Stanislav Petrov: Malsamoj inter versioj

1 113 bitokojn aldonis ,  antaŭ 15 jaroj
Aldonis pli da historio, plejparte el la angla.
Neniu resumo de redakto
(Aldonis pli da historio, plejparte el la angla.)
[[Dosiero:Stanislav Petrov 2004.jpg|thumb|180px|Stanislav Petrov, fotita en 2004]]
'''Stanislav Evgrafoviĉ Petrov''' ([[rusa lingvo|ruse]]: ''Станислав Евграфович Петров'') (naskiĝis ĉirkaŭ [[1939]]) estas emerita [[kolonelo]] de la [[Soveta Armeo]], kiu la {{daton|26|septembro|1983}}, rifuzante kredi indikojn de la komputilaj avertaj sistemoj ke [[Usono]] lanĉis raketojn kontraŭ [[Sovetunio]], malhelpis eblan nuklean militon. Poste montriĝis, ke la sovetaj komputilaj raportoj estis eraraj, kaj oni ĝenerale kredas, ke Petrov malhelpis Trian Mondmiliton kaj detruon de plejparto de la [[Tero (planedo)|Tero]] pere de nukleaj armiloj.
 
== Cirkonstancoj malantaŭ la epizodo ==
 
La falsalarmo okazis dum tempo de streĉitaj rilatoj inter [[Usono]] kaj la [[Sovetunio]]. La usona Prezidanto [[Ronald Regan]] publike nomis la Sovetunion, "imperio diabla". Tri semajnoj antaŭ tiam, la soveta militistaro pafe detruis korean pasaĝeran aeroplanon kiu vagis en sovetan aerozonon, mortiganta ĉiuj 269 gehomojn inkluzive multajn usonanojn ([[Korea Aera Flugo 007]]). La [[KGB]] sendis tujan mesaĝon al sia agentoj ĉe la okcidento, avertantan ke ili ili devas pretiĝi kontraŭ ebla nuklea milito, laŭ [[CNN]].
 
== La epizodo ==
 
Stanislav Petrov deĵoris en komanda punkto apud [[Moskvo]], kiam li ricevis signalon de antaŭ unu jaro funkciigita satelita sistemo de frua averto pri lanĉo de interkontinentaj raketoj. Laŭ la avertosignalo, estis lanĉitaj nur kvin raketoj, unu post la alia, ĉiuj el unu loko. Tio kredigis sovetan raketiston, ke estas eraro de la nova averta sistemo. Poste evidentiĝis, ke [[satelito]] misinterpretis rebrilon de sunaj radioj de la altaj [[nubo]]j kiel startan ekflamiĝon de interkontinenta raketo. Post tiu ekstrema okazo la avertosistemo estis rearanĝita por malebligi tiajn erarojn.
Stanislav Petrov ne estis homo, kiu lanĉus respondan raketan atakon al Usono. Li nur devis transdoni informon al politika estraro de la lando. Multaj kritikantoj dubas, ke kaze de transdono de la datumoj, la estraro decidus ataki: por tio ne sufiĉis informo de nur unu satelita avertosistemo. Tamen, la alia flanko emfazas, la rilatoj inter Sovetunio kaj Usono en 1983 estis tre streĉaj, la landoj atendis atakon unu de la alia kaj estis pretaj rapide reagi; oni rezonas, ke raporto de Petrov povis kaŭzi lanĉon de sovetiaj raketoj.
 
== Poste ==
Pro milita sekreteco kaj internacia politiko, la agoj de Petrov restis sekretaj ĝis [[1998]].
 
Malgraŭ li preventis nuklean plagon, Petrov malobeis ordonojn per lia rifuzo de la komputilaj avertoj. Li estis admonita kaj ekspedita al malpli grava posteno, oficiale pro maldeca registrado de dokumentoj.
 
Pro milita sekreteco kaj internacia politiko, la agoj de Petrov restis sekretaj ĝis [[1998]], sekvante la eldonado de skribaĵoj de Kolonel-Generalo [[Yury Votintsev]].
 
La {{daton|19|januaro|2006}} en la novjorka sidejo de UN oni enmanigis al Petrov kristalan statueton "Mano tenanta terglobon" kun surskribo "Al la homo, kiu ne allasis nuklean militon". Eventoj el lia vojaĝo al usono aperos en venonta filmo, ''La Viro Kiu Savis la Mondon'', atendita je la fino de 2006.
 
Petrov emeritas relative mizere en urbeto [[Fryazino]]. Li diris ke li ne vidas sin mem kiel heroo.
La {{daton|19|januaro|2006}} en la novjorka sidejo de UN oni enmanigis al Petrov kristalan statueton "Mano tenanta terglobon" kun surskribo "Al la homo, kiu ne allasis nuklean militon".
 
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1939|PETROV, Stanislav]]
228

redaktoj