Kantono Lucerno: Malsamoj inter versioj

48 bitokojn aldonis ,  antaŭ 11 jaroj
e
roboto aldono de: bs:Lucern (kanton); cosmetic changes
e (roboto aldono de: pnb:لوسرن)
e (roboto aldono de: bs:Lucern (kanton); cosmetic changes)
{{Informkesto kantono de Svislando
|nomo=Kantono Lucerno
|blazono=[[ImageDosiero:Luzern.png|thumb|120px|center|<small>Blazono de Lucerno</small>]]
|bildo=[[ImageDosiero:Luzern pilatus.jpg|thumb|285px|center|<small>[[Pilato (monto)|Pilato]]</small>]]
|situo=[[ImageDosiero:Karte Lage Kanton Luzern.png|thumb|285px|center|<small>Situo de Kantono Lucerno Svislando</small>]]
|mapo=[[ImageDosiero:Karte Kanton Luzern.png|thumb|285px|center|<small>Mapo de la Kantono Lucerno</small>]]
|koord={{Koordinatoj gm|47|3|N|8|18|E}}
|ĉefloko=Lucerno
La nomo de la kantono en la oficialaj lingvoj de la [[Svislando|Svisa Konfederacio]] estas [[germana lingvo|germane]] '''Luzern''', [[franca lingvo|france]] '''Lucerne''', kaj [[itala lingvo|itale]] kaj [[romanĉa lingvo|romanĉe]] '''Lucerna'''.
 
== Geografio ==
La Kantono Lucerno situas en la centro de Svislando. Ĝia teritorio apartenas parte al la [[Alpoj]], parte al la [[Antaŭalpoj (Svislando)|Antaŭalpoj]] kaj parte al la [[Svisa Mezlando]]. Laŭ proporcio de la areo la Mezlando estas la plej granda parto. La mezlandaj regionoj de Lucerno tamen ne estas ebenaj sed montetaj. Tipa ekzemplo estas la [[distrikto Entlebuch]].
 
La plej alta punkto de la kantono estas kun alteco de 2349 m [[s.m.]] la monto [[Brienzer Rothorn]] kaj la plej malalta punkto estas kun 406 m [[s.m.]] ''Honauer Schachen'' ĉe la limo al [[Kantono Zugo]].
 
=== Lagoj ===
Komplete sur la terene de la kantono situas la lagoj [[Rotsee]], [[Lago de Baldegg]], [[Lago de Sempach]], [[Mauensee]] kaj [[Soppensee]]. Krome parto de la [[Kvarkantona Lago]], nome la [[Lago de Lucerno]], kaj de la [[Lago de Zugo]] kaj de la [[Lago de Hallwil]] troviĝas en Kantono Lucerno.
 
=== Riveroj ===
La plej gravaj riveroj en la kantono estas [[Reuss]], [[Eta Emme]], [[Wigger]], [[Luther (rivero)|Luther]], [[Suhre]], [[Pfaffneren]] kaj [[Entlen]].
 
=== Montoj ===
Signifaj montoj estas [[Pilato (monto)|Pilato]], [[Rigi]] (sur la limo al Kantono Ŝvico) kaj [[Brienzer Rothorn]] (sur la limo kun la kantonoj Berno kaj Obvaldo).
 
== Najbaraj kantonoj ==
Kantono Lucerno ne havas limon kun eksterlando. Ĝi limas en okcidento kaj sudokcidento al [[Kantono Berno]], en nordo kaj nororiento al [[Kantono Argovio]], en oriento al la kantonoj [[Kantono Ŝvico|Ŝvico]], [[Kantono Obvaldo|Obvaldo]] kaj [[Kantono Nidvaldo|Nidvaldo]].
 
== Trafiko ==
Tra la Kantono Lucerno pasas unu el la du ĉefaj trajnlinioj al [[Gotardo]], nome de [[Bazelo]] tra [[Olten]] kaj [[Lucerno]]. Alia ĉeflinio estas la konekto de Lucerno tra [[Zugo]] al [[Zuriko]]. Krome ekzistas la linio de la [[Svisaj Sudorientaj Fervojoj]] de [[Lucerno]] tra [[Rapperswil]] al [[Sankt-Galo]], la fervojlinio tra [[Entelbuch]] kaj [[Emme-Valo]] al [[Berno]], kaj la linio al [[Lencburgo]].
 
Pasas tra la Kantono Lucerno la naciaj aŭtoŝoseoj [[A2-CH|A2]] de Bazelo al [[Gotardo]], [[A14-CH|A14]] de [[Baar ZG|Baar]] al [[Lucerno]] kaj [[A8-CH|A8]] de [[Lucerno]] tra [[Brünig-Pasejo]] kaj [[Interlaken]] al [[Spiez]].
 
== Historio ==
En la jaro [[750]] post Kristo estis fondita ''Luceria'', el kiu evoluis la urbo [[Lucerno]]. En la jaro [[1290]] la reĝo [[Rudolfo la 1-a]] de [[Habsburgoj|Habsburgo]] koncedis al Lucerno la statuson de aŭstria landurbo. En la jaro [[1332]] Lucerno aliĝis al la [[Svisa Ĵurkomunumo]]. Kun la helpo de la ĵurkomunumanoj Lucerno liberiĝas en la jaro [[1386]] per la [[Batalo de Sempach]] de la regno de la [[Habsburgoj]]. La hodiaŭaj limoj de la kantono korespondas proksimume al la tiamaj limoj de la urba ŝtato Lucerno.
 
== Eksteraj ligiloj ==
* [http://www.lu.ch paĝoj de la kantono, germanlingvaj]
* [http://www.luzern.org turismaj paĝoj de la kantono, germanlingvaj]
[[ar:كانتون لوسيرن]]
[[br:Kanton Luzern]]
[[bs:Lucern (kanton)]]
[[ca:Cantó de Lucerna]]
[[cs:Lucern (kanton)]]
[[tr:Luzern (kanton)]]
[[uk:Люцерн (кантон)]]
[[vec:Canton ŁuxernaŁuxxerna]]
[[war:Lucerne (canton)]]
[[zh:卢塞恩州]]
147 856

redaktoj