [[Unua Mondmilito]]
** [[1916]]: Venko de germana-bulgara armeo super la rumana en tritaga batalo de [[Argeș (rivero)|Argeș]], proksime al [[Bukareŝto]]
** [[1917]]: En [[Bresto (Belorusio)|Litova Bresto]] komenciĝis interparoloj pri [[armistico]] kun partopreno de [[Sovetunio|Soveta Rusio]] kaj la [[Centraj Potencoj]] (Germanio, Aŭstrio-Hungario), kiuj alkondukiskondukis al la [[Traktato de Brest-Litovsk]]
* [[Postmilito]] ([[1918]])
** [[Pogromo]] en la juda [[geto]] en [[Holešov]], dum kiu Heřman Grünbaum kaj Hugo Gretzer estis pafmortigitaj de [[Ĉeĥoslovaka armeo|ĉeĥoslovakaj armesoldatoj]], hazarde iliaj iamaj kunbatalantoj, kiuj nur lastatempe revenis de la milita batalado
** [[1939]]: [[Germana okupado de Pollando]]: de [[Lublin]] al [[koncentrejo]] [[Oranienburg|Sachsenhausen]] foriris transporto kun 13 polaj [[kleriko]]j kune kun du [[episkopo]]j; [[germanoj]] [[ekziligo|ekziligis]] ĉirkaŭ 4000 [[judoj]]n de [[Nasielsk]]; de [[Francio]] fornavigis unua transporto de polaj [[piloto]]j, kiuj partoprenos la [[Batalo de Anglio|batalon de Anglio]]; brita [[bombaviadilo]] unuan fojon aeratakis teritorion de Germanio faligante bombon sur la insulon [[Helgoland]]; spure de la [[pola ekzila registaro]] ankaŭ prezidento [[Władysław Raczkiewicz]] translokiĝas de [[Parizo]] al [[Angers]], ricevante por rezidejo la [[kastelo]]n Pignerolles
** [[1940]]: [[Gestapo]] en [[Inowrocław]] permesis nur germanlingvajn [[prediko]]jn en la distrikto; [[Britio]] kaj la [[pola ekzila registaro]] subskribis protokolon pri luo al Pollando de britaj [[ŝipo]]j; ĉefministro de Pola Respubliko en [[Ekzilo]] generalo [[Władysław Sikorski]] nomumis Cyryl Ratajski Landa Delegito de Registaro sur teritorio de [[Ĉefgubernio|Ĝenerala Gubernio]] - poste por la tuta Lando, Ratajski kreis civilan subteran [[administracio]]n
** [[1941]]: Post [[soveta invado en Pollandon]] kaj [[anekso]] de [[Orientaj Limregionoj]] [[Josif Stalin]] dum renkonto kun polaj generaloj [[Władysław Sikorski]] kaj [[Władysław Anders]] deklaris moke ke en sovetaj [[gulago]]j ne plu estas polaj [[oficiro]]j, ke ili ŝajne fuĝis al [[Manĉurio]], mensogante pri la [[masakro de Katin]]; [[Władysław Sikorski|Sikorski]] atingis interkonsenton pri altigo de la nombro de polaj soldatoj en [[Pola Armeo en Sovetunio]] ĝis 96 mil personoj, pri kresko de [[divizio]]j ĝis 6, krom tio Stalin konsentis por ke 25 mil polaj soldatoj forlasu [[Sovetunio]]n direkte al [[Irano]] escepte de [[piloto]]j kaj [[maristo]]j, kiuj irus al [[Britio]]; estro de soveta [[NKVD]] statistike raportis pri 130 242 polaj [[militkaptito]]j
** [[1942]]: [[Militkrimo]]j: [[Gestapo]] [[ekzekuto|ekzekutis]] en malliberejo de [[Katowice]] 12 [[poloj]]n kaj en la urbo [[pendumo|pendumis]] 10; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: [[Ruĝa Armeo]] konfirmis planon ekataki apud meza [[Don (rivero)|Don]] por frakasi italan 8-an Armeon, rumanan 3-an Armeon kaj germanan grupiĝon; unua numero de la gazeto "Vostanik" de la [[Ligo de Komunistoj de Jugoslavio]] por la teritorio de [[Nord-Makedonio]] sub la itala okupado estas publikigita en Tetovo - ĝi aperadis ĝis februaro 1943
** [[1943]]: [[Militkrimo]]j: [[Ordnungspolizei|germana