Malfermi la ĉefan menuon

Ŝanĝoj

51 bitokojn aldonis ,  antaŭ 13 jaroj
e
sen resumo de redaktoj
La '''Masora Biblio''' estas la [[hebrea lingvo|hebrea]] versio
[[Religio]] > [[Biblio]] > Masora Biblio
de la [[Biblio]] agnoskita de [[judismo]] ekde
----
[[100]]. [[Protestantismo]] agnoskas la Masoran Biblion kiel la
La[[Malnova '''MasoraTestamento]]. La Biblio''' estastradukita lade [[hebreaLudoviko lingvoZAMENHOF|hebreaZamenhof]] versio estas
la Masora Biblio.
de la [[Biblio]] agnoskita de [[judismo]] ekde
 
[[100]]. [[Protestantismo]] agnoskas la Masoran Biblion kiel la
[[La Malnova Testamento de [[katolikismo]]. La Biblio tradukita dekaj [[Ludoviko ZAMENHOF|Zamenhofortodoksismo]] estas
devenas ne de la Masora Biblio. sed de la [[Septuaginto]], greka
traduko de alia hebrea versio de la Biblio. La Septuaginto havas
librojn, kiuj ne estas en la Masora Biblio: protestantoj nomas
La Malnova Testamento de [[katolikismo]] kaj [[ortodoksismo]]
tiujn librojn la [[apokrifo]].
devenas ne de la Masora Biblio sed de la [[Septuaginto]], greka
 
traduko de alia hebrea versio de la Biblio. La Septuaginto havas
Alia antikva versio de la Biblio estis la [[Samariana Biblio]]. Ĝi nur havis la kvin librojn de la [[Torao]].
librojn, kiuj ne estas en la Masora Biblio: protestantoj nomas
 
tiujn librojn la [[apokrifo]].
En la [[1-a jarcento]] la Masora Biblio nur estis unu el multaj
diversaj versioj de la Biblio. Sed ĉirkaŭ 100, la rabenoj
Alia antikva versio de la Biblio estis la [[Samariana Biblio]]. Ĝi nur havis la kvin librojn de la [[Torao]].
decidis normigi la Biblion laŭ teksto de la Masora.
 
En la [[1-a jarcento]] la Masora Biblio nur estis unu el multaj
Estas multaj gravaj kaj malgravaj diferencoj inter la Masora kaj
diversaj versioj de la Biblio. Sed ĉirkaŭ 100, la rabenoj
la Septuaginto. [[Origeno]] verkis la [[Heksapla|Heksaplan]] por
decidis normigi la Biblion laŭ teksto de la Masora.
montri la diferencon inter la du versioj. Ĝenerale, la Septuaginto pli klare profetis pri [[Jesuo Kristo]]
Estasol multajla gravajMasora. kaj malgravajEkzemple, diferencojJesaja inter7:14 en la Masora kaj diras, ke la
[[Kristo]] estos naskita de ''ha'almah'' (junulino), sed la
la Septuaginto. [[Origeno]] verkis la [[Heksapla|Heksaplan]] por
Septuaginto diras ''parthenos'' (virgulino).
montri la diferencon inter la du versioj. Ĝenerale, la Septuaginto pli klare profetis pri [[Jesuo Kristo]]
 
ol la Masora. Ekzemple, Jesaja 7:14 en la Masora diras, ke la
La Masora nur mencias pri [[demono|demonoj]] 3-foje, dum la Septuaginto mencias pri demonoj 18-foje. Ekzemple, kie La Septuaginto (kaj la [[Vulgato]]) diras:
[[Kristo]] estos naskita de ''ha'almah'' (junulino), sed la
 
Septuaginto diras ''parthenos'' (virgulino).
:Ĉar ĉiuj dioj de la gentoj estas '''demonoj''', sed la Sinjoro la ĉielojn faris.
 
