Gustaf Gründgens: Malsamoj inter versioj

34 bitokojn aldonis ,  antaŭ 13 jaroj
sen resumo de redaktoj
Naskiĝinte en [[Duseldorfo]], li dum la [[Unua Mondmilito]] faris siajn unuajn spertojn kiel aktoro en fronta teatro. En la jaro [[1918]] li fariĝis ĝia estro, kaj li gardis tiun ĉi postenon eĉ post la milito, kiam la teatro - je la nomo ''Burgtheater Thale'' - plu ekzistis.
 
En [[1922]] Gründens transloĝiĝis al [[Berlino]] kaj jaron poste al [[Hamburgo]], kie li agis en la teatro ''Kammerspiele''. Li tiutempe lernis prezenti aron da klasikaj kaj modernaj roloj, kaj en la jaro [[1924]] li unuafoje agis kiel reĝisoro, inter alie en la surscenigo de la teatraĵo ''Anja und Ester'' de [[Klaus MANNMann]]. En la ĉefaj roloj krom Gustaf Gründgens videblis Klaus Mann, lia fratino [[Erika MANNMann]] kaj [[Pamela WEDEKINDWedekind]]. Gründgens en la jaro [[1926]] edziĝis al Erika Mann, sed tri jarojn poste la paro disiĝis. Lia dua edzino fariĝis la aktorino [[Marianne HOPPEHoppe]].
 
Ekde [[1929]] li elprovis sin kiel reĝisoro de [[opero]]j kaj kiel [[kabaredo|kabaredisto]]. Krome li aperis en kelkaj filmoj, ekz. en ''M - eine Stadt sucht einen Mörder'' (1931; reĝisoro: [[Fritz LANGLang]]).
 
En [[1932]] Gründgens eklaboris en la Berlina ''Preußisches Staatstheater''. Unu el liaj unuaj roloj estis tiu de ''Mefisto'' en la dramo ''Faust'' de [[Goethe]].
Liaj opinioj pri la nazia regantaro estis ambivalencaj. Li restis en Germanio kaj eĉ aperis en propagandaj filmoj, kiel ekz. ''Ohm Krüger'' (1941). Tamen li ankaŭ partoprenis en filmoj kiel ''Tanz auf dem Vulkan'' (1938), kiu estas konsiderata unu el la plej reĝim-kritikaj filmoj de tiu tempo.
 
Klaus Mann en la jaro [[1936]] en sia ŝlosilromano ''Mephisto'' (iom vualite, sed klare rekoneble) priskribis la karieron de Gustaf Gründgens dum la nazia epoko. La romano dum longa tempo en Germanio estis malpermesita. Nur en la jaro [[1980]] aperis noveldono kaj filmigo, kun [[Klaus Maria BRANDAUERBrandauer]] en la ĉefrolo.
 
Ekde [[1937]] la kariero de Gustaf Gründgens prosperis. Li fariĝis estro de la ''Preußisches Staatstheater'', krome li gajnis renomon kiel filmreĝisoro.
 
La tempon de [[1945]] ĝis [[1946]] li pasigis en soveta aresto. Poste pluraj kolegoj defendis liajn agojn dum la nazia epoko, kaj li defendis inter alie la reĝisoron [[Veit HARLANHarlan]], kies filmo ''Jud Süß'' estas konsiderata unu el la plej teruraj propagandaj filmoj por la nazia reĝimo.
 
Ekde 1946 Gustaf Gründgens denove agadis por la teatro, komence en la ruse okupata parto de Berlino. De [[1947]] ĝis [[1951]] li estis ĉefintendanto en Duseldorfa teatro, kaj ekde [[1955]] li okupis saman okupon en Hamburgo.
 
En [[1960]] li adaptis sian surscenigon de ''Faust'' por filmo. [[Will QUADFLIEGQuadflieg]] prezentis la rolon de ''Faust'' kaj Gründgens denove aperis kiel ''Mephisto''.
 
En 1963 Gustaf Gründgens mortis de veneniĝo en [[Manilo]], [[Filipinoj]]. Ĝis nun ne estas klare, ĉu lia morto estis akcidento aŭ suicido.
 
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1899|GRÜNDGENS, Gustaf]]
[[Kategorio:Mortintoj en 1963|G]]
 
== Eksteraj ligiloj ==