Jakvo

specio de plantoj
Vikipedio:Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion
Jakvujo aŭ jakvarbo aŭ diversfolia artokarpo
Jakvoj sur trunko de jakvarbo
Jakvoj sur trunko de jakvarbo
Biologia klasado
Regno: Plantoj Plantae
Divizio: Angiospermoj Magnoliophyta
Klaso: Dukotiledonaj plantoj Magnoliopsida
Ordo: Rozaloj Rosales
Familio: Morusacoj Moraceae
Genro: Artokarpo Artocarpus
Specio: Jakvo A. heterophyllus
Artocarpus heterophyllus
Lam. 1789
Aliaj Vikimediaj projektoj
Commons-logo.svg [[commons:Category:Artocarpus heterophyllus|Komunejo pri Jakvujo aŭ jakvarbo aŭ diversfolia artokarpo ]]
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

Jakvo estas frukto el (Artocarpus heterophyllus) arbo ĝis 30 m alta daŭreverda el la familio de la Morusacoj (Moraceae), kies origino estas en Barato.

La floro (burĝono) kaj folioj de diversfolia artokarpo de jakvo

La jakvarbo okulfrapas pro siaj enormaj fruktoj (ĝis 40 kg), kies floroj fontas el trunko. La disaj folioj estas supre malhelverdaj kaj brilaj kaj malsupre malbrile verdaj.

La folioj estas ovalformaj kaj 3,5-12 x 5-25 cm grandaj. Plej ofte la folioj havas sendifektan randon, sed junaj folioj povas esti entranĉitaj. La malgrandaj floroj kreskas aparte laŭ sekso en 1-4,5 x 3-15 cm grandaj infloreskoj el la foliakseloj je harkovritaj ŝosoj.

Jakvo estas ŝajnfrukto, kiu ekestas el la tuta ina infloresko. Ĝi estas pirforma aŭ cilindra , 30–100 cm longa kaj ĝis 50 cm larĝa. La brunverda ŝelo konsistas el sesedraj punktoj, kiuj ekestas el po unu floro. La frukto enhavas kvincent semojn kiuj longas 4 cm. La sarkokarpo estas dum matureco flaveca kaj gustas neforte dolĉa kaj havas ankaŭ dolĉan odoron. La frukto entenas ĝis 30% da amelo.

La unuaj fruktoj kreskas tri jarojn post la plantado de la arbo. Ĝi estas unu el la plej grandaj fruktoj kiuj kreskas sur arboj. Nematuraj fruktoj estas uzataj kiel legomo. La frukto ofte estas vendata en ladskatolo, sed en bazaroj ankaŭ vendiĝas (partoj) de freŝaj fruktoj. Ankaŭ ekzistas ĉipsoj kaj glaciaĵo faritaj el la frukto. En manĝaĵoj el orienta kuirarto, kiel la filipina, vjetnama kaj indonezia, oni uzas la frukton. Ankaŭ en veganavegetara kuirarto oni ofte uzas la nematuran frukton kiel viand-anstataŭaĵon.

La ligno de la arbo estas uzata dum la farado de instrumentoj de la gamelano kaj ankaû estas tre utila por meblofarado.

Voĉlegita versio de la artikolo

Vidu ankaŭRedakti

 
manĝaĵo farita el la frukto de jakvo kun kareo en Srilanko
 
manĝaĵo farita el jakvo kun batatoterpomo, kun kareo en Okcidenta Bengalo
 
manĝaĵo masala farita el la frukto de jakvo en Barato (Hindio)
 
manĝaĵo farita el jakvo kun kokosa oleo en Keralo, en Barato
 
Peco da matura jakvofrukto
 
La semoj de la jakvo manĝeblas post senŝeligado, kaj rememorigas pri terpomoj en gusto.