Palia lingvo: Malsamoj inter versioj

15 bitokojn forigis ,  antaŭ 9 jaroj
e
roboto aldono de: pnb:پالی; cosmetic changes
e (roboto modifo de: gu:પાલિ ભાષા)
e (roboto aldono de: pnb:پالی; cosmetic changes)
''Artikolo [[Palio (Sieno)]] temas pri ĉevalkurado en [[Sieno]].''
-----
La '''palia lingvo''' estas mezhinda lingvo kaj la plej frua sankta [[lingvo]] de la [[budhismo]]. La [[Budho]], kiu loĝis en Norda [[Hindio]], parolis almenaŭ unu formon de [[prakrito]], eble plurajn; la budhisma kanono de la [[theravado]], la unua versio de la [[Tripitako]]), estis redaktita en normigita prakrito, kiun uni nomis tutsimple "tekstlingvo" - en tiu lingo ''pālipāli-bhāsabhāsa'', poste pli mallonge ''pālipāli'' (kio do fakte signifas "teksto").
 
Palio estas parenca al [[sanskrito]], sed ne estas ido de sanskrito; la prahinda, el kiu ĝi devenis, estis verŝajne pli proksima al la veda ol al la sanskrita. La buŝa instruado de la Budho en palio venis al [[Cejlono]]/[[Sri Lanko]] en la [[4-a jarcento a.K.]], kaj tie ĝi estas skribe fiksita kelkajn jarcentojn poste (vidu [[Tripitako]]). El Hindio kaj Cejlono, la lingvo disvastiĝis en multajn landojn, precipe al la regiono tiam nomata palie ''Suvanna-bhūmibhūmi'', sanskrite ''Suvarna-bhūmibhūmi''. "Or-lando", kie nun estas [[Birmo]], [[Siamo]]/[[Tajlando]], [[Laoso]] kaj [[Kamboĝo]].
 
 
== Palio kaj Budhismo ==
 
Krom la Tripitakon, oni verkis en la palia multajn postkanonajn tekstojn. La unua estis ''Milinda-pañhāpañhā'', "La demandoj de Milinda", pri dialogo inter la monaĥo NāgasenaNāgasena kaj la greka reĝo Menandros (palie Milinda), kiu regis en [[Baktrio]] en la nordokcidenta parto de la hinda subkontinento. Grava palia verkisto, ĉirkaŭ mil jaroj post la Budho, estas [[Buddhaghosa]] (5a jarcento p.K.), kiu verkis unue la dikan kompendion ''Visuddhi-magga'', "Vojo del puriĝo", kaj poste longajn komentariojn al multaj tekstoj de la Tripitako (surbaze de antaŭa komentario en la [[sinhala]], nun malaperinta); lin postsekvis la pli juna komentariisto [[DhammapālaDhammapāla]]. La birma monaĥo Ledi Sayadaw verkis palilingvajn disertaciojn ankoraŭ antaŭ ĉirkaŭ cent jaroj.
 
Fine de la 19a jarcento, fondiĝis en Britio ''Pali Text Society'', por eldoni la paliajn tekstojn en originalo (latinlitere) kaj en angla traduko.
[[pa:ਪਾਲੀ]]
[[pl:Język pali]]
[[pnb:پالی]]
[[pt:Páli]]
[[ro:Limba pali]]
147 646

redaktoj