Malfermi la ĉefan menuon

Christian Heinrich SCHMID (naskiĝinta en la 24-a de novembro 1746 en Eisleben, mortinta en la 22-a de julio 1800 en Gießen) estis germana juristo, literatursciencisto kaj retorikisto.

Trejnado ampleksaRedakti

La filo de mineja oficisto perdis la patrinon jam kiel 13 jaraĝulo. Por tio la avino ekedukis lin. Ricevinta instruadon antaŭan fare de la patro li ricevis privatan instruadon hejme kaj frekventis la gimnazion en Eisleben. En 1762 li ekstudis juron en Leipzig. Pro sia junaĝo li tamen antaŭe pli okupiĝis pri filozofiaj sciencoj. Estis liaj instruisto por fiziko Johann Heinrich Winckler (1703–1770), por historio Johann Gottlob Böhme (1713–1780), por matematiko, Gottfried Heinsius (1709–1769) kaj Georg Heinrich Borz (1714–1788). Daniel Gottlob Rudolph (1726–1768) alproksimigis al li la antikvajn autorojn kaj la belajn artojn, Johann August Ernesti la antikvaĵojn kaj Christian Fürchtegott Gellert la belajn artojn. Post tiel elstara kaj multeflanka edukado li magistriĝis filozofie en 1766.

Krome li frekventis jurajn prelegojn ĉe Ferdinand August Hommel, Johann Gottfried Sammet (1719–1796), Christian Heinrich Breuning (1716/19–1780), Georg Stephan Wiesand (1736–1821), Johann Ludwig Conradi (1730–1784), Friedrich Gottlieb Zoller (1717–1782) kaj Christian Heinrich Wilke (1722-1776), por plenumi la volon de la duonpatro iĝi bona juristo. Mallongan tempon li restis en Jena kie li renkontis i.a. Friedrich Justus Riedel kaj Heinrich Christian Boie.

KarieroRedakti

En 1768 li aspiris kiel kandidato por la jura fakultato de la Universitato de Erfurto, kiel li promociiĝis en 1769 kaj profesoriĝis la saman jaron (sed sen esti salajrita).

Ĉar la altlernejo de Gießen ofertis al li en 1774 profesoradon pri retoriko kaj poezio bone salajritan li transloĝiĝis. En la 17-a de decembro 1784 li estis nomumita Registara konsilisto en Darmstadt. En la 6-a de januaro 1787 li ekdeĵoris kiel anstataŭanta ĉefbibliotekisto de la unversitata biblioteko (ekde 1790 li iĝis ties estro).

En 1774 li edziĝis al Sophie Christiane Susanne, la plej maljuna filino de Johann Christoph Schulz, la pastoro en Miechelrieth. El tiu unuigho naskiĝis en la 12-a de marto 1784 Theodore Henriette Johanne Sophie.

