Manika Markolo: Malsamoj inter versioj

1 bitokon forigis ,  antaŭ 8 monatoj
sen resumo de redaktoj
e (eta ŝanĝo)
Neniu resumo de redakto
[[Dosiero:EnglishChannel.jpg|350px|eta|dekstra|...fotita de [[satelito]]]]
La '''Manika Markolo''' aŭ '''"Maniko"''' (angle ''The English Channel'' [ði ˈɪŋglɪʃ ˈʧænəl], france ''La Manche'' [la mã̃ʃ]) disigas la [[Britio (insulo)|britan insulon]] de la kohera [[Eŭropo|eŭropa]] landmaso kaj ligas la [[Norda Maro|Nordan Maron]] kun la [[Atlantika Oceano]]. Ĝi situas inter [[Francio]] kaj [[Belgio]] sudaflankesudflanke kaj [[Britio (lando)|Britio]] nordaflankenordflanke. La nomon ĝi ricevis pro sia formo simila al [[maniko]]. En la [[markolo]] troviĝas [[insulo]]j, kiuj apartenas al [[Britio]], la [[Manikinsuloj]] kaj insulo [[Wight]]. La plej granda [[rivero]], kiu enfluas la markolon, estas la [[Sejno (rivero)|Sejno]]. Konataj [[urbo]]j ĉe la bordoj de '''"Maniko"''' estas [[Havro|Le Havre]], [[Calais]] kaj [[Cherbourg-en-Cotentin|Cherbourg]] (en Francio), [[Southampton]], [[Dover]] kaj [[Plymouth]] (en Britio).
 
== Historio ==
Fine de la lasta [[glacia epoko]] la Norda Maro estis granda [[nesalakva lago]], kiu apud la hodiaŭa ''Maniko'' elfluis en la Atlantikon, kaj la Britaj Insuloj estis atingeblaj perpiede de la kontinenta Eŭropo. Antaŭ ĉirkaŭ 8500 jaroj, la kanalo estiĝis pro ek[[erozio]] de la grundo, kaj poste plivastiĝis pro la efikoj de la marfluoj.
 
Dum la mezepoko la kanalo estis kaj ligo kaj limo inter la kontinento kaj Britio, kaj ofte iĝis objekto de militaj konfliktoj.
 
En la [[20-a jarcento]] la ''Maniko'' iĝis grava ŝipvojo inter la Norda Maro kaj la Atlantiko; nuntempe 300-400 ŝipoj trapasas ĝin potageĉiutage.
 
Ekde [[1994]] la tielnomatatiel nomata [[Eŭrotunelo]] sub la kanalo ligas Brition al la fervoja reto de la eŭropa kontinento. [[Pramŝipo]]j veturas inter la plej gravaj urboj ambaŭflankaj. Gravaj pramŝipaj konektoj estas inter [[Dover]] kaj [[Calais]], inter [[Ouistreham]] kaj [[Portsmouth]], inter [[Cherbourg-en-Cotentin|Cherbourg]] kaj [[Portsmouth]] kaj inter [[Vlissingen]] kaj [[Sheerness]].
 
Ĉiutage 400 ĝis 500 ŝipoj veturas en la Manika Markolo - pro tiu densa trafiko ree okazas ŝipaj kolizioj: Ekzempleekzemple dumen la jaro [[2000]] sinkis la [[kargoŝipo]] "Ievoli„Ievoli Sun"Sun“ kun siala transportaĵoŝarĝo de venenaj kemiaĵoj; la aŭtotransporta ŝipo ''Trikolor'' post kolizio sinkis dumen la jaro [[2002]], kaj sekve pliaj ŝipoj koliziis kun la [[vrako]]. Bonŝance ĝis nun ne okazis ekologia katastrofo pro kolizio de ŝipoj tranportantajtransportantaj kemiaĵojn aŭ [[nafto]]n.
 
<center><gallery>
6 314

redaktoj