Cyclopaedia, aŭ Universal Dictionary of Arts and Sciences

Cyclopaedia: or, An Universal Dictionary of Arts and Sciences (du volumenoj) estis enciklopedio publikita de Ephraim Chambers en Londono en 1728, kaj represita en nombraj eldonoj en la 18a jarcento. La Cyclopaedia estis unu el unuaj ĝeneralaj enciklopedioj produktitaj en angla lingvo.

Kovrilaĝo de la Cyclopaedia.
Tabelo de Trigonometrio, 1728 Cyclopædia

La subtitotlo de 1728 havigas resumon de la celoj de la aŭtoro:

Cyclopaedia, or, an Universal Dictionary of Arts and Sciences: Containing the Definitions of the Terms, and Accounts of the Things Signify'd Thereby, in the Several Arts, both Liberal and Mechanical, and the Several Sciences, Human and Divine: the Figures, Kinds, Properties, Productions, Preparations, and Uses, of Things Natural and Artificial; the Rise, Progress, and State of Things Ecclesiastical, Civil, Military, and Commercial: with the Several Systems, Sects, Opinions, etc; among Philosophers, Divines, Mathematicians, Physicians, Antiquaries, Criticks, etc.: The Whole Intended as a Course of Ancient and Modern Learning.
Cyclopædia: or, Universala Vortaro de Artoj kaj Sciencoj; enhavante la Difinojn de la Kondiĉoj, kaj Raportoj pri la Aĵoj signifitaj per tio, en la pluraj Artoj, kaj Liberalaj kaj Mekanikaj, kaj la pluraj Sciencoj, Homa kaj Dia: la Figuroj, Specoj, Posedaĵoj, Produktoj, Preparoj kaj Uzoj, de Aĵoj Naturaj kaj Artefaritaj; la Leviĝo, Progreso kaj Stato de Aĵoj Eklezia, Civila, Milita kaj Komerca: kun la pluraj Sistemoj, Sektoj, Opinioj, ktp. inter filozofoj, dioj, matematikistoj, kuracistoj, antikvaĵistoj, kritikistoj, ktp. La Tuta celita kiel Kurso de Antikva kaj Moderna Lernado.

La unua eldono inkluzivis multajn krucreferencojn destinitajn por kunligi artikolojn disigitajn per la uzo de alfabeta ordo, dediĉo al la reĝo, Georgo la 2-a, kaj filozofia antaŭparolo komence de Volumo 1. Interalie la antaŭparolo analizas kvardek sep dividojn de scio, kun klasifikitaj listoj de la artikoloj apartenantaj al ĉiu, celita funkcii kiel enhavtabelo kaj ankaŭ kiel adresaro indikanta la ordon en kiu la artikoloj estu legataj.

La Ciklopedio de Chambers siavice fariĝis la inspiro por la fama Encyclopédie de Denis Diderot kaj Jean le Rond d'Alembert, kiu ŝuldis sian komencon al proponita franca traduko de la laboro de Chambers komencita en 1744 de John Mills, helpita de Gottfried Sellius.

BibliografioRedakti

  • Bradshaw, Lael Ely. "Ephraim Chambers’ Cyclopedia." Notable Encyclopedias of the Seventeenth and Eighteenth Centuries: Nine Predecessors of the Encyclopédie. Ed. Frank Kafker. Oxford: The Voltaire Foundation, 1981. 123–137. (ISBN 0-7294-0256-8).
  • Collison, Robert. Encyclopædias: Their History Throughout the Ages. New York: Hafner, 1966.
  • Kafker, Frank. A. Notable Encyclopedias of the Late Eighteenth Century: Eleven Successors of the Encyclopédie. Oxford : Voltaire Foundation at the Taylor Institution, 1994.
  • Kolb, Gwin J. and James H. Sledd. “Johnson’s ‘Dictionary’ and Lexicographical Tradition.” Modern Philology 50.3 (Feb. 1953): 171–194.
  • Mack, Ruth. “The Historicity of Johnson’s Lexicographer.” Representations 76 (Fall 2001): 61–87.
  • Shorr, Phillip. Science and Superstition in the Eighteenth Century: A Study of the Treatment of Science in Two Encyclopedias of 1725–1750. New York: Columbia, 1932.
  • Walsh, S. Patraig. "Cyclopaedia." Anglo-American General Encyclopedias: A Historical Bibliography, 1703–1967. New York: R.R. Bowker, 1968. 38–39.
  • Yeo, Richard. "The Best Book in the Universe": Ephraim Chambers’ Cyclopedia. In Encyclopædic Visions: Scientific Dictionaries and Enlightenment Culture. Cambridge: Cambridge UP, 2001. 120–169. (ISBN 0-521-65191-3)
  • Yeo, Richard. Encyclopædic Visions: Scientific Dictionaries and Enlightenment Culture. Oxford: Cambridge University Press, 2001.
  • Yeo, Richard R. "A Solution to the Multitude of Books: Ephraim Chambers's Cyclopaedia (1728) as "the Best Book in the Universe."" Journal of the History of Ideas, v. 64 (1), 2003. pp. 61–72. (ISSN 0022-5037)

Eksteraj ligilojRedakti