Bariono: Malsamoj inter versioj

Neniu ŝanĝo en grandeco ,  antaŭ 14 jaroj
sen resumo de redaktoj
[nekontrolita versio][nekontrolita versio]
e (roboto aldono de: ku:Baryon)
Neniu resumo de redakto
* [[Λ-bariono]]j (Λ<sup>0</sup>) estas neŭtre [[ŝargo|ŝargitaj]] partikloj kun [[spino 1/2]] kaj [[strangeco]] -1 (do, validas ankaŭ nomo [[lambda-hiperono]]j). Ili konsistas el u-, d- kaj [[s-kvarko]]j. Ili masas 1117 [[Elektronvolto|MeV]] kaj disafalas laŭ du vojoj: aŭ al [[protono]] kaj negativa [[piono]], aŭ al neŭtrono kaj neŭtra piono. Vivdaŭro estas ĉ. 2,6×10<sup>−10</sup> sek. Antaŭnelonge estas trovitaj pezaj ne-hiperonaj Λ-barionoj, el kiuj anstataŭ s-kvarko estas [[c-kvarko]] (Λ<sup>+</sup><sub>c</sub>) aŭ [[b-kvarko]] (Λ<sup>0</sup><sub>b</sub>).
 
* [[Σ-bariono]]j (Σ<sup>+</sup>, Σ<sup>0</sup>, Σ<sup>−</sup>) havas spinon 1/2 kaj strangecon −1. Samkiel Λ-barionoj, ili konsistas el u-, d- kaj [[s-kvarko]], sed ili havas triopan [[isotopaizotopa spino|isotopanizotopan spinon]] (''I''=1). Neŭtra Σ<sup>0</sup>-bariono enhavas samajn kvarkojn kiel Λ<sup>0</sup>-bariono (uds), sed estas multe pli multepeza kaj nestabila. Ĝi disfalas al Λ<sup>0</sup> kaj [[fotono]] post 6×10<sup>−20</sup> sek. La disfalo okazas per [[elektromagneta forto]]. Barionoj Σ<sup>+</sup> (uus) kaj Σ<sup>−</sup> (dds) disfalas al piono kaj nuklono post ĉ. 10<sup>−10</sup> sek. Oni notu, ke Σ<sup>+</sup> kaj Σ<sup>−</sup> ''ne estas'' [[kontraŭpartiklo]]j unu al la alia. Ĉiu menciata partiklo havas propran kontraŭpartiklon. Maso de Σ-hiperonoj estas ĉ. 1200 MeV. Krome, estas trovitaj pli pezaj ne-hiperonaj Σ-barionoj, kiuj havas pli pezan kvarkon anstataŭ s-kvarko.
 
* [[Ξ-bariono]]j (Ξ<sup>0</sup> kaj Ξ<sup>−</sup>) havas spinon 1/2, kaj strangecon −2. Ili ĉiuj havas du [[s-kvarko|strangajn kvarkojn]]: uss (Ξ<sup>0</sup>) aŭ dss (Ξ<sup>−</sup>). Ili masas ĉ. 1,3 GeV kaj disfalas post ĉ. 10<sup>−10</sup> sek. al piono kaj Λ<sup>0</sup>-hiperono. Samkiel ĉe Λ- kaj Σ-, ĉe Ξ-barionoj estas trovita pli pezaj ne-hiperonaj variantoj, el kiuj unu el s-kvarkoj estas anstataŭigita per [[c-kvarko]] aŭ [[b-kvarko]].
10 784

redaktoj