Kinkono: Malsamoj inter versioj

1 979 bitokojn aldonis ,  antaŭ 13 jaroj
sen resumo de redaktoj
e
{{25%}}
Genro de rubiacoj, el Peruo, kiu liveras amaran kaj kontraŭfebran ŝelon.
{| border="1" cellspacing="0" style="float:right;margin-left:0.5em"
Ankaŭ uzata kiel nomo por la ŝelo mem.
! align="center" bgcolor="#ffc0c0" | Kinkono
La efika biokemia substanco estas ĥinino.
|-
| align="center" | [[Image:Koeh-180.jpg|280px|]]
|-
! align="center" bgcolor="#ffc0c0" | '''[[Biologia klasado]]'''
|-
|
{| border="0"
|-
| ''[[Regno (biologio)|Regno]]'': || [[Planto]]j || ''Plantae''
|-
| ''[[Filumo (biologio)|Filumo]]'': || [[Magnolioplantoj]] || ''Magnoliophyta''
|-
| ''[[Klaso (biologio)|Klaso]]'': || || ''Magnoliopsida''
|-
| ''[[Subklaso (biologio)|Subklaso]]'': || ||
|-
| '''[[Ordo (biologio)|Ordo]]''': || || ''Rubiales''
|-
| '''[[Familio (biologio)|Familio]]''': || [[Rubiacoj]] || ''Rubiaceae''
|-
| '''[[Subfamilio (biologio)|Subfamilio]]''': || ||
|-
| '''[[Genro (biologio)|Genro]]''': || Kinkono || ''Cinchona''
|-
| '''[[Specio (biologio)|Specio]]''': || || ''Cinchona officinalis''
 
|}
{{ĝermeto}}
|}
 
Genro'''Kinkono''' (''cinchona officinalis'') estas arbo el la genro de [[rubiacoj]], el [[Peruo]], kiu liveras amaran kaj kontraŭfebran ŝelon.
 
Ankaŭ'''Kinkono''' estas ankaŭ uzata kiel nomo por la ŝelo mem.
 
==Ecoj==
La efika biokemia substanco estas [[ĥinino]] aŭ [[kinino]].
 
Oni uzis kinkonon kontraŭ [[malario]].
 
Aliaj specioj de Kinkono, inter ili la ruĝa kaj flava kinkonoj, ankaŭ produktas kininon.
 
==Etimologio kaj historio==
La kinkono, aŭ ''kina-kina'' (ŝelo de ŝeloj), estis importita en [[Eŭropo]]n sub la nomo ''perua ŝelo''. Jam la peruanaj [[indiĝeno]]j malkovris la kontraŭ-maleriajn ecojn de la kinkono. La latina nomo devenas de la edzino de la vicreĝo de Peruo, la [[grafo|grafino]] de ''El Chinchon'' kiu laŭdire resaniĝis danke al tiu ŝelo. Dankeme ŝi helpis importon de la drogo en Hispanion kie ĝi nomiĝis ''"pulvoro de la grafino"''. Enmarketigita far la [[jezuitoj]] ĝi iĝis ''"pulvoro de la jezuitoj"''. Por lukti kontraŭ malario, kiu suferigas homojn eĉ en [[Kastelo de Versajlo|Versajlo]], [[Ludoviko la 14-a (Francio)|Ludoviko la 14-a]] venigas kinkonon en [[Francio]]n.
==Eksteraj ligiloj==
* [http://www.ars-grin.gov/~sbmljw/cgi-bin/taxon.pl?10567 Germplasm Resources Information Network] (angle)
 
[[Kategorio:Arboj]]
[[fr:Quinquina]]
13 554

redaktoj