Azdarar (armene: Ազդարար ) (prononcata Aztarar en okcidenta armena ) estis la unua armenlingva gazeto iam ajn publikigita. Ĝi estis establita la 16-an de oktobro 1794 en la urbo Madraso (nun Ĉenajo ) en Barato fare de pastro Harutjun Ŝmavonjan[1][2][3]. Ĝi estas ankaŭ unua ne anglalingva gazeto publikigita en Barato. La monata periodaĵo traktis ĉefe kulturajn kaj historiajn aferojn.

''Azdarar'' de la jaro 1794.

Azdarar daŭris jaron kaj duono ĝis marto 1796. Dum tiu periodo, patro Ŝmavonjan publikigis 18 numerojn, 965 paĝojn entute.

Aliaj armenaj periodaj eldonaĵoj en BaratoRedakti

La publikigo de Azdarar en Madraso en 1794 kulminis per serio de aliaj pioniraj armenlingvaj publikaĵoj en aliaj urboj de Barato inkluzive de Oĝanaspjurian (en la armena Օճանասփիւռեան) en 1815 en Bombajo, Hajeli Galgatjan (en la armena Հայելի Կալկաթեան kun la signifo Kolkata Spegulo en la armena) en Kolkato en 1820 kaj Ŝtemaran (armene Շտեմարան kun la signifo deponejo en la armena) en 1821 ankaŭ en Kolkato, multe pli frue antaŭ Konstantinopolo (Istanbulo) kie la unua armena perioda eldonaĵo ekvidis la lumon nur en 1832.

Nova eldonaĵoRedakti

Azdarar estas publikaĵo sub la sama nomo rekomencita en 2007, en Kolkato, Barato, post 210 jaroj de la ĉesigo de la originala eldono, kiel iniciato de armen-usona astrofizikisto Nora Andreasjan-Tomas.

Azdarar estas eldonata ĉiumonate en Kolkato, dum la originala historia eldonaĵo estis en Madraso. Ĝi estas kolora magazino kun averaĝe 40 koloraj paĝoj.

PiednotojRedakti

  1. Mesrovb Jacob Seth. (1937) Armenians in India, from the Earliest Times to the Present Day: A Work of Original Research. Asian Educational Services, p. 597. ISBN 978-81-206-0812-2.
  2. Sebouh Aslanian. (4an de majo 2011) From the Indian Ocean to the Mediterranean: The Global Trade Networks of Armenian Merchants from New Julfa. University of California Press, p. 87–. ISBN 978-0-520-94757-3.
  3. October 16 is Armenian Press Day. Panorama. (16an de oktobro 2015). Alirita 24an de junio 2016.