Geedzo

persono, kiu geedziĝis
(Alidirektita el Edzino)
Geedzoj dum la tago de geedziĝo, ĉirkaŭitaj de parencoj.

Geedzo (aŭ malofte spozo[1][2]ejdzo laŭ la J-sistemo[3]) estas persono laŭleĝe ligita kun alia persono por kunvivado kaj fondo de familio. Viron en tia rilato oni nomas edzo, virino en tia rilato oni nomas edzino.

En la abrahamaj religioj (islamo, judismo, kristanismo) estas permesitaj nur ligoj inter viro kaj virino. Sed nun en kelkaj regnoj ankaŭ estas oficiale agnoskataj tiaj ligoj inter personoj de ajnaj genroj, inkluzive neduumajn genrojn.

MistraktadoRedakti

Ofte oni mistraktas sian geedzon uzante animan aŭ korpan perforton kontraŭ, senbaze kulpigante la geedzon je malfideleco, adulto, kaj tiel plu. Tiaj mistraktoj povas fine kaŭzi divorcon.

InfanojRedakti

Kvankam en okcidentaj landoj geedzoj kelkfoje elektas ne havi infanojn, tia elekto ne estas akceptita en iuj partoj de la mondo. En kelkaj kulturoj kaj religioj, geedzeco postulas la devon havi infanojn. Ekzemple en norda Ganao la pago al la familio de la novedzo indikas, ke la virino devas naski infanojn, kaj virinoj kiuj uzas kontraŭkoncipon estas je risko je minacoj kaj devigoj.[4]

ElektadoRedakti

Estas multaj manieroj elekti geedzon, kiuj varias tra la mondo, ekzemple ama geedzeco, aranĝita geedzeco kaj devigita geedzeco. La lasta estas en iuj jurisdikcioj nuligebla. Devige geedzigi iun estas ankaŭ krimo en kelkaj landoj.[5]

Vidu ankaŭRedakti

ReferencojRedakti

  1. Høeg, Tom Arbo. (1990) Juraj Vortoj kaj Esprimoj. Oslo: Universitetsbiblioteket i Oslo, p. 106. ISBN 9788270001613. OCLC 24248504. “spozo signifas unu el la geedzaj partneroj”.
  2. Bertilo Wennergren (2020-01-01). GE. Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko. Arkivita el la originalo je 2020-01-08. Alirita 2020-01-08.
  3. Markos Kramer, Luko Cerante (2018-02-20). J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj. Egalecen. Arkivita el la originalo je 2019-12-17. Alirita 2019-12-17.
  4. (1999) “Women’s fears and men’s anxieties: the impact of family planning on gender relations in Northern Ghana”, Studies in Family Planning 30 (1), p. 54–66.  Pdf.
  5. Anti-social Behaviour, Crime and Policing Act 2014. legislation.gov.uk.