polico]] [[pafekzekutado|pafekzekutis]] en [[Varsovio]] ĉe str. Puławska 112 polojn, enprizonigitojn de [[Pawiak]], en tio profesoron [[Stefan Bryła]] kaj 100 laboristojn de Urba Komunikada Entrepreno; en [[Łomża]] germanoj pafkzekutis 12 personojn pro preparado de forkuro de [[malliberejo]], kaj en ĉirkaŭaĵo de [[Końskie]] kaj [[Opoczno]] 12 personojn, en [[Wieliczka]] 10 enprizonigitojn de [[Krakovo]], en Gościniec 10 personojn kaj en Niedary 7 judojn; [[Eksterordinara Ekstermiga Agado]]: [[Gestapo]] [[murdo|murdis]] en Varsovio pro sekreta instruado profesoron [[Stefan Bryła]], kune kun lia familio; en Varsovio estis arestita de [[Gestapo]] [[pastro]] Leon Więckiewicz, akuzita pri [[preĝo]] super pafmortigataj [[poloj]] kaj helpo al [[judoj]] - pro senfortiĝo mortis en [[Gross-Rosen]]
** [[1944]]: [[Militkrimo]]j: germana polico pafmortigis en Mnichów 16 membrojn de la pola [[Pola Partizana Ŝtato|rezista movado]], kaj en Graby 5 personojn; [[Pola Rezistomovado]]: 11-membra taĉmento de [[Pola Enlanda Armeo]] de "Ranger" estis frakasita de germanoj; la alia de "Wicher" (Vento) sukcese atakis patrolon de Ostlegion (volontula [[kunlaborismo|kunlaborisma]] Orienta Legio de sovetiaj, sed nerusaj soldatoj) kun gravaj perdoj; [[SS (organizo)|SS]] translokigis 15 [[gravedeco|gravedajn]] kaj malsanajn polinojn de [[koncentrejo]] en [[Buchenwald]] al [[koncentrejo Ravensbrück]]; en [[Tria Regno]] restis ĉirkaŭ 70 mil polaj [[militkaptito]]j, en tio 16 866 soldatoj de la [[ribelo de Varsovio]]; [[Gestapo]] sendis al koncentrejo 10 polinojn laborantaj en monto [[Harco]], soldatinojn de [[Pola Enlanda Armeo]], pro rifuzo akcepti statuson de trudlaboristo; [[Balkana kampanjo]]: post fino de la germana okupado de Grekio sekvis [[Greka Enlanda Milito]] inter [[monarkio]] kaj [[komunismo|komunistoj]]: [[masakro]] de ne malpli ol 15 maldekstrulaj manifestaciantoj en la [[Dekemvriana|batalo pri Ateno]] kaŭzis eksplodon de 35-tagaj [[batalo]]j en la urbo inter antaŭe aktiva maldekstra [[Grekpopola Liberiga Armeo]] kaj la brit-apogitaj fortoj de la nova registaro - pereis ĝis dekkelkaj mil personoj; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: en [[Hungario]] trupoj de 4-a Ukraina Fronto liberigis [[Satoraljaujhely]], de la 2-a - [[Miskolc]], kaj de la 3-a - [[Dunaföldvár]], [[Tamási]] kaj [[Szentlőrinc]]; 4-a aviada atako de [[B-29]] al [[Tokio]]
* [[1947]]: Dua [[soveta okupado de Pollando]]: en [[Varsovio]] komenciĝis [[proceso parodia|montra proceso]] kontraŭ Tria Estraro de [[Libero kaj Sendependo]] kaj aktivuloj de la Interkonsenta Komitato de Organizaĵo de [[Pola Partizana Ŝtato|Subtera Pollando]]
* [[1950]]: Unua postmilita [[popolnombrado]] en [[Jalta konferenco|postjalta]] Pollando evidentigis 25 milionojn de [[poloj]] kun 61% de [[Vilaĝo|vilaĝanoj]]. Por komparo la [[censo]] en la [[Dua Pola Respubliko]] en 1931 donis la nombron de 32 mln de personoj. Oni tamen ne povas konkludi la militperdojn rilate al homoj, ĉar [[Orientaj Limregionoj|duono de la lando]] estis rabita de [[Sovetunio]], okazis [[deporto]]j kaj [[migrado]].
* [[1951]]: En [[Turkio]] estis enkondukita [[mortpuno]] pro [[komunismo|komunisma]] agado.
