Malfermi la ĉefan menuon

Ŭonbulismo

skolo de budhismo
La cirklo (wŏn) de Ŭonbulismo.

Ŭonbulismo (koree: 원불교, wŏnbulgyo]) estas korea nova religia movado fondita en 1916 en Koreio de Sotesano (Sot'aesan), ankaŭ konata kiel Pak Chungbin (1891-1943). Laŭ Michael Pye kaj Don Beaker, ĝi estas nova budhisma religio.[1][2] Laŭ Henrik Hjork Sorensen kaj aliaj, ĝi povas estis konsiderita kiel kombinaĵo de Konfuceismo, Daŭismo kaj budhismo.[3] Ĝi prenas, kiel kredobjekton kaj praktikmodelon, cirklon, kiu estas la darmkorpa budho. Sotesano esprimis per cirklo la fundamentan veron de la universo, pri kiu li iluminiĝis meminstruite post dudekjara asketa penado.

Ŭonbulismo instruas siajn kredantojn konscii profunde la bonfarojn de ĉiuj estaĵoj kaj danki ilin. La kerna vorto de ŭonbulismo do estas “bonfaro”, per kiu interrilatas ĉiuj estaĵoj en la universo. Ŭonbulismo celas disvolvi homan spiriton per verreligia kredo kaj realmorala trejno, responde al materia evoluo.

La fundamenta doktrino de ŭonbulismo konsistas el la kvar bonfaroj kaj la kvar nepraĵoj, kaj el la tri studoj kaj la ok sintenoj. La kvar grandaj principoj de ŭonbulismo estas :

  1. ĝustaj iluminiĝo kaj ago ;
  2. pribonfara konscio kaj danko ;
  3. utiligo de la budha darmo ;
  4. sindonema servo al publiko.

Sotesano post sia iluminiĝo tralegis multajn librojn de tradiciaj religioj kaj konsideris Ŝakjamunion sanktulo el la sanktuloj kaj decidiĝis fondi novan eklezion, surbaze de la budha darmo. Ŭonbulismo strebas al la ĝisdatigo, vivutiligo kaj popularigo de la budha darmo.

Nun ŭonbulismo havas firman statuson en la korea socio kaj disvastiĝas tra la mondo. Ĉi tiu libro estas la baza sankta skribo de ŭonbulismo kun fundamenta doktrino.

NomoRedakti

La nomo Ŭonbulismo venas de la korea 원 (wŏn), cirklo kaj 불교 (bulgyo), budhismo, do cirkla budhismo. Ŭonbulismo indikas, ke ili kunfandas plurajn skolojn de budhismo en ilian doktrinon, praktikante meditadon (samādhi), studon (prajñā) kaj moralo (ŝīla).

TekstojRedakti

 
Ŭonbulisma centro en Teguo, Korea Respubliko.

La originala doktrino de Sotesano estis eldonita kiel Pulgyo chŏngjŏn (La ĝusta kanono de budhismo) en 1943. Ĝi estis redaktita kaj plilongigita en 1977, kaj nun ĝi estas inkluzivita en la ĉefa doktrina libro Wŏnbulgyo chŏnsŏ.[4]  Wŏnbulgyo chŏnsŏ inkluzivas Chŏngjŏn (La ĉefa libro de Ŭonbulismo), Taejonggyŏng (La sutro de la fondinta majstro) kaj aliaj kanonaj fontoj.

Festoj de ŬonbulismoRedakti

La plej gravaj festoj de Ŭonbulismo estas:

  1. Januaro, 1: Tago de Nova Jaro
  2. Aprilo, 28: Tago de Granda Iluminiĝo kaj Fondo
  3. Aprilo, 8 (lunkalendare): Tago de Budhonasko
  4. Aŭgusto, 21: Tago de Darmagnosko

En EsperantoRedakti

En Esperanto ili havas Esperantistan Asocion de Ŭonbulismo (EAŬ) kaj organizas Internacian Esperanto-renkontiĝon de Meditado.

VideoRedakti

ReferencojRedakti

  1. Michael Pye (2002). “Won Buddhism as a Korean New Religion”, Numen 49 (2), p. 113–141. 
  2. Don Baker (2012). “Won Buddhism: Is it a New Religion?”, International Journal for the Study of New Religions 3, p. 47–70. 
  3. Henrik Hjork Sorensen, Ole Bruun & Arne Kalland. (1992) Asian Perceptions of Nature..
  4. Wŏnbulgyo chŏnsŏ, (Iri: Wŏnbulgyo Ch'ulp'ansa, 2014). Unue eldonita en 1977.

BibliografioRedakti

  • Baker, Don. "Korea's Won Buddhism: is it really a new religion?", Paper presented at the CENSUR Center for Studies on New Religions International Conference. Danshui, Taiwan, 2011.
  • Chung, Bongkil. "Won Buddhism: A synthesis of the moral systems of Confucianism and Buddhism", Journal of Chinese philosophy 15 (1988): 425-448.
  • Chung, Bongkil. "Sot`aesan's Creation of Won Buddhism through the reformation of Korean Buddhism." In Makers of Modern Korean Buddhism, edited by Jin Y. Park, 61-90. Albany: SUNY Press, 2010.
  • McBride, Richard D. "Won Buddhism", in Religions of the World, edited by J Gordon Melton and Martin Baumann, 3121-3122. Santa Barbara: ABC-CLIO, 2010.
  • Park, Y. "Won Buddhism", in Encyclopedia of Buddhism, edited by Damien Keown and Charles Prebish, 834-835. London: Routledge, 2010.
  • The Doctrinal Books of Won-Buddhism (Wŏnbulgyo Kyosŏ), Translated by the Committee for the Authorized Translations of Won-Buddhist Scriptures (Iksan: Wonkwang Publishing, 2016).

Eksteraj ligilojRedakti