Plaĝa volejbalo: Malsamoj inter versioj

39 bitokojn forigis ,  antaŭ 1 jaro
e
disciplino > fako, sporto, Kialo je 2019-10-03
e (disciplino > fako, sporto, Kialo je 2019-10-03)
__NOTOC__
[[Dosiero:Beach volleyball ball.jpg|eta|maldekstra|<center>plaĝa flugpilko]]
Plaĝa volejbalo evoluiĝis en la 1930-aj jaroj en Usono, komence kiel neserioza variaĵo de volejbalo. Ekde la jaro 1994 plaĝa volejbalo estas disciplinosporto de la [[Someraj Olimpikoj]]. Kvankam ja ofte ĝi estas ludata ĉe sablaj plaĝoj, do marborde, sed laŭ la sportaj reguloj senprobleme eblas ie ajn instali sablan ludareon. Ekde la jaro 1997 ankaŭ ekzistas monda ĉampionadoĉampionumo pri plaĝa volejbalo. Gvida organizaĵo pri la sporto estas la [[Federacio Internacia de Volejbalo]].
 
== Historio ==
=== Originoj en Usono ===
[[Dosiero:Beach Volleyball In Lower Manhattan New York City World Trade Center.jpg|eta|<center>plaĝa volejbalo en [[Manhatano]], centre de [[Nov-Jorko]]]]
Plaĝa volejbalo ekestis en la 1920-aj jaroj en la plaĝoj de [[Santa Monica]] kaj de aliaj urboj en [[Kalifornio]]. La plaĝo ''Hermosa Beach'' en [[Los-Anĝeleso]] ĝis nun konsideriĝas unu el la plej popularaj ludejoj.<ref>[http://web.archive.org/web/20080723121726/http://www.hermosawave.net/webcam/newcamvideo.php reta kamerao en la plaĝo Hermosa Beach]</ref> Proksimume dek jarojn pli poste la sporto ankaŭ ekpopulariĝis en Eŭropo. Post kiam en la 1940-aj jaroj jam estis unuaj turniroj en Santa Monica, en la 1960-aj jaroj malsukcesis provo instali profesian ligon de plaĝaj volejbalaj teamoj. En la kalifornia plaĝo ''Manhattan Beach'' en 1965 organiziĝis unua "Plaĝa Malferma ĈampionadoĈampionumo", kiu de tiam okazas ĉiujare kaj konsideratas la "turniro [[Wimbledon]] de plaĝa volejbalo".<ref>''[http://articles.latimes.com/2005/jun/25/local/me-passings25.1 artikolo anglalingva en la gazeto "Los Angeles Times", la 25-an de junio 2005]</ref> La elstara sportisto ''Karch Kiraly'' helpigis pli popularigi la plaĝan volejbalon kaj en la 1980-aj jaroj kontribuis difini la ĝis tiaman libertempan okupon fariĝi profesia sporta disciplinofako.
 
=== Someraj Olimpikoj ===
En la [[Somera Olimpiko 1992|Somera Olimpiko de 1992]] en [[Barcelono]] plaĝa volejbalo estis prezentata kiel demonstrata sporta disciplinosporto. Karch Kiraly kun partnero gajnis duoblan oran medalon. Ekde la [[Somera Olimpiko 1996|Somera Olimpiko de 1996]] en [[Atlanta (Georgio)]], plaĝa volejbalo estas regula olimpika disciplinosporto - ankaŭ en 1996 kaj 2000 usonanoj gajnis la oran medalon. En 2004 brazila teamo gajnis la medalon. En la virinaj turniroj, la medaloj de 1996 ĝis 2008 iris al teamoj el Brazilo, Usono kaj Aŭstralio.
 
=== Monda ĉampionado ĉampionumo===
La domino de plaĝaj gevolejbalistoj el Usono kaj Brazilo ankaŭ montriĝas en la rezultoj de la monda ĉampionadoĉampionumo. Post dek internaciaj turniroj en[[Rio-de-Ĵanejro]], en 1997 en [[Los-Anĝeleso]] okazis la unua oficiala monda ĉampionadoĉampionumo. En la virina ĉampionadoĉampionumo, post tri brazilaj venkoj sekvis tri usonaj. En la ĉampionadoĉampionumo de 2007 la ĉina teamo de ''Tian Ĝia'' kaj ''Ŭang Ĝie'' montris, ke la plaĝaj volejbalistoj el Ĉinio pli kaj pli iĝas serioza konkurenco por la ĝis nun gvidaj nacioj. En la monda ĉampionadoĉampionumo de 2009 usonaninoj ''Ross'' kaj ''Kessy'' daŭrigis la ĉampionecon por usonaj teamoj.
 
