Monopolo: Malsamoj inter versioj

4 bitokojn forigis ,  antaŭ 15 jaroj
sen resumo de redaktoj
(kontrolo estas esploro; rego estas administrado; demando->postulo)
Kelkaj monopoloj estas kreitaj de ŝtato por stimuli iun parton de nacia ekonomio, aŭ por protekti ĝin kontraŭ fremda [[konkurenco]]. Alie, la ŝtato povas krei monopolojn por kreskigi la oferon de produkto kaj malpligrandigi ĝian prezon. Tiuj laŭleĝaj monopoloj povas aparteni rekte al ŝtato aŭ la ŝtato povas permesi ĝin al privata enterprenisto. [[Kopirajto]] ankaŭ estas speco de laŭleĝa monopolo.
 
Natura monopolo okazas kiam vendanto sukcesas oferi varojn tre pli multkoste ol siaj konkurantoj kaj forigas ilin de merkato, sen krei leĝajn barierojn kaj en tiuj vendoj ĉi tiu vendanto havas gajnon. Kiam vendanto oferas novan produkton, kiun aliulon ne havas, estas alia formo de natura monopolo.
 
Lokala monopolo okazas en malgranda parto de merkato, ĝenerale geografie izolita, kiam ne estas intereso de aliaj konkurentoj vendi en tiu merkato. Alia formo de lokala monopolo okazas kiam la takso de gajno je iu varo, aŭ ĝia postulo, estas tro malgranda kaj ne interesiĝas konkurentoj. Ekzemple, vendado de libroj en Esperanto estas lokala monopolo de [[UEA]] en la plejparto de l' mondo, ĉar malmultaj homoj volas aĉeti ilin.
546

redaktoj