Komuna lingvo (2000)

La Komuna lingvo (<omunleng aŭ Comunleng) estas kreita en jaro 2000 de anonimulo surbaze eŭropaj lingvoj. Ĝi estas kompromisplanlingvo inter Esperanto kaj Interlingvao.

GramatikoRedakti

Alfabeto kaj prononcoRedakti

La alfabeto havas 22 literojn:

a, b, <, d, e, f, g, h, i, j, l, m, n, o, p, r, s, t, u, v, x, z.

La vokaloj havas la saman valoron kiel Esperanto, la j havas sonon /ĵ/, la x oni prononcu kiel en portugala lingvo, (Ŝajne ĝi havas sonon /ŝ/), la < sonas /k/.

Por skribi kelkajn fremdajn nomojn oni uzas la q je /ĥ/, la ü kaj la ö, kiel en la germana, la ë por la e "senvoĉa" franca, kaj la ñ kiel en la hispana.

La forta silabo estas ĉiam antaŭ la lasta konsonanto de la RADIKO de la vorto.

Ekzemple: telefon, juni, en faian, la forta silabo estas la a, ĉar la radiko estas fa.

MorfologioRedakti

  • La nedefina artikolo estas un. La difinita estas ullu laŭvole, ĝia pluralo estas uls o lus. La artikoloj kaj prepozicioj kombiniĝas: a + ul = al, de + ul = dul, a + lus = alsas, a + un = an (laŭvole), de + lus = dulsdus.

  • Substantivo ne havas gramatikan genron.
  • La pluralon oni faras metante -s-es al substantivoj. La adjektivo ne varias.
  • La genitivo oni faras per -(e)z: Peterz teorem (la teoremo de Peter).
jes,ne kun, sen antaŭ, poste por, per malgranda, granda malmulta, multa, tre nova, malnova/olda kaj, aŭ hieraŭ, hodiaŭ, morgaŭ
ia, no met, sen for, pos fur, per pi<, gran po, mult, zer nou, ald e, o ier, hoi, moran

Koloroj: <olors: rouj, blau, iel, gruin, oranj, violet, uait, xuart, braun, grais (ĉiuj kun diftongoj)

Nombroj: numers: nul (0), un (1), do (2), tri (3), fir (4), faf (5), ses (6), set (7), oit (8), nov (9), des (10), desun (11), desdo (12) … deses (16)… doan (20), trian (30), sent (100), mil (1000), million (1 000 000) … mil nov sent novan nov (1999).

Semajntagoj: dais dul vi<: lundai, marsdai, mercurdai, jovidai, venusdai, saturndai, soldai.

Monatoj : menses: januar, februar, marx, april, mai, juni, juli, august, setember, oitober, november, desember.

Familio: familie: pater (patro), mader (patrino), <ind (infano), son = filio (filio), dorter = filia (filino), bruder = frato (frato), sester = sora (fratino), on <el = tio (tío), tante = tia (tía), <usin(o, a, e) (kuz(in)o), home (viro), fema (virino), <indo (knabo), <inda (knabino) , bebi (bubo).


Kiam ? ĉiam neniam iam iam ajn denove ofte nun
uen ? aluen nouen somuen eniuen oteruen multuen="ofe" nu="ora"
kie ? ĉie nenie ie

ie ajn

alie en multaj lokoj ĉi tie, tie
ov ? alov neov somov eniov oterov multov hir, der
Kio ? ĉio nenio io io ajn alio multaj aferoj ĉi tio
ua ? alua="ale" noua somua (ua) eniua oterua multua dizua
Kiu ? ĉiuj neniu iu alia persono multaj homoj li, ŝi, tiu homo
<i ? alon="ales" neon somon (on) enion oteron multon il, ela, dizon

Personaj pronomoj:

nominativoakuzativodativogenitiv<o/TH> poseda
Imimemaimain
tutitetaitain
illoiloesaisain
elalailaezaizain
el, itlilexaixain

sise

nosnoinuenozernozen
vosvoivuevozervozen
ilsloisloesozerozen
elaslaisloisazerazen
elslislesezerezen
itslislesizerizen
U,Usoiueuzeruzen

Estas du konjugaciaj tipoj al ĉiuj verboj, unu simila al Esperanta, alia simila al de latinidaj lingvoj. Oni povas elekti ilin laŭvole. Tio montras ke la projekto ankoraŭ ne estas provita.

Ekzemplo de konjungacio verbo manj (manĝi):

indikativo (reala) subjunktivo (nereala)
prezentopreteritofuturo perfekta prezentoperfekta preterito perfekta futuroimperativoprezento preteritofuturo
manjemanjaemanjoe have manjedhava manjedhavo manjedmanjiemanjuemanjuaemanjuoe
manjesmanjaesmanjoshaves manjedhavas manjedhavos manjemanjismanjusmanjuasmanjuos
manjmanjamanjohav manjedhava manjedhavo manjedmanjimanjumanjuamanjuo
manjemmanjammanjomhavem manjedhavam manjedhavom manjedmanjimmanjummanjuammanjuom
manjetmanjatmanjothavet manjedhavat manjedhavot manjedmanjitmanjutmanjuatmanjuot
manjenmanjanmanjonhaven manjedhavan manjedhavo manjedmanjinmanjunmanjuanmanjuon
s<andinav <onjugasi
.. manj.. manja.. manjo .. hav manjed.. hava manjed.. havo manjed..manji.. manju.. manjua

.. manjuo

SintaksoRedakti

  • Normala vortordo estas Subjekto + Verbo + Objekto.
  • La neon oni faras per no antaŭ (forta neo) aŭ per net poste (malforta neo) la verbo: no have (mi ne havas) aŭ have net. Ne estas duobla neo.
  • Oni ne metas artikolon antaŭ genitivo: bu<(e)z titel (la titolo de l' libro).