En la vira monda ĉampionadoĉampionumo ĝis la jaro 2005 ĉiuj oraj medaloj iris al Sudameriko - kvarfoje al Brazilo kaj unufoje al Argentino. Nur en 2007 la ''Todd Rogers'' kaj ''Philip Dalhausser'' unuafoje portis la ĉampionan titolon al Nordameriko. En 2009 la germanoj ''Julius Brink'' kaj ''Jonas Reckermann'' iĝis mondaj ĉampionoj en la norvega urbo [[Stavanger]] - ĝis tiam germanoj nur unufoje atingis 3-an pozicion en monda ĉampionadoĉampionumo, la venko do estis surpriza.
 
[[Dosiero:Beach Volleyball Classic 2007 (1444262974).jpg|eta|<center>blokado dum plaĝa volejbalo en [[Anglio]]]]
=== Eŭropa ĉampionado ĉampionumo===
La unua vira eŭropa ĉampionadoĉampionumo okazis en 1993 en [[Almería]] (Hispanio). De 1998 ĝis 2001 la ĉampionan titolon kvarfoje sinsekve atingis svisaj teamoj. Sekve estis tri ĉampionecoj por germanaj kaj du por aŭstraj teamoj. En 2008 ĝis 2010 ĝajnis la nederlanda duopo ''Reinder Nummerdor'' kaj ''Richard Schuil''.
 
La unuan virinan eŭropan ĉampionadonĉampionumon de 1994 en [[Espinho]] (Portugalio) gajnis germana duopo, same la duan ĉampionadonĉampionumon de 1995 en St. Quai.
 
== Diskuto ==
Ekde kiam plaĝa volejbalo en 1996 unuafoje estis regula olimpika disciplinosporto, konservativaj grupiĝoj kaj la registaroj de iuj islamaj ŝtatoj kritikas ke la vestaĵoj de la sportistoj estas tro miniaturaj kaj ke la spektado de la matĉoj tial elvokus tro da pensoj pri seksumado. La sportistoj mem kutime defendas la malabundaj vestaĵojn, kiuj ebligas facilajn movadojn kaj praktikas en la kutime varma, somera vetero de plaĝaj matĉoj. Aparte de tio iuj alispecaj sportistoj, ekzemple atletikistoj, ne menciante profesiajn naĝistojn kaj plonĝistojn, havas simile (aŭ pli) malvastajn vestaĵojn, sen ke tio elvokus similajn konservativajn diskutojn. La kadra programo de iuj plaĝaj turniroj, kun multe da diskoteka muziko kaj profesiaj dancistoj, ankoraŭ plifortigas la impreson ke temus pri ferieca festo kaj ne nepre pri serioza sporta evento.
 
== Libertempa okupo ==
Ekde la ekesto de la sporto sur la pacifikaj plaĝoj de Usono, plaĝa volejbalo dum pluraj jardekoj konsideriĝis libertempa okupo, sen profesieca sporta ambicio. Ĝis la nuntempo daŭre en multaj plaĝoj de Ameriko kaj Eŭropo kaj malpli intense en Azio, Afriko kaj Oceanio homoj entuziasme libertempe praktikas la sporton. Ankaŭ en urbocentraj placoj, tre for de iu marbordo, en varma somera vetero estas dumtempe instalataj sablejoj por plaĝa volejbalo, kaj ankaŭ en aliaj malmaraj lokoj, ekzemple en alpaj feriejoj, dumtempe ekestas ludejoj de por plaĝa volejbalo - ekzemple la eŭropa ĉampioinado de 2007 okazis en la svisa ferieja urbo [[Gstaad]], en alteco de pli ol 1000 metroj super la [[marnivelo]].
 
== Eksteraj ligiloj ==
* [http://www.fivb.org/EN/BeachVolleyball/index.asp informoj anglalingvaj pri plaĝa volejbalo en retejo de la Federacio Internacio de Volejbalo (FIVB)]
* [http://www.cev.lu/mmp/online/website/main_menu/beach_volleyball/index_EN.html informoj anglalingvaj pri plaĝa volejbalo en retejo de la Konfederacio Eŭropa de Volejbalo (CEV)]
 
== Notoj ==
<references/>