Abuzar Ajdamirov

Abuzar AJDAMIROV (ruso Абузар Абдулхакимович Айдамиров) — (29 oktobro 1929 (laŭ malnovaj fontoj — 1933) — 27 majo 2005) — soveta kaj ĉeĉena verkisto kaj poeto, dumviva klasikaĵo de ĉeĉena literaturo. Popola verkisto de Ĉeĉena-Inguŝa ASSR (1977), prezidanto de Unio de Verkistoj de Ĉeĉenio (2004—2005).

Abuzar Ajdamirov
Persona informo
Naskiĝo 29-an de oktobro 1933 (1933-10-29)
en Meskety
Morto 27-an de majo 2005 (2005-05-27) (71-jara)
en Meskety
Lingvoj rusa ĉeĉena
Ŝtataneco SovetunioRusio
Alma mater Chechen State Pedagogical Institute
Okupo
Okupo poeto • verkistoprozopoemo
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

BiografioRedakti

Dum la jaroj de Deportado de Ĉeĉenoj kaj Inguŝoj|deportado li laboris kiel librotenisto en kampa skipo, bibliotekisto de lernejo kaj subdirektoro de ŝtata bieno. Post la restarigo de la Ĉeĉena-Inguŝa ASSR, li revenis al sia patrujo[1].

En 1957-1987 li laboris kiel instruisto pri la ĉeĉena lingvo kaj literaturo en sia naskiĝa vilaĝo. En 1963 li studentiĝis ĉe la historia kaj filologia fakultato de la Ĉeĉena-Inguŝa Pedagogia Instituto. En 1964 li estis akceptita en la Unio de Verkistoj de Sovetunio. En 1967-1969 li studis ĉe la Altaj Literaturaj Kursoj ĉe Unio de Verkistoj de Sovetunio. En 1969-1989 li estis membro de la estraro de la Unio de Verkistoj de la Ĉeĉena-Inguŝa ASSR. Dum multaj jaroj da instruado li estis premiita kun registaraj premioj[1].

Dum 30 jaroj li estis deputito en Distrikta Konsilio de Nozhai-Yurt. En 1989-1993 li estis deputito de la Supera Konsilio de RSFSR. En 2004, ĉe la unua kongreso de Unio de Verkistoj de Ĉeĉenia Respubliko, li estis elektita prezidanto de organizo[1].

KreemoRedakti

 
Libroj de Abuzar Aidamirov.
 
Literatura kaj Memora Muzeo de A. Aydamirov.
 
Strato nomita laŭ Abuzar Aydamirov en Grozno.

La unua rakonto pri Abuzar Aydamirov estis publikigita en 1957. Kanto verkita de Aydamirov en la 1970-aj jaroj estis poste uzata kiel la himno de la Ĉeĉena Respubliko de Iĉkerio. Aydamirov mem parolis sufiĉe kritike pri la reĝimo de Iĉkerio.

Aydamirov estas la aŭtoro de la historia trilogio de la kaŭkazaj militoj de la 19a jarcento: «Longaj Noktoj», «Fulmo en la Montoj» kaj «Ŝtormo». Romanoj estas tradukitaj al la araba, turka, franca kaj aliaj eŭropaj lingvoj.

La plej signifa verko de Aydamirov estas konsiderita la unua romano de la trilogio - «Longaj Noktoj». La laboro kuŝis dek jarojn en la skribotablo pro la fakto, ke li rifuzis fari ŝanĝojn konforme al la instrukcioj de la regiona komitato de CPSU. La romano estis eldonita en 1972 kaj estis delonge sub neskribita malpermeso. Ĝi estis tradukita en la rusan nur en 1996, kaj en 1998 aperis en la araba.

Premioj kaj titolojRedakti

  • Ordeno de Laborista Ruĝa Standardo (17/06/1981);
  • Ordeno pri Amikeco de Popoloj (15/08/1991)[2];
  • Popola verkisto de Ĉeĉenio-Inguŝio (1977);
  • «Bonega studento de la formado de Sovetunio» (1985);
  • Honora Profesoro de Ĉeĉena Ŝtata Universitato (1993);
  • Honora Akademiulo de Akademio de Sciencoj de Ĉeĉenia Respubliko (1993);
  • «Ekscelenco en Edukado de la RSFSR» (1997);
  • «Nacia Majstro de Ĉeĉenia Respubliko».

La memoroRedakti

BibliografioRedakti

  • «Долгие ночи». М. «Аграф», 1996, 592 с.[10].
  • Собрание сочинений в 6 томах. - Грозный, 2005.
  • Вайн амалш. - Грозный : Кн. изд., 2003. - 87 с.
  • По горным дорогам (на чеченском языке). - Грозный: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1975. - 170 с.
  • Один день судьбы: повести на чеч. яз. Грозный : Книга, 1993. - 330 с.
  • Сердце матери : Повести, рассказы, стихи на чеч. языке. - Грозный : Чечено-Ингушское книжное издательство, 1985. - 384 с.

LiteraturoRedakti

  • Муса Гешаев. Знаменитые чеченцы. — М.: Мусаиздат, 2006. — Т. 4. — С. 92-125. — 708 с. — 2000 экз.

ReferencojRedakti

LigilojRedakti