Gambovjolo: Malsamoj inter versioj

804 bitokojn forigis ,  antaŭ 2 jaroj
sen resumo de redaktoj
e (Anstataŭigo de ne plu uzota Ŝablono:EL; vidu VP:DT en Marto 2017)
[[Dosiero:Karl Friedrich Abel by Thomas Gainsborough.jpg|thumb|250pxeta|[[Karl Friedrich Abel]] kun gambovjolo]]
'''Gambovjolo''' estas [[kordinstrumento]]. Ĝi sonas malpli laŭte kaj malpli brile ol la violono, sed tamen delikate kaj mistere. Laŭ registro ĝi pli similas al la violonĉelo. Ĝi ofte pensigas pri voĉo eĥanta en la memoro, kiel en la komponaĵo de [[Marin Marais]] ''Les voix humaines'', kaj ĝi povas esti ankaŭ tenere karesa, kiel en la duetoj de la [[Sinjoro de Sainte-Colombe]], ''Concerts pour deux violes égales''.
sed tamen delikate kaj mistere. Laŭ registro ĝi pli similas al la violonĉelo. Ĝi ofte pensigas pri voĉo eĥanta en la memoro, kiel en la komponaĵo de [[Marin Marais]] ''Les voix humaines'',
kaj ĝi povas esti ankaŭ tenere karesa, kiel en la duetoj de la [[Sinjoro de Sainte-Colombe]]
''Concerts pour deux violes égales''.
 
== Uzoj ==
[[Dosiero:Viola da gamba.png|eta|Diversaj grandoj de gambovjolo de ''Syntagma musicum'' de Michael Praetorius, 1618]]
 
Ofte ĝi estis uzata nur por ludi la [[basa]]n akompanadon, aŭ akompani solistan muzikilon, ekz.ekzemple [[klaviceno]]n. Ekzemple en la muziko de la [[angla kampardancado]] la baso estas ludata de gambovjolo.<ref>[http://stringedinstrumentdatabase.aornis.com/datumbazo/ Datumbazo de kordinstrumentoj.]</ref>
 
Ĝi ankaŭ estis multe ludata, precipe en [[Anglio]], en [[gambovjolaro]]j, t.e. kolektoj de pluraj gambovjoloj diversregistraj. Tia muziko, komponata precipe en la unua duono de la 17-a jarcento, estas kompleksa, revema, subtila, kaj nuancoplena.
estas kompleksa, revema, subtila, kaj nuancoplena.
 
Pli malfrue oni ankaŭ, precipe en Francio, ludis ĝin kiel solistan instrumenton. Unu inter la plej famaj komponistoj por solista gambovjolo estis la tiel nomata [[Sinjoro de Sainte-Colombe]].
La historie lasta komponisto por la gambovjolo estis la germana [[Karl Friedrich Abel]].
 
Post ĝia malfavoriĝo (ekde la 18-a jarcento) kaj forgesiĝo flanke de ĉiuj krom la historiistoj kaj muzeogardistoj, oni remalkovris la belecon de ĝia sono kaj de la muzikaĵoj komponitaj por ĝi. Kelkaj muzikistoj refamigis ĝin en la malfrua 20-a jarcento.{{kiu?}}
Kelkaj muzikistoj refamigis ĝin en la malfrua 20-a jarcento.
<!-- Kiu kaj kiam? -->
 
== Komponistoj, kiuj verkis por la gambovjolo ==
Komponistoj, kiuj verkis por la gambovjolo:
 
Angloj:
:[[Johann Sebastian Bach]]
 
== Nuntempe: ==
 
* [[Jordi Savall]]: filmo ''[[Tous les matins du monde]]'' ("Ĉiuj matenoj de la mondo" de [[Alain Corneau]])
 
== Fontoj ==
<gallery>
<references/>
Dosiero:Viola da gamba.png|<!-- thumb|left|180px|es:Viola de gamba es->eo:Aldviolono _de_ _gamba_ en:Various sizes of viol, from Michael Praetorius' ''Syntagma musicum'' (1618) en->eo:_Various_ (katizas, dimensioj, grandoj) (da, de) gambovjolo, (de, ek de, el) Michael Praetorius' ''_Syntagma_ _musicum_'' (1618) nn:Fire medlemmer av gambefamilien frå ''Syntagma musicum''. nl:Diverse typen viola da gamba's nl->eo:_Diverse_ _typen_ gambovjolo's de:Die Gamben-Familie: (1. 2. 3. Viola da Gamba 4. Violone, Groß Viol-de Gamba Baß) de->eo:_Die_ _Gamben_-_Familie_: (1. 2. 3. Gambovjolo 4. _Violone_, _Groß_ _Viol_-_de_ _Gamba_ _Baß_) sv:Viola da gamba av olika storlekar. sv->eo:_Viola_ _da_ gambovjolo _av_ _olika_ _storlekar_. -->
</gallery>
 
== Eksteraj ligiloj ==
* ''[http://www.vdgs.demon.co.uk <!-- en:The Viola da Gamba Society]'' ({{en->eo:La Aldviolono da _Gamba_ (Socio, Societo}}) -->
* ''[http://www.sankey.ws/viol.html <!-- en:The Sound of the Division Viol]'' ({{en->eo:La (Sono, Sondi, Klarioni, Soni}}) (da, de) la (Divizio, Divido) Gambovjolo -->
* ''[http://www.unc.edu/~jbr/MEGAVIOL.DOS <!-- en:Megaviol: A Bibliography]'' (bibliografio, en->eo:_Megaviol_: (A,la _angla) Bibliografio -->
* ''[http://www.vdgsj.org <!--Viola ja:日本ヴィオラ・ダ・ガンバ協会da -->Gamba society of Japan]'' ({{ja}})
 
[[Kategorio:Muzikaj instrumentoj]]
444

redaktoj