Monologo: Malsamoj inter versioj

145 bitokojn aldonis ,  antaŭ 11 jaroj
Antikva greka lingvo: μόνος ''monos''; λόγος ''logos'' + etoj
e (roboto aldono de: zh-yue:獨白)
(Antikva greka lingvo: μόνος ''monos''; λόγος ''logos'' + etoj)
Monologo estas rimedo uzata en ĉiuj [[Literatura ĝenro|literaturaj ĝenroj]]: oni trovas monologojn tiom en [[poezio]] kiom en [[teatro]] aŭ en [[romano]].<ref name = "diccionario"> Estébanez Calderón, Demetrio: Diccionario de términos literarios. Madrid: Alianza Editorial, 1996. ISBN 84-206-5251-2. Paĝoj 692-693.</ref>
 
[[Etimo]]: [[Antikva greka lingvo|antikve greka]]: μόνος ''monos''; λόγος ''logos''; kontraste: [[dialogo]]
== La monologo en romano ==
En la kampo de la romano, la celo de la monologo estas, videbligi la enhavon de la interna mondo de rolulo sen interveno de la [[rakontisto]].<ref name = "diccionario"/> Ekzistas diferencaj tipoj de rakonta monologo:
 
* La "citita monologo", nomita ankaŭ simple solparolado, estas la monologo prononcita laŭte de rolulo kaj transkribita en [[rekta stilo]].<ref name = "glosario">[http://faculty.washington.edu/petersen/321/narrtrms.htm "Glosario de narratología"]. Tomado de: Villanueva, Darío: ''Comentario de textos narrativos: la novela''. Gijón: Ediciones Júcar, paĝoj 181-201. Elŝutita la 13/07/2008.</ref> Ĝenerale rilatas psikologie la memanalizadon aŭ la konfeson.<ref name = "diccionario"/>
 
* La "[[interna monologo]]", aŭ "memstara monologo"<ref>Termino proponita de Dorrit Cohn (vidu bibliografion).</ref><ref name = "glosario"/> (konata ankaŭ kiel "konscifluo", de la [[angla]] ''stream of consciousness'') estas la literatura tekniko, kiu klopodas reprodukti la penson de la rakontisto aŭ de rolulo. Estas tekniko karaktera de la romano de la [[20a jarcento]], ofte uzita en la verkoj de aŭtoroj kiel ekz-e [[James Joyce]], [[Virginia Woolf]] aŭ [[William Faulkner]], inter multaj aliaj. Troviĝas tamen jam ekzemploj de tiu tipo de monologo en la romanaro de la [[19a jarcento]]: kiel ĉe la ĉapitro 11a de la romano ''[[La desheredada]]'', de [[Benito Pérez Galdós]].
 
Kelkaj aŭtoroj, kiel Dorrit Cohn kaj Humphrey, konsideras ankaŭ tipon de monologo tio, kion ĝenerale oni konas kiel [[libera nerekta stilo]], - rimedo, per kio la mensa fluo de rolulo estas prezentata kvazaŭ parto de la parolado de la rakontisto. Cohn nomas tiun proceduron kiel "rakontita monologo";, Humphrey, kiel "nerekta interna monologo".
 
== La teatra monologo ==
En dramaturgio, '''monologo''', '''solparolado''', aŭ '''unupersona sceno''' estas teatra subĝenro, per kio ununura persono pripensas laŭte vidigante siajn pensojn kaj emociojn al la publiko. Konsistigas la parton de teatraĵo, kiu utilas por karakterigi la rolulojn, kaj pro tio posedas grandan psikologian valoron, ĉar estas ilo aŭ formo de [[introrigardado]]. Tiusence, famas la monologoj de la verkoj de [[Shakespeare]], kiel tiu de ''[[Hamleto]]'', kiu komencskomencas per la fama frazo de "Esti aŭ ne esti". La monologo povas kaŝi dialogon[[dialogo]]n, kiun faras rolulo kun si mem aŭ kun nevivanta aŭ nekonscianta estaĵo: maskoto, pentraĵo, kadavro ktp. Tiumaniere la rolulo projektas siajn emociojn for de si. La monologo, en la teatro de la [[Hispana ora epoko]], vestiĝis kutime per [[soneto]]j aŭ strofoj de dek versoj kaj tiele, ĉe komedioj, kie ekzistas granda ludo de roluloj, aperas multaj sonetoj (la karaktera ekzemplo estus ''El perro del hortelano'' (La hundode la fruktoĝardenisto) de [[Lope de Vega]].)
 
== Referencoj ==
27

redaktoj