Malaperigo: Malsamoj inter versioj

830 bitokojn aldonis ,  antaŭ 16 jaroj
daŭra krimo. Familianoj
(daŭra krimo. Familianoj)
En la historio de [[ŝtata terorismo]], '''malaperigo''' de homoj estis [[eŭfemismo]] pri praktiko de la [[registaro]]j, [[armeo]]j kaj [[polico]]j, speciale de la [[diktaturo|diktaturaj]] el ''[[Cono Sur]]'' ([[Argentino]] kaj [[Ĉilio]]) en la [[1970-aj jaroj]].
 
La kutimoproceduro estis:
 
1)# Senrajte "aresti" suspektatonsuspektatojn (normale [[opozicio|opoziciulo]]n, [[intelektulo]]n aŭ simile), sen informi familianojn, [[advokato]]n ktp.
2)# [[torturo|Torturi]] linilin en ia sekreta ejo.
3)# [[mortigo|Mortigi]] aŭ [[murdo|murdi]] lin.
4)# Malaperigi la [[kadavro]]n, por ke neniu povu paroliakuzi pri murdo. ''"Kiun oni murdis? Li tutsimple malaperis"''.
 
Kiam la kaptito estis gravedulino, plurokaze oni atendis naskon kaj donis la bebon al fidindaj familioj por bredi ilin kiel "bonaj civitanoj".
2) [[torturo|Torturi]] lin en ia sekreta ejo.
Kiam postaj esploroj sciigas al la malaperigitidoj iliajn verajn devenojn, ili multe suferas.
Dum la t.n. ''[[Operacio Kondoro]]'', oni narkotis la malaperigendajn, invitismetis ilin al aviadiloaviadiloj, kaj poste deĵetis ilin vivaj aŭ sur la maron, aŭ ie super [[Andoj]].
 
La postdiktaturaj tribunaloj taksas malaperigon kiel daŭra krimo, tiel ke ĝi ne eksvalidiĝos kiel ordinara murdo.
3) [[mortigo|Mortigi]] aŭ [[murdo|murdi]] lin.
Tio permesas juĝi malaperigistojn malgraŭ [[amnestio|pardonleĝoj]] aŭ tempopaso.
 
Organizaĵoj de familianoj kiel [[Patrinoj de Plaza de Mayo]], [[Avinoj de Plaza de Mayo]], [[HIJOS]] protestadis kaj bataladis por trovi siajn malaperigitojn.
4) Malaperigi la [[kadavro]]n, por ke neniu povu paroli pri murdo. ''"Kiun oni murdis? Li tutsimple malaperis"''.
Postaj esploroj trovas restaĵojn de malaperigitoj en [[komuna tombo]].
[[Aŭtopso]] kaj [[DNA-analizo]] klopodas rekoni ilin kaj formi kazojn.
 
==Vidu ankaŭ==
Dum la t.n. ''[[Operacio Kondoro]]'', oni narkotis la malaperigendajn, invitis ilin al aviadilo, kaj poste deĵetis ilin vivaj aŭ sur la maron, aŭ ie super [[Andoj]].
[[Baltasar GARZÓN]]
Sennoma uzanto