Stanislav Petrov: Malsamoj inter versioj

146 bitokojn aldonis ,  antaŭ 15 jaroj
sen resumo de redaktoj
e (RE-faris kelkajn malgrandajn ŝanĝojn)
Neniu resumo de redakto
[[Dosiero:Stanislav Petrov 2004.jpg|thumb|180px|Stanislav Petrov, fotita en 2004]]
'''Stanislav EvgrafoviĉJevgrafoviĉ Petrov''' ([[rusa lingvo|ruse]]: ''Станислав Евграфович Петров'') (naskiĝis ĉirkaŭ [[1939]]) estas emerita [[kolonelo]] de la [[Ruĝa Armeo|Soveta Armeo]], kiu la {{daton|26|septembro|1983}}, rifuzante kredi indikojn de la [[komputilo|komputilaj]] avertaj sistemoj ke [[Usono]] lanĉis raketojn[[raketo]]jn kontraŭ [[Sovetunio]], malhelpis eblan [[nuklea milito|nuklean militon]]. Poste montriĝisevidentiĝis, ke la sovetaj komputilaj raportoj estis eraraj, kaj oni ĝenerale kredas, ke Petrov malhelpis Trian Mondmiliton kaj detruon de plejparto de la [[Tero (planedo)|Tero]] pere de nukleaj armiloj.
 
== Cirkonstancoj ĉirkaŭ la epizodo ==
 
La falsalarmo okazis dum tempo de streĉitaj rilatoj inter [[Usono]] kaj la [[Sovetunio]]. La usona Prezidantoprezidento [[Ronald Reagan]] publike nomis la Sovetunion, "imperio diabla". Tri semajnojsemajnojn antaŭ tiam, la soveta militistaro pafe detruis koreanapud pasaĝeran[[Saĥaleno]] aeroplanon[[Koreio|korean]] aerbuson, kiu vagisdeflankiĝis de sia itinero kaj erare enflugis en sovetan aerozonon,; mortigantatiam pereis ĉiuj 269 gehomojnpasaĝeroj inkluzive multajnde multaj usonanojnusonanoj ([[Korea Aera Flugo 007]]). La [[KGB]] sendis tujan mesaĝon al siaj agentoj ĉeen la okcidento, avertantan ke ili ili devas pretiĝi kontraŭal ebla nuklea milito, laŭ [[CNN]].
 
[[Dosiero:Minuteman3launch.jpg|thumb|180px|Usona interkontinenta raketo [[Minuteman III]]]]
Stanislav Petrov deĵoris en komanda punkto apud [[Moskvo]], kiam li ricevis signalon de antaŭ unu jaro funkciigita satelita sistemo de frua averto pri lanĉo de interkontinentaj raketoj. Laŭ la avertosignalo, estis lanĉitaj nur kvin raketoj, unu post la alia, ĉiuj el unu loko. Tio kredigis sovetan raketiston, ke estas eraro de la nova averta sistemo. Poste evidentiĝis, ke [[satelito]] misinterpretis rebrilon de sunaj radioj de la altaj [[nubo]]j kiel startan ekflamiĝon de interkontinenta raketo. Post tiu ekstrema okazo la avertosistemo estis rearanĝita por malebligi tiajn erarojn.
 
Stanislav Petrov ne estis homo, kiu lanĉus respondan raketan atakon al Usono. Li nur devis transdoni informon al politika estraro de la lando. Multaj kritikantoj dubas, ke kaze de transdono de la datumoj, la estraro decidus ataki: por tio ne sufiĉis informo de nur unu satelita avertosistemo. Tamen, la alia flanko emfazas, la rilatoj inter Sovetunio kaj Usono en 1983 estis tre streĉaj, la landoj atendis atakon unu de la alia kaj estis pretaj rapide reagi; oni rezonas, ke raporto de Petrov vere povis kaŭzi lanĉon de sovetiaj raketoj.
 
== Poste ==
 
Malgraŭ ke li preventis nuklean plagon, Petrov fakte malobeis ordonojn per lia rifuzo de la komputilaj avertoj. Li estis admonita kaj ekspedita al malpli grava posteno, oficiale pro maldeca registrado de dokumentoj.
 
Pro milita sekreteco kaj internacia politiko, la agoj de Petrov restis sekretaj ĝis [[1998]], sekvante la eldonado de skribaĵoj de kolonel-generalo [[Jurij Votincev]].
 
La {{daton|19|januaro|2006}} en la [[Nov-Jorko|novjorka]] sidejo de [[UN]] oni enmanigis al Petrov kristalan statueton "Mano tenanta terglobon" kun surskribo "Al la homo, kiu ne allasis nuklean militon". Eventoj el lia vojaĝo al Usono aperos en venonta filmo, ''La Viro Kiu Savis la Mondon'', atendita je la fino de 2006.
 
Petrov emeritas relative mizere en urbeto [[Frjazino]] en [[Moskva provinco]]. Li diris, ke li ne konsideras sin mem heroo.
 
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1939|PETROV, Stanislav]]
[[Kategorio:Sovetunio]]
[[Kategorio:Malvarma milito]]
 
[[de:Stanislaw Jewgrafowitsch Petrow]]
6 312

redaktoj