Ivan Meleĵ - (beloruse - Іван Мележ n. 8-an de februaro de 1921, vilaĝo Hliniŝĉa en Homela regiono - m. 9-an de aŭgusto 1976, Minsk) - belorusa verkisto.

Enhavo

BiografioRedakti

Ivam Meleĵ naskoĝis en kamparana familio. Em la jaro 1938 finis lernejo en Hojniki, en 1939 ekstudis en Moskva instituto de historio, filosofio kaj literaturo, sed dum unua jaro de studado, estis mobilizita en armeo. Somere de la jaro 1940 partoprenis en aneksio de Besarabio kaj Bukovino al Sovetunio. Dum Granda Patriota milito batalis ĉe Nikolaevo, Rostovo-sur-Dono, en 1942 estis vundita, post kuracado estis direktita en pafista divizio, kiel kunlaboranto de gazeto. Post dua vundo Ivan Meleĵ estis direktita en Belorusia Ŝtata universitato (BŜU), kiel instruisto de antaŭmilita preparo. En 1944kune kun universitato alveturis en Belorusio. En la jaro 1945 Ivan Meleĵ senĉeeste finis filologia fakultato de BŜU, aniĝis al aspiranturo. Samtempe kun studado, li kunlaboris en universitato kiel ĉefa instruisto de belorusan literaturon. De 1966 sekretario, dum 1971-1974 estis vicestro de verkista unio de Belorusa SSR. Deputito de Plejalta soveto de Belorusa SSR.

VerkadoRedakti

Unua verso estis presita en 1939, antaŭ militservo liaj versoj estis presitaj en diversajn gazetojn. Unuajn rakontojn Ivan Meleĵ verkis dum milito, en hospitalo. En 1944 estis presita unua lia rakonto "Renkontiĝo en hospitalo". En 1946estis eldonita unua verkaro de rakontojn "Dum neĝblovado". En la jaro 1948 eldonis dua prozan verkaron "Varmega aŭgusto". Dum la jaroj 1950-1952 li verkis romanon "Minska direkto" (pri Granda Patriota milito kaj pri postmilitan periodon. Estis eldonitaj prozajn verkarojn "Proksima kaj fora", "En montoj pluvas", "Kia li estas homo". Ivan Meleĵ provis sin en dramaturgio, plej ofte estis surscenigita teatraĵo "Dum vi estas junaj" Ĉefan lokon en lia verkado havas trilogio "Palesjea kroniko" ("Homoj sur marĉo", "Spiro de fulmotondron", "Neĝblovado, decembro", ago en kia pasas en lokoj de kiaj aŭtoro mem devenis. En trilogio estis priverkitavivo de sudbelorusia vilaĝo dum 20-aj - 30-aj jaroj de 20-an jarcento - malfacila transiro al socialismo, kolektivigo persekutoj kontraŭ kulakojn. Kun granda talento estis montrita kiel histtoria fono, tiel interrilatoj de herooj de trilogio. Laŭ komencan intencon, en "Paljesjea kronoko" estis planite verki ankoraŭ du verkojn ("Post karekso estas bordo" kaj "Vero de printempon"), sed pro morto de verkisto, ili ne estis verkitaj. Laŭ romanojn de Ivan Meleĵ estis faritaj teatraĵoj kaj filmoj. Dun 1969-1971 estis eldonita verkaro de Ivan Meleĵ en 6 volumoj, kaj dum 1977-1985 - verkaro en 10 volumoj

EternigadoRedakti

  • En Homelo, nomo de verkisto estis donita al gimnazio
  • En 1977 pri Ivan Meleĵ estis filmita dokumenta filmo
  • En 1983, en vilaĝo Hliniŝĉa estis malfermita muzeo, dediĉita al Ivan Meleĵ
  • En Ĥojniki, en la jaro 2010 estis establita skulptaĵa kompozicio "Laŭ paĝoj de Ivan Meleĵ.

Meleĵ kontaŭ Aleksandr Solĵenicin kaj Andrej SaĥarovRedakti

Meleĵ subskribis "Letero de anaro de sovetuniaj verkistojn en redakcion de gazeto "Pravda" , de 31-ad de aŭgusto pri Solĵenicin kaj Saĥarov.