Elegio: Malsamoj inter versioj

357 bitokojn aldonis ,  antaŭ 13 jaroj
sen resumo de redaktoj
[[Image:William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - Elegy (1899).jpg|Elegio laŭ [[William Bouguereau]], [[1899]]|thumb|right|250px]]
'''Elegio''' en la klasika [[Helena lingvo|Helena]] kaj [[Latina lingvo|Latina]] estis [[Poezio|poezia]] ĝenro, kiun karakterizas la alternado de [[heksametro]]j kaj [[pentametro]]j. Origine en tiu formo oni verkis tekstojn por [[tombo]]monumentoj aŭ aliajn [[epigramo]]jn. Grava elegia aŭtoro en la Greka fariĝis [[Teogniso]], en kies ĉ 1400 versoj renkontiĝas pluraj temoj - plej famaj estas liaj [[ampoezio|ampoemoj]] al lia juna [[samseksemo|amanto]] Kirno, filo de Polipao.
 
'''Elegio''' en la klasika [[Helena lingvo|Helena]] kaj [[Latina lingvo|Latina]] estis [[poemo]], kiun karakterizas la alternado de [[heksametro]]j kaj [[pentametro]]j; la t.n. elegiaj versoj.
 
La esprimo devenas de la [[greka lingvo|greka]] ''elegeia'' (funebra kanto) kaj signifas en ĝia moderna akcepto poemo en ĝema tono, elvokante foreston de karuloj, pro [[morto]], [[Amo|ama]] disiĝo aŭ aliaj kialoj. Ĝi estas grava ĝenro de [[lirika poezio]].
 
Elegio ankaŭ estas [[muziko|muzikĝenro]], distingebla per sia trista kaj morna emo.
 
===Historio===
'''Elegio''' en la klasika [[Helena lingvo|Helena]] kaj [[Latina lingvo|Latina]] estis [[Poezio|poezia]] ĝenro, kiun karakterizas la alternado de [[heksametro]]j kaj [[pentametro]]j. Origine en tiu formo oni verkis tekstojn por [[tombo]]monumentoj aŭ aliajn [[epigramo]]jn. Grava elegia aŭtoro en la Greka fariĝis [[Teogniso]], en kies ĉ 1400 versoj renkontiĝas pluraj temoj - plej famaj estas liaj [[ampoezio|ampoemoj]] al lia juna [[samseksemo|amanto]] Kirno, filo de Polipao.
 
En la Latina la ĝenron oni larĝe ekuzis por ama poezio, en kiu la aŭtoro traktas "personajn" spertojn. La vera florada periodo ne estis longa: jam [[Katulo]] (ĉ 84-54 a.Kr.) verkis kelkajn elegiojn, sed la unua vere pure elegia poeto estis [[Gallo]] (69-26 a.Kr.), kies arton kaj memoron kondamnis imperiestro [[Aŭgusto]]. Famas krom tio elegie [[Propercio]] (ĉ 49-ĉ 15 a.Kr.), [[Ovidio]] (43 a.Kr. - ĉ 17 p.Kr.) kaj [[Tibulo]]. Eventuale oni aldonu la manplenon da parte anonimaj aŭtoroj el la tiel nomata ''Kolekto Tibula'' (inter kiuj ankaŭ la unua Latina poetino, [[Sulpicia]]).
Poste oni ankoraŭ ofte verkis elegiojn Latine, sed ĝenerale oni tiujn ne opinias vere gravaj.
 
===Elegioj en esperanto===
En la tiel nomataj "modernaj" lingvoj, oni ekuzis la vorton ''elegio'' por (laŭ PIV) "lirika poezio de melankolia aŭ sopira tono", sendepende de la ekstera formo de la poemoj.
 
Famaj ekzemploj de Elegioj en Esperanto estas