Malfermi la ĉefan menuon
Edmund Leighton, Abelardo kaj Heloiza.
Citaĵo
 Ĉiuj ĵetiĝis vin vidi kiam vi aperis trapublike kaj la virinoj vin sekvis per okuloj retroturnante la kapon kiam vin ili renkontis laŭlonge de la vojo [...] Kiu reĝino, kiu potenca virino ne enviis miajn ĝojojn kaj mian liton? Vi havis du apartajn kvalitojn kiuj igis vin detuj amebla: la graco de via poezio kaj la fascino de viaj kanzonoj. Talentoj vere maloftaj por filozofo kia vi estis [...] Vi estis juna, bela, inteligenta 
— (Heloiza, Letero al Abelardo)

Abelardo kaj Heloiza estas ama paro grimpinta la eŭropan Kolektivan imagpovon same kiel Tristan kaj Iseult, Paŭlo kaj Franciska, Romeo kaj Julieta, sed malsame ol la aliaj ĝi havas historian fundamenton, ŝi instruita kaj bela junulino de Parizo de la 12-a jarcento, li inter la plej famaj intelektuloj de sia epoko. Inter ili eksplodis arda pasio, en kiu interplektiĝis racio kaj religio.

La protagonistojRedakti

Petro Abelardo, kleriko kaj klerulo, kaj brila instrusto pri teologio, ekde 1113 instruas en lernejo sur la monteto “Sankta Ĝenoveva (Sainte Geneviève). Unuafojon li renkontas Heloizan pasigante la 37-an jaron.
Heloiza, naskiĝis en 1099 en Parizo (tiam loĝata de 20 mil homoj ĉirkaŭ); ankoraŭ infanino estas konfidita al la frato de ŝia patrino, la kanoniko Fulberto. Ŝi studas en la monaĥejo de Argenteuil kun eksterordinaraj rezultoj: asiduas kun laŭdinda engaĝiĝo en la studo de sep liberalaj artoj kaj mastras la latinan, la grekan kaj la hebrean lingvojn. Petro la Venerinda, la fama abato de la Abatejo de Klunizo tiam la plej fama kaj elstara monaĥejo de Eŭropo, skribas pri ŝi ke, studentino, estis "renoma pro erudicio".

La eventoRedakti

 
Katedralo Notre-Dame de Parizo.

Heloiza ne jam finis la 17-an jaron kiam ŝia onklo Fulberto decidas ke ŝia kulturo estus plue perfektigita pere de lekcioj de la pli celebra majstro de Parizo, la bretona Abelardo kiu estis kreinta lernejon sur la monteto “Sankta Ĝeneveva“. Li instruas logikon, filozofion kaj teologion (ŝajnas ke li unua uzis la terminon "teologio"). Abelardo perdite enamiĝas al sia studentino. «Heloiza posedis ĉion kio plej allogas la amantojn» - skribas Abelardo, kiu por fariĝi pli proksima al ŝi petas pensioniĝi ĉe Fulberto. La kanoniko, naive, entuziasme konsentas. Kaj baldