Pravda (rusa gazeto): Malsamoj inter versioj

1 734 bitokojn aldonis ,  antaŭ 3 jaroj
kompletigo laŭ pola vikipedio
(Forigis la dosieron Lenin_reading_Pravda.gif forigitan el la Komunejo de Jcb: per c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Pyotr Otsup)
(kompletigo laŭ pola vikipedio)
'''Pravda''' (ruse ''правда,'' la vero) estis fama rusa tag-gazeto ekde la soveta epoko. Ĝi estis eldonata en [[Moskvo]] kaj disvastigata en la tuta lando. Ĝi aperadis ekde [[1912]] ĝis 1996. Inter 1918 kaj 1991 ĝi estis la oficiala gazeto de la [[Komunista partioPartio de [[Sovetunio]].
 
==Historio==
En la jaroj 1908-1912 en [[Vieno]] aperis [[socialdemokratio|socialdemokratia]] [[gazeto]] "Pravda" gvidata de [[Lev Trockij]] apartenanta tiam al [[frakcio]] de [[menŝeviko]]j (t.n. viena "Pravda"). En 1912 dum la 6-a konferenco de [[Rusia Socialdemokrata Partio]] okazanta en [[Prago]], iniciate de [[Lenin]] oni vivigis gazeton kun la sama nomo kiel organon de [[bolŝevismo|bolŝevisma]] frakcio.
 
OniLa fondisunua lanumero gazetonde en[[leninismo|leninisma]] 1912gazeto enaperis Sanktla 22-Peterburgoan de aprilo (5-a de majo) 1912 kiel tag-gazetongazeto por laboristoj. ĜiLa baldaŭgazeto estis [[kontrabando|kontrabandita]] al teritorio de [[Rusia Imperio]] kaj ties eldonkvanto atingis 40-60 mil ekzempleroj. Ĝi fariĝis grava organo de la bolŝevista movado. [[Lenin]] regis la gazeton eĉ el Svislando. La cara polico kelkfoje malpermesis ĝin, sed ĝi reaperis ĉiam sub alia nomo.
 
Post [[februara revolucio]] "Pravda" estis eldonata en [[Sankt-Peterburgo|Petrogrado]], kiel organo de Centra Komitato kaj petrograda komitato de Rusia Socialdemokrata Partio. Ĝia eldonkvanto atingis tiam 85-90 mil ekzempleroj. Marte 1017 el [[ekziligo]] revenis [[Josif Stalin]] kaj [[Lev Kamenev]], kiuj transprenis redaktadon de "Pravda". Unua postrevolucia numero aperis dimanĉe, la 5-an de marto 1917. Tiam apertis [[slogano]], jam enestanta dum la sekvaj jaroj: ''[[Proleto]]j de ĉiuj landoj unuiĝu''.
La Pravda iĝis en 1918 oficiala partia gazeto, kaj restis tia ĝis 1991, kiam okazis la kolapso de la komunista regado. Tiam komenciĝis la subenfalo. Oni vendis la gazeton en 1992 al familio de grekaj entreprenistoj Yannikoses. Pravda iĝis organo de la konservema, naciisma opozicio. La legantaro daŭre ŝrumpis ĝis 1996, kiam en Julio oni ĉesigis la eldonadon.
 
Post transpreno de la regopovo fare de [[bolŝeviko]]j rezulte de tiel nomata [[Oktobra Revolucio]] sidejo de la gazeto estis transprenita al [[Moskvo]], kie ĝi estis eldonata kiel organo de la [[Centra Komitato]] de la [[partio (politiko)|partio]].
 
La Pravda iĝis en 1918 oficiala partia gazeto, kaj restis tia ĝis 1991, kiam okazis la [[falo de Sovetunio|kolapso de la komunista regado]]. Tiam komenciĝis la subenfalo. Oni vendis la gazeton en 1992 al familio de grekaj entreprenistoj Yannikoses. Pravda iĝis organo de la konservema, naciisma opozicio. La legantaro daŭre ŝrumpis ĝis 1996, kiam en Juliojulie oni ĉesigis la eldonadon.
 
Pravda, kiel oficiala soveta ŝtata partia gazeto, aperigis politikajn, sciencajn, ekonomiajn, kaj kulturajn artikolojn, beletron kaj analizojn. Krome aperis leteroj de legantoj kaj propaganda literaturo de la komunistoj.
 
Pri la eksterlandaj aferoj de Sovetunio okupiĝis ĉefe la alia registara gazeto, "[[Izvestija]]", Pravda publikigis nur raportojn el aliaj landoj.
 
==Ĉefredaktoroj==
* [[Lenin]], [[Kamenev]], [[Molotov]], [[Stalin]] kaj aliaj - redakta kolektivo (1912-1918)
* [[Nikolaj Buĥarin]] (1918—1929)
* ? (1937-1940) - periodo de [[Granda purigo|Granda Teroro]], [[redaktoro]] nekonata
 
==Vidu ankaŭ==
*[[Komsomolskaja Pravda]]
 
==Eksteraj ligiloj==
* http://www.gazeta-pravda.ru/
* [http://www.pravda.ru/ Pravda Online, kreita en 1999 per iamaj redaktoroj de Prvada]
[[Kategorio:Sovetiaj gazetoj]]
[[Kategorio:Komunismaj gazetoj]]
[[Kategorio:Komunismaj gazetoj]]
[[Kategorio:Aperis en 1908]]