Ciliuloj

filumo de protozooj
Vikipedio:Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion
Ciliuloj
Ciliate collage.jpg
Biologia klasado
Domanio: Eŭkariotoj Eukaryota
Regno: Kromistoj Chromista
Aliaj Vikimediaj projektoj
Information icon.svg
vdr

En biologio, la Ciliuloj[1] (latine Ciliophora) estas klado de eŭkariotoj.

PriskriboRedakti

 
Skema diagramo de tipa ciliulo Paramecium

La ciliuloj estas unuĉelaj eŭkariotoj. La ciliula ĉelo havas du nukleojn (malsimile al aliaj eŭkariotoj): duploida mikronukleo, kiu portas la genojn donotaj al idoj, kaj granda plurploida makronukleo, kiu portas la genojn esprimotajn fenotipe.

Ciliuloj movas sin, nutras sin, kaj sensas per cilioj.

KlasifikoRedakti

La taksonomia rango de la klado Ciliuloj dependas de la taksonomia sistemo, sed ĝi estas plej ofte filumo; malnovaj taksonomioj kelkfoje difinis ĝin kiel klason (sub la nomo Ciliata).

Laŭ la klasifiko de Cavalier-Smith de 2018,[2] la ciliuloj estas filumo en la regno Kromistoj en la superfilumo de Alveoluloj.

FosiliojRedakti

La plej malnovaj fosilioj de ciliuloj originis 580 milionojn da jaroj antaŭ nun.[3]

ReferencojRedakti

  1. cili/ul/o/j (esperante). Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020.
  2. Cavalier-Smith, Thomas (2018). “Kingdom Chromista and its eight phyla: a new synthesis emphasising periplastid protein targeting, cytoskeletal and periplastid evolution, and ancient divergences”, Protoplasma (en) 255, p. 297–357. doi:10.1007/s00709-017-1147-3. 
  3. Li, C.-W.; kaj al. (2007). “Ciliated protozoans from the Precambrian Doushantuo Formation, Wengan, South China”, Geological Society, London, Special Publications (en) 286 (1), p. 151–156. doi:10.1144/SP286.11.