* [[1956]]: Francaj kaj britaj [[trupo (armeo)|trupoj]] retiriĝis de [[Egiptio]]
* [[1959]]: [[Flago de Singapuro]] kaj [[Flago de Ebur-Bordo]] oficialiĝis
* [[1960]]: En Teatro Thalia en [[Hamburgo]] okazis premiero de la [[dramo]] ''[[Sankta Johana (dramo)|Sankta Johana]]''
* [[1961]]: Nesukcesa bomba [[atenco]] en [[Sosnowiec]] kontraŭ komunista ŝtatestro de Pollando [[Władysław Gomułka]] — la atencinto elektrikisto Stanisław Jaros estis mortkondamnita dum kaŝa proceso kaj pendumita
* [[1965]]: Brita rokgrupo [[The Beatles]] eldonis albumon ''[[Rubber Soul]]''
* [[1966]]: Solena reentombigo de la restaĵoj de [[Nekonata Soldato]] en konstruata [[Tombo de Nekonata Soldato en Moskvo]] apud [[Moskva Kremlo]]
* [[1560]]: [[Janus Gruterus]], flandra filologo, [[humanismo|humanisto]], bibliotekisto, antikvaĵisto, poeto (m. [[1627]])
* [[1621]]: [[Bohuslav Balbín]], ĉeĥa historiisto, jezuito, verkanta latine (m. [[1688]])
* [[1684]]: [[Ludvig Holberg]], dana verkisto norvegdevena, kreinto de [[literatura lingvo]], fondinto de la [[dana]] kaj [[norveglingva literaturo]] (m. [[1754]])
* [[1722]]: [[Hrihorij Skovoroda]], ukraina filozofo kozakdevena, poeto, komponisto kaj pedagogo, studinta en [[Kijiva Mohila Akademio]], esperantigata de pluraj tradukistoj (m. [[1794]])
* [[1729]]: [[Antonio Soler]], hispana komponisto kaj klavicenisto (m. [[1783]])
* [[1753]]: [[Samuel Crompton]], angla [[tekstilindustrio|tekstilindustriisto]], inventinto de [[ŝpinilmulo]], pioniro de [[ŝpinado|ŝpinindustrio]] (m. [[1827]])
* [[1777]]: [[Juliette Récamier]], franca gvidantino de [[literatura salono]] (m. [[1849]])
* [[1781]]: [[Franc Ksaver Lušin]], aŭstra episkopo slovendevena (m. [[1854]])
* [[1797]]: [[Andrew Smith (zoologo)|Andrew Smith]], skota [[etnologio|etnologo]], zoologo kaj kuracisto, esploristo de [[Sudafriko]] (m. [[1872]])
* [[1800]]: [[France Prešeren]], slovena poeto, aŭtoro de la [[Zdravljica|nacia himno]], enestanta en esperantlingva ''[[El Parnaso de Popoloj]]'' (m. [[1849]])
* [[1812]]: [[József Lugossy]], hungara lingvisto, instruisto de [[sanskrito]], [[orientalisto]] (m. [[1884]])
* [[1820]]: [[Kelemen Mikes (politikisto)|Kelemen Mikes]], hungara politikisto, soldato (m. [[1849]])
* [[1833]]: [[Carlos Juan Finlay]], kuba kuracisto, pioniro pri esplorado de [[flava febro]] (m. [[1915]])
* [[1850]]: [[Franz Myrbach-Rheinfelden]], aŭstra financfakulo kaj profesoro universitata (m. [[1919]])
* [[1857]]: [[Joseph Conrad]], pola-brita [[maristo]] kaj aŭtoro de [[romano]]j verkanta en la [[angla lingvo]] kiel ''[[Lord Jim]]'' kaj filmigita [[Apocalypse Now|''Apokalipso nun'']] (m. [[1924]])
* [[1862]]: [[Gyula Zolnai]], hungara lingvisto kaj tradukisto de la [[finna lingvo]], profesoro (m. [[1949]])
* [[1864]]: [[Herman Heijermans]], nederlandlingva verkisto juddevena (m. [[1924]])
* [[1867]]: [[Fran Milčinski]], slovena advokato, juristo, verkisto kaj dramaturgo, esperantigata (m. [[1932]])
* [[1867]]: [[Jakab Singer]], hungara-juda verkisto, [[rabeno]], poligloto, orientalisto (m. [[1939]])
== Mortoj ==
* [[312]]: [[Diokleciano]], romia imperiestro enkondukinta [[monarkio]]n kaj centrigitan [[burokratio]]n (naskiĝis ĉirkaŭ [[240]])
* [[1154]]: [[Anastazio la 4-a]], papo grekdevena, atribuinta novajn [[privilegio]]jn al [[Malta Ordeno]] (naskiĝis ĉirkaŭ [[1080]])
* [[1533]]: [[Bazilo la 3-a (Rusio)|Bazilo la 3-a]], granda princo de Moskvo el [[Rjurik dinastio]] (n. [[1479]])
* [[1552]]: [[Francisco Xavier]], eŭska sanktulo, kunfondinto de [[jezuitoj]], misiisto kaj apostolo de [[Barato]] (n. [[1506]])
* [[1658]]: [[Johannes Micraelius]], germana filozofo, teologo, historiisto kaj pedagogo, enkondukinta la [[termino]]n [[ontologio]] (n. [[1597]])
* [[1815]]: [[John Carroll (episkopo)|John Carroll]], usona jezuito, unua ĉefepiskopo de Usono, fondinto de [[Universitato de Georgetown]] kaj [[Paroĥo de S-ta Johano Evangeliisto (Silver Spring)|Paroĥo de S-ta Johano Evangeliisto]] (n. [[1735]])
* [[1826]]: [[Levin August von Bennigsen]], generalo de la [[Rusia Imperio]], germandevena (n. [[1745]])
* [[1839]]: [[Frederiko la 6-a (Danio)|Frederiko la 6-a]], reĝo de [[Danio-Norvegio]], filo de [[Kristiano la 7-a (Danio)|Kristiano la 7-a]] (n. [[1768]])
* [[1854]]: [[Johann Peter Eckermann]], germana verkisto kaj sekretario de Goethe (n. [[1792]])
* [[1896]]: [[László Erkel]], hungara komponisto kaj dirigento, filo de [[Ferenc Erkel]], instruisto de [[Béla Bartók]] (n. [[1845]])
* [[1902]]: [[Prudente de Morais]], prezidento de Brazila Respubliko (n. [[1841]])
* [[1910]]: [[Lajos Bruck]], hungara pentristo juddevena, frato de [[Miksa Bruck]] (n. [[1846]])
* [[1919]]: [[Pierre-Auguste Renoir]], franca pentristo de [[impresionismo]] kaj skulptisto (n. [[1841]])
* [[1926]]: [[Siegfried Jacobsohn]], germana ĵurnalisto juddevena, verkisto kaj teatra kritikisto, fondinto kaj eldoninto de semajna gazeto "[[Die Weltbühne]]" (La Monda scenejo) (n. [[1881]])
* [[1928]]: [[Ezra Meeker]], usona verkisto, pioniro de [[Sovaĝa Okcidento]] trapasinta [[Oregona Vojo|Oregonan Vojon]] (n. [[1830]])
* [[1937]]: [[Attila József]], hungara poeto, aŭtoro de [[pesimismo|pesimismaj]] versaĵoj, sinmortiginto, enestanta en esperantlingvaj ''[[Tutmonda Sonoro]]'' kaj ''[[Hungara Antologio]]'' (n. [[1905]])
* [[1941]]: [[Christian Sinding]], norvega komponisto kaj muzika pedagogo, distingita per [[Ordeno de Sankta Olavo]] (n. [[1856]])
* [[1943]]: [[Stefan Bryła]], pola konstru-[[inĝeniero]] kaj pioniro de [[veldado]], profesoro de [[Lviva Politekniko]], murdita dum la germana [[Eksterordinara Ekstermiga Agado]] (n. [[1886]])
* [[1946]]: [[István Csengery]], hungara pentristo, karikaturisto, [[memlernanto]] (n. [[1887]])
* [[1975]]: [[József Fülöp]], hungara poeto kaj redaktoro, publikiganta en "[[Pásztortűz|Paŝtista Fajro]]" (n. [[1904]])
* [[1980]]: [[István Csüry]], hungara bibliotekisto kaj ĉefdirektoro (n. [[1921]])
* [[1980]]: [[Oswald Mosley]], brita nobelo irlanddevena, [[faŝismo|faŝisto]] (n. [[1896]])
* [[1987]]: [[Christine Busta]], aŭstra verkistino ([[liriko]]) (n. [[1915]])
* [[1988]]: [[Hans Bakker (patro)|Hans Bakker]], nederlanda [[esperantisto]], [[delegito de UEA]] kaj [[fakdelegito]], patro de [[Hans Bakker]] (n. [[1896]])
** [[Johann Nepomuk von Tschiderer]], aŭstra teologo, [[episkopo]]
* [[Internacia tago]] de [[eŭska lingvo]] - fiksita en 1948 dum la 7-a [[kongreso]] en [[Bajono]]
* [[Internacia Tago por Egalaj Rajtoj de Handikapuloj]] - fikisitafiksita en 1996 de [[Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj]]
 
== Tagoj de [[semajno]] ==
Sennoma uzanto