Bauhaus: Malsamoj inter versioj

282 bitokojn aldonis ,  antaŭ 10 jaroj
sen resumo de redaktoj
(lingva prilaboro de la unuaj paragrafoj)
:''Tiu artikolo temas pri la arkitektura lernejo. Pri la brita muzika grupo, alklaku [[Bauhaus (muziko)]]''
[[Dosiero:BauhausType.jpg|right|300px|thumb|Enirejo de la metiejo de [[Bauhaus Dessau]], skribaĵo laŭ plano de Herbert Bayer]]
La '''Bauhaus''' (aŭ '''baŭhaŭso'''; [[germane]]: ''konstrudomo'') estas la plej fama [[arto]]-, [[dezajno]]- kaj [[arkitekturo|arkitekturlernejo]] de moderna arto en Germanio. La Bauhaus fondiĝis jeen [[1919]] en [[Weimar]], en la domo de la antaŭa ''artlernejo Weimar''. En [[1925]] ĝi translokiĝis al [[Dessau]], kie ĝi ekde [[1926]] situis en propra konstruaĵo nomata ''[[Bauhaus Dessau]]''. En [[1932]] la Bauhaus devis translokiĝi al [[Berlino]]. Tie ĝi finis lasian agadon en [[1933]].
 
La "ŝtata Bauhaus" estis elpensita de [[Walter Gropius]] kiel laborkomunumo, en kiu malaperu la diferencondiferenco inter la [[artisto]]j kaj la [[metiisto]]j.
 
La influo de la baŭhaŭs-stilo estis tiel grava, ke la nocio '''Bauhaus''' aperis en la ĉiutaga parolo por modernaĵo en la [[arkitekturo]] kaj [[dezajno]]. Arthistorie problemas diferencigi la ''baŭhaŭs-stilon'' kaj la evoluojn en Germanio.
 
 
== Historio ==
Antaŭorganizaĵo estis la en [[1902]] fare de [[Henry van de Velde]] fondita »"artmetia seminaro«".
 
=== 1919 Weimar (1919) ===
La Bauhaus estis fondita la {{daton|1|aprilo|1919}} el Unuiĝounuiĝo de la ''Grandprincagrandprinca Saksasaksa Altlernejoaltlernejo por Plastikaplastika Artoarto'' en Weimar kaj la en [[1915]] malfondita artmetia lernejo.
 
Instruistoj estis interalie Gropius kaj [[Lyonel Feininger]], [[Johannes Itten]], [[Josef Albers]], [[Paul Klee]] (ekde [[1921]]), [[Wassily Kandinsky]] (ekde [[1922]]) kaj [[Oskar Schlemmer]] (ekde 1921). Komence ili proksimiĝis romantike al la antaŭindustria epoko.
 
En [[1923]] aliĝis [[László Moholy-Nagy]] al la skipo de la pentristo Johannes Itten.
 
 
En la epoko de la [[Vajmara Respubliko]] traktisoni taksis la Bauhaus-on "maldekstra" kaj "internacia". laLa politike dekstraj partioj estis dekomence kontraŭ la Bauhaus. Post kiam ili akiris potencon en [[Thüringen]] en februaro de la jaro [[1924]], efikisestiĝis politikanpolitika kaj financanfinanca premonpremo jeal la lernejo. IliLa altlernejo translokiĝis en [[1925]] al [[Dessau]], kie regis socialliberala atmosfero kaj regado.
 
=== 1925 Dessau (1925) ===
[[Dosiero:Bauhaus-Dessau main building.jpg|thumb|Bauhaus Dessau]]
{{Ĉefartikolo|Bauhaus Dessau}}
En [[1925]] pretiĝis la unuaj [[meblo]]j el la nova [[materialo]] [[ŝtalo|ŝtal]][[tubo]] kaj la unuaj [[seĝo|pendoseĝoj]] (planitaj fare de [[Marcel Breuer]], [[Mart Stam]] kaj [[Ludwig Mies van der Rohe]]). Kunlaboro komenciĝis kun la [[industrio]].
 
Oni inaŭguris la {{daton|4|decembro|1926}} la novajn baŭhaŭs-konstruaĵojn planitajn de Gropius- baŭhaŭs-konstruaĵojnen [[Bauhaus Dessau|Dessau]]. Tiu metiejo estis tute vitriigita.
 
En [[1928]] (la [[1-aan de aprilo]]) Gropius retiriĝis kiel direktoro. JeLaŭ lia propono, elektiĝis la svisa arkitekto [[Hannes Meyer]] nova direktoro,. kiuTiu ĉi esprimis dezirojnla deziron ''"popolbezono anstataŭ luksobezono"'', sedkaj tiel li ankaŭ instigis la kunlaboron kun la industrio.
 
Ekde [[1930]] ĝis [[1933]] gvidanto estis la arkitekto [[Ludwig Mies van der Rohe]].
 
En [[1945]], la [[Bauhaus Dessau|konstruaĵo de Bauhaus en Dessau]] estis parte detruita. ĝi estis rekonstruita nur en [[1976]].
 
=== 1932 Berlino (1932) ===
 
En [[1931]] venkasvenkis la [[NSDAP]] en la komunajnkomunaj elektojnbalotoj en [[Dessau,]]. tielTial la grupoaltlernejo devasdevis en [[1932]] denove translokiĝi, tiamĉi-foje al [[Berlino]]-Steglitz. Mallongan tempon post tioposte, en [[1933]], la [[nacisocialismo]] devigasdevigis mem-malfondon de la organizaĵo.
 
Kelkaj reprezentantoj elmigris al [[Usono]] (Josef Albers, Walter Gropius, Laszlo Moholy-Nagy kaj Ludwig Mies van der Rohe), kie - aparte ĉe la ''Black Mountain College'' – ili forte influis la arkitekturon kaj la dezajnon de produktoj.
 
=== postPost 1945 ===
 
En [[1996]], la Bauhaus-konstruaĵo en Dessau iĝis [[Monda Kulturheredaĵo de UNESKO]].
 
== retpaĝoFotogalerio ==
* http://www.bauhaus-archiv.de
<gallery>
Dosiero:Bauhaus.JPG|<!-- thumb|left|180px||''_Imagine_ 1 - [[Bauhaus]]'' -- _Clădirea_ [[Bauhaus]] _din_ [[_Dessau_]], _clădire_ _şi_ urbo _care_ _sunt_ _îndeobşte_ _asociate_ _cu_ _stilul_ _şi_ _mişcarea_ _artistică_ '''Bauhaus''', _chiar_ _dacă_ _originea_ _sa_ _este_ _în_ [[_Weimar_]]. -->
Dosiero:Bauhaus-Dessau Atelier.jpg|<!-- thumb|left|180px|Bauhaus _Dessau_ -->
</gallery>
<br clear=all>
{{Commons|Bauhaus}}
<br clear=all>
 
== Eksteraj ligiloj ==
{{Commons|Bauhaus}}
*{{el}} http://www.bauhaus-archiv.de
{{el}} http://www.bauhaus.de <!-- Dosiero Bauhaus _em_ Berlino -->
{{el}} http://www.fontscape.com/explore?7CO <!-- Iuj bildoj de Bauhaus (tiparoj, tiparas, tiparaj fasonoj) ((tiparoj, tiparas)) -->
13 554

redaktoj