La Masora nur mencias pri [[demono|demonoj]] 3-foje, dum la Septuaginto mencias pri demonoj 18-foje. Ekzemple, kie La Septuaginto (kaj la [[Vulgato]]) diras:
La Masora Biblio diras (laŭ la traduko de Zamenhof):
 
:Ĉar ĉiuj dioj de la gentoj estas '''demonoj''', sed la Sinjoro la ĉielojn faris.
:Ĉar ĉiuj dioj de la popoloj estas nur '''idoloj'''; Sed la Eternulo kreis la ĉielon. (Psalmo 96:5)
 
La Masora Biblio diras (laŭ la traduko de Zamenhof):
 
La plej antikva manuskripto de la tuta Masora Biblio estas la
:Ĉar ĉiuj dioj de la popoloj estas nur '''idoloj'''; Sed la Eternulo kreis la ĉielon. (Psalmo 96:5)
''[[Leningradensis]]'' de [[1008]].
 
=== Libroj ===
La plej antikva manuskripto de la tuta Masora Biblio estas la
 
''[[Leningradensis]]'' de [[1008]].
Jen la libroj de la ''Leningradensis'':
 
=== Libroj ===
* '''La leĝo:''' [[Genezo]], [[Eliro]], [[Levidoj]], [[Nombroj]], [[Readmono]]
 
Jen la libroj de la ''Leningradensis'':
* '''La profetoj:''' [[Josuo]], [[Juĝistoj]], [[Samuel]], [[Reĝoj]], [[Jesaja]], [[Jeremia]], [[Jeĥezkel]], la 12 [[Malgrandaj Profetoj]] ([[Hoŝea]], [[Joel]], [[Amos]], [[Obadja]], [[Jona]], [[Miĥa]], [[Naĥum]], [[Ĥabakuk]], [[Cefanja]], [[Ĥagaj]], [[Zeĥarja]], [[Malaĥi]])
 
* '''La leĝo:''' [[Genezo]], [[Eliro]], [[Levidoj]], [[Nombroj]], [[Readmono]]
* '''La skriboj:''' [[Kroniko]], [[Psalmaro]], [[Ijob]], [[Sentencoj]], [[Rut]], [[Alta]] [[Kanto]], [[Predikanto]], [[Plorkanto]], [[Ester]], [[Daniel]], [[Ezra-Neĥemja]]
 
* '''La profetoj:''' [[Josuo]], [[Juĝistoj]], [[Samuel]], [[Reĝoj]], [[Jesaja]], [[Jeremia]], [[Jeĥezkel]], la 12 [[Malgrandaj Profetoj]] ([[Hoŝea]], [[Joel]], [[Amos]], [[Obadja]], [[Jona]], [[Miĥa]], [[Naĥum]], [[Ĥabakuk]], [[Cefanja]], [[Ĥagaj]], [[Zeĥarja]], [[Malaĥi]])
La moderna juda ordo de la libroj de la skriboj estas iom malsimila:
 
* '''La skriboj:''' [[Kroniko]], [[Psalmaro]], [[Ijob]], [[Sentencoj]], [[Rut]], [[Alta]] [[Kanto]], [[Predikanto]], [[Plorkanto]], [[Ester]], [[Daniel]], [[Ezra-Neĥemja]]
:Psalmaro, Sentencoj, Ijob, Alta Kanto, Rut, Plorkanto, Predikanto, Ester, Daniel, Ezra-Neĥemja, Kroniko
 
La moderna juda ordo de la libroj de la skriboj estas iom malsimila:
Protestantoj ordigas la librojn laŭ la katolika ordo de la libroj, kiu estas esence la
ordo de la Septuaginto.
:Psalmaro, Sentencoj, Ijob, Alta Kanto, Rut, Plorkanto, Predikanto, Ester, Daniel, Ezra-Neĥemja, Kroniko
 
=== Vidu ankaŭ ===
Protestantoj ordigas la librojn laŭ la katolika ordo de la libroj, kiu estas esence la
[[Vulgato]] – [[Manuskriptoj de la Morta Maro]]
ordo de la Septuaginto.
 
[[cs:Masoretský text]]
[[de:Masoretischer Text]]
=== Vidu ankaŭ:===
[[en:Masoretic Text]]
:[[Vulgato]], [[Manuskriptoj de la Morta Maro]]
[[es:Los Masoretas]]
[[it:Testo masoretico]]
[[sv:Masoreter]]
 
[[Kategorio:Biblio]]