Verkoj (elekto)Redakti

  • D. Simonides, s. de theologia poëtarum. Leipzig 1767
  • Steeles Lustspiele, aus dem englischen. Leipzig 1767
  • Sir Phantast, oder Es kann nicht seyn. ein Lustspiel aus dem Englischen des J. Crown. Bremen 1767
  • Theorie der Poesie nach den neusten Grundsätzen und Nachricht von den besten Dichtern, nach den angenommenen Urtheilen. Leipzig 1767
  • Zusätze zur Theorie der Poesie und Nachricht von den besten Dichtern. 1-4 Sammlung Leipzig 1768, 1769
  • Johann Christian Rost vermischte Gedichte. Dresden (Halle) 1768, Leipzig 1770
  • Diss. (pro Lic. jur.) de Ulpio Marcello (subpraes. Joh. Gottli. Segeri). Leipzig 1768
  • Englisches Theater. 1. Teil Leipzig 1769, 2. u. 3. Teil Leipzig 1770, 4. Teil Leipzig 1771, 5. Teil Danzig 1773, 6. Teil Danzig 1776, 7. Teil Danzig u. Leipzig 1777
  • Biographie der Dichter. 1. Teil Leipzig 1769, 2. Teil Leipzig 1770
  • Diss. inaug (pro. Gr. Dr.) de lege Ateria Tarpeia. Leipzig 1769
  • Die Parodie. ein Lustspiel. Leipzig 1769
  • Die Reimsucht. ein Lustspiel, aus dem französischen von Piron. Bremen 1769
  • Anthologie der Deutschen. 1. Teil Leipzig 1770, 2. Teil Leipzig 1771, 3. Teil Leipzig 1772
  • Almanach der teutschen Musen, auf die Jahre 1770-1781. Leipzig 1781
  • Britisches Museum, oder Beiträge zur angenehmen Lectüre. aus dem englischen übersetzt. 1-3. Teil Leipzig 1770-1771
  • Fayel. Leipzig 1771
  • Erscheinungen. Gießen 1771
  • Das Parterre. Erfurt 1771
  • Progr. (pro. Munere Profess.) de carminum genetibus mixtis. Gießen 1771
  • Progr. de poesi epigrammatico – epica. Gießen 1771
  • Progr. de poesi epigrammatico – pastoritis. Gießen 1772
  • Progr. de poesi epigrammatico – lyrica. Gießen 1772
  • Progr. de poesi epigrammatico –elegiaca. Gießen 1772
  • Charakteristik der vornehmsten Europäischen Nationen. Leipzig 1772
  • Theater Chronik. 1. Stück Gießen 1772
  • Ueber einige Schönheiten der Emilia Galotti. Leipzig 1773
  • Taschenbuch für Dichter und Dichterfreunde. 1. Abt. Leipzig 1773, 2. u. 3. Abt. Leipzig 1774, 4. U. 5. Abt. Leipzig 1775, 6. Abt. Leipzig 1776, 7. U. 8. Abt. Leipzig 1777, 9. U. 10. Abt. 1778, 11. Abt. Leipzig 1779, 12. Abt. Leipzig 1780
  • Progr. de Jurisconsulto aesthetico. Gießen 1773
  • Progr. quo duae in Aeneida Virgiliana observationes proponutur. Gießen 1773
  • Ueber Götz von Berlichingen. Eine dramaturgische Abhandlung. Weygand, Leipzig 1774
  • Progr. de comparandis ortibus nonullis elegantioribus nondum compatris. Gießen 1775
  • Chronologie des teutschen Theaters. Leipzig 1775
  • Will. Richardson über die wichtigsten Charaktere Shakespears. Leipzig 1775
  • Leben Johann Benjamin Michaelis. Frankfurt/M. 1775
  • Literatur der Poesie. 1. Teil Leipzig 1775
  • Lebensbeschreibung der römischen Dichter, von Ludwig Crusius. 1. Bd. Halle 1777, 2. Bd. ebd. 1778
  • Rührende Erzählungen, aus Dichtern übersetzt. Leipzig u. Frankfurt/M. 1778
  • Theaterreden. Gießen 1778
  • Preis der Gerechtigkeit und Menschenliebe, von dem Verfasser der Henriade. Leipzig 1778
  • J. Aikins Versuch über die Anwendung der Naturphilosophie auf die Dichtkunst. Leipzig 1779
  • D. de Boissy über die Sittlichkeit des Theaters. Halle 1780
  • Friderike. Gotha 1780
  • Joh. Benjam. Michaelis poetische Werke. Gießen 1780
  • Das stumme Mädchen. Erlangen 1781
  • Anweisungen der vornehmsten Bücher in allen Theilen der Dichtkunst. Leipzig 1781
  • Abriß der Gelehrsamkeit für encyklopädische Vorlesungen. Berlin 1783
  • Nekrolog, oder Nachrichten von dem Leben und den Schriften der vornehmsten verstorbenen teutschen Dichter. Berlin 1785
  • Ueber ein Privilegium lateinisch zu reden. Gießen 1786
  • Kommentar über Horazens Oden. Leipzig 1789
  • Progr. in verba Ovidii: est aliquid, fatale malum per verba lenare; ad aud. Orat. Fun. In obit. Imp. Josephi II. Gießen 1790
  • Klarisse, oder Geschichte eines jungen Frauenzimmers. Mannheim 1790
  • Progr. illustrat. Virg. Aeneid. IX, 486: nes te tua funera mater prodoxi, continens, ad aud. Orat. Fun. In obit. Imperat. Leopoldi II. Gießen 1792
  • Progr. illustrat. Horat. Satyr. Lib. I, v. 64-101. Gießen 1792

LiteraturoRedakti

  • Friedrich Wilhelm Strieder: Grundlage zu einer Hessischen Gelehrten- und Schriftsteller-Geschichte. Verlag Bayerhoffersche Schriften, Marburg, Bd. 13, S. 61 (Online)
  • Heinrich Pröhle: Schmid, Christian Heinrich. En: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 31, Duncker & Humblot, Leipzig 1890, S. 650–655.
  • Georg Christoph Hamberger, Johann Georg Meusel: Das gelehrte Teutschland, oder Lexikon der jetzt lebenden teutschen Schriftsteller. Verlag Meyerische Hofbuchhandlung, Lemgo, S. 189 (Online)

Eksteraj ligilojRedakti