Thurn und Taxis

Thurn und Taxis estas la nomo de origine lombardia aristokrata familio, altiĝinta al la rango de alta nobelaro, kiu fondis la eŭropan sistemon de poŝto kaj vivtenis ĝin kelkajn jarcentojn ĝis la komenco de la 19-a jarcento.

familia blazono
Francesco de Tasso / Franz von Taxis, 1459–1517

La familio de Tasso (meloj) estas spurebla en Lombardio ekde la 12-a jarcento kaj ekde la 14-a jarcento establis kurierservon por la Respubliko de Venecio, ekde la 15-a jarcento ankaŭ por la Papoj. La fratoj Janetto kaj Francesco dei Tasso fondis en 1490 nome de la germana Reĝo de la romanoj kaj pli posta imperiestro Maksimiliano la 1-a la tuteŭropan poŝtan reton. La posteuloj funkciigis la "imperian regnan poŝton" kiel hereda familia entrepreno, unue kun ĉefsidejo en Bruselo, de 1701 en Frankfurt ĉe Majno kaj de 1748 en Regensburg.

Fino de la poŝtmonopoloRedakti

Post la dissolvo de la Sankta Romia Imperio en 1806, kelkaj el la posteulaj ŝtatoj transprenis la instalaĵojn de la imperia regna poŝto de la familio kontraŭ kompensopago, aliaj el la posteulaj ŝtatoj komisiis al la familio pluteni la komercon je la nomo de Thurn und Taxis-poŝto, kiu estis prizorgita de Frankfurto denove. La dinastio Thurn und Taxis perdis sian monopolon sed estis grandamplekse perdokompensita. En Bavario ekzemple la anoj ricevis la iaman monaĥejon Sankta Emmeram, kiu iĝis la nova sidejo. Post la venko en la Aŭstria-Prusia Milito en 1867, Prusio devigis la cedon de la firmao al la prusa ŝtato kontraŭ kompensopago de 3 milionoj da taleroj.

Vidu ankaŭRedakti

Eksteraj ligilojRedakti