Eusébio de MATOS (Eŭzebjo de Matos) (naskiĝis en 1629 en Bahio, mortis la 7-an de julio 1692 en Bahio) estis brazila verkisto kiu estas inter la unuaj poetoj de la lando.

Eusébio de Matos
Persona informo
Naskiĝo 1-an de januaro 1629 (1629-01-01)
en Salvador de Bahio
Morto 7-an de julio 1692 (1692-07-07) (63-jara)
en Lisbono
Lingvoj portugala lingvo [#]
Ŝtataneco Brazilo [#]
Familio
Gefratoj Gregório de Mattos [#]
Profesio
Pseŭdonimo Eusébio da Soledade [#]
Profesio oratororeligiulo • pentristo • poeto • verkisto [#]
[#] Fonto: Vikidatumoj
Information icon.svg
vdr

Eusébio de Matos, kiu estas rigardata kiel la unua brazila poeto[1], estis ankaŭ predikisto, muzikisto, matematikisto kaj pentristo.[2]

Li eble pentris la verkon "São Pedro Arrependido" (Sankta Petro Pentanta) kiu estis en la preĝejo "Capela do Eremitério Beneditino da Ponta do Monteserrat", kaj la verkon "Cenas da vida de Santo Elias" (Vivo de Sankta Elio) kiu estas en la monaĥejo "Nossa Senhora do Carmo", ambaŭ en la urbo Salvadoro.[3]

VivoRedakti

Pliaĝa frato de Gregório de Matos, fama brazila satirstila poeto, Eusébio eniris la societo de Jesuo (Jezuitoj) la 14-an de marto 1644. Tie li estis lernanto de Pastro Antônio Vieira, fama jezuita predikisto, kiun li anstataŭis kiel instruisto.

Poste, ĉirkaŭ la jaro 1680, li eniris la Ordenon de Karmelanoj kaj elektis la nomon Monaĥo Eusébio da Soledade.

Multaj el iliaj poemoj perdiĝis aŭ estis inter la siaĵoj de ilia frato.

VerkojRedakti

  • Ecce Homo (1677)[4]
  • Sermão da soledade ("Prediko de saŭdado", 1681)[5]
  • Sermões do padre mestre Fr. Eusebio de Matos ("Predikoj de majstra pastro Eusebio de Matos", 1694)[6]
  • Oração funebre ("Funebra preĝo", 1735) [7]
  • Dez Estâncias, poemo ("Dek Strofoj", 1850)[8]Ao Ecce Homo, poemo ("Al Ecce Homo", 1885)[9]
  • A paixão de Cristo senhor nosso ("Pasiono de Kristo sinjoro nia", 2007)[10]

En EsperantoRedakti

Aliaj ReferecojRedakti

Bibliographia brasiliana[12]

Vidu ankaŭRedakti

ReferencojRedakti

  1. VARNHAGEN, Francisco Addolfo de. Florilégio da poesia brasileira. Lisboa, Imprensa Nacional, 1850.
  2. LEITE, Serafim. Artes e ofícios dos jesuítas no Brasil: 1549-1760. Lisboa: Brotéria, Rio de Janeiro: Livros de Portugal, 1953.
  3. CENAS da vida de Santo Elias (forro da sacristia). In: ENCICLOPÉDIA Itaú Cultural de Arte e Cultura Brasileiras. São Paulo: Itaú Cultural, 2019. Disponível em: <http://enciclopedia.itaucultural.org.br/obra14306/cenas-da-vida-de-santo-elias-forro-da-sacristia>.
  4. MATTOS, Eusébio de. Ecce Homo. Pratica pregadas no collegio da Bahia as sestas feiras á noite, mostrandose em todas o Ecce Homo: pello Padre Eusebio de Mattos, Religioso da Companhia de Iesus, Mestre de Prima na sagrada Theologia. Offerecidas ao senhor Bento de Beia de Noronha, Inquisidor Apostolico do Sancto Officio da Inquisição de Lisboa, & Conego Prebendado na Sé desta Cidade, &c. Lisboa, Na Officina de Ioam de Costa. M.DC.LXXVII [1677].
  5. MATTOS, Eusébio. Sermam de soledade, e lagrimas de Maria Santissima Senhora Nossa pregado Na Sé da Bahia Metropoli do Brasil no anno de 1674. Pelo M.R.P.M.Fr. Eusebio da Soledade, Religioso de N.S. do Monte do Carmo na Provincia do Brasil, Lente de Prima da Sagrada Theologia na mesma cidade. Mostrou no fim o Santo Sudario. Dedicado a Pedro Sanches Farinha do Conselho de Sua Alteza, e seu Secretario das Merces, & Expediente, Alcaide Mór, & Capitão Géral da Ilha Graciosa, Commendador da Ordem de Christo. Lisboa. Na Officina de Miguel Manescal. M.DC.LXXXI [1681].
  6. MATTOS, Eusébio de. Sermoens do Padre Mestre Fr. Eusebio de Mattos, Religioso de N.S. do Carmo da Provincia do Brasil. Primeira Parte. Lisboa, Na Officina de Miguel Deslandes, Impressor de Sua Magestade. Anno 1694.
  7. MATTOS, Eusébio de. Oraçam Funebre nas exequias do Illustrissimo, e Reverendissimo Senhor D. Estevam dos Santos Bispo do Brasil Celebradas na Sé da Bahia em 14 de julho de 1672. Disse-a o P.M. Eusebio de Mattos da Companhia de Jesus. Lisboa Occidental, Na Officina de Miguel Rodrigues Impressor do Senhor Patriarca. Anno de M.DCC.XXXV [1735].
  8. VARNHAGEN, Francisco Addolfo de. Florilégio da poesia brasileira. Lisboa, Imprensa Nacional, 1850.
  9. MACEDO, Álvaro Teixeira de et al. Parnaso brasileiro: Século XVI - XIX. Rio de Janeiro, RJ; Paris, França; Porto, Portugal; Le Havre, França: B.-L. Garnier, 1885.
  10. MATOS, Eusébio de. A paixão de Cristo senhor nosso: desde a instituição do Sacramento na ceia até a lastimosa soledade de Maria Santíssima. Apuração do texto José Américo Miranda e Nilton de Paiva Pinto; apresentação e notas José Américo Miranda. Belo Horizonte: Editora UFMG, 2007.
  11. LORENZ, Francisco Valdomiro. Brazila Antologio Poezia. Rio de Janeiro, Spirita Eldona Societo F. V. Lorenz, 1994.
  12. MORAES, Rubens Borba Alves de. Bibliographia brasiliana: A bibliographical essay on rare books about Brazil published from 1504 to 1900, and works of Brazilian authors published abroad before the independence of Brazil in 1822. Amsterdã, Holanda: Colibris, 1958.