-iv-

sufikso en Esperanto
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

-iv estas neoficiala sufikso de Esperanto. Ĝi estas uzata en la Plena Ilustrita Vortaro.

Sufiksoj en Esperanto
Tipo Oficialaj Neoficialaj
Verbaj -ant-, -int-, -ont-
-at-, -it-, -ot-
-unt-, -ut-
Seksaj -in- -iĉ-, -ip-
Aliaj -aĉ-, -ad-, -aĵ-, -an-, -ar-,

-ĉj-,
-ebl-, -ec-, -eg-, -ej-, -em-, -end-, -er-, -estr-, -et-,
-id-, -ig-, -iĝ-, -il-, -ind-, -ing-, -ism-, -ist-,
-nj-,
-obl-, -on-, -op-,
-uj-, -ul-, -um-.

-ab-, -ac-, -al-, -ari-, -ator-,
-e-, -ed-, -el-, -en-, -enz-, -esk-, -ez-,
-i-, -if-, -ik-, -ilion-, -iliard-, -it-, -iv-, -iz-,
-j-,
-nomial-,
-ofon-, -oid-, -ol-, -olog-, -ologi-, -ometr-, -otek-, -oz-
-pj-,
-t-, -tet-,
-uk-, -un-.

Information icon.svg
vdr

Ĝi devenas el ido kaj el la latina lingvo, kaj posedas ĝenerale du signifojn:

  • Kapablo je ago esprimata en la antaŭa radiko (kiel en "pagiva" = "pagipova")
  • Kapablo je igo esprimata en la antaŭa radiko (kiel en "kreativa" = "kreatigipova").

Ekzistas similaĵoj al tiu ĉi sufikso en aliaj lingvoj: ekzemple -dyktig [dikti] (norvege); -tüchtig [tyĥtig/tyĥtiĥ], -fähig [fehig], -tauglich [taŭgliĥ] (germane).

EkzemplojRedakti

Oni notu ke kelkaj el la ĉi-subaj ekzemploj estas tradicie rigardataj kiel unuradikaj vortoj, en kiuj "iv" estas nur parto de radiko kaj ne afikso. La montrita interpreto kun "iv" kiel sufikso estas nur la interpreto de tiuj, kiuj ŝatas enkonduki "iv" en Esperanton.

Signifo kapablaRedakti

  • akv'o'tra'las'iv'a,
  • brul'iv'a,
  • daŭr'iv'a (kapabla daŭri),
  • esprim'iv'a,
  • konstru'iv'a(kapabla konstrui),
  • konvink'iv'a,
  • kre'iv'a (kapabla krei),
  • produkt'iv'a (kapabla produkti),
  • sent'iv'a

Signifo igikapablaRedakti

  • altern'at'iv'a,
  • daŭr'iv'a (kapabla igi daŭra),
  • esprim'at'iv'a,
  • grand'iv'a(kapabla grandigi),
  • inklud'iv'a,
  • konstru'at'iv'a (kapabla igi konstruata),
  • kre'at'iv'a (kapabla igi kreata),
  • kresk'(ant)'iv'a
  • mort'iv'a,
  • produkt'iv'a (kapabla igi je produkto),
  • ruĝ'iv'a,
  • vol'at'iv'o,

Argumentoj por -iv-Redakti

Laŭ kelkaj esperantistoj -iv- povas utili kiel aktiva ekvivalento de la pasiva -ebl-.

Cetere, la dua signifo iasence internaciiĝas per la 15-a regulo de Esperanto.

Argumentoj kontraŭ -iv-Redakti

Sendube ekzistas en oficiala Esperanto pluraj manieroj esprimi la saman signifon kiel la sufikso -iv-. Eblas ĝenerale uzi la jenajn sufiksojn:

  • -a (kreiva - krea)
  • -ema (produktiva - produktema)
  • -pova (pagiva - pagipova/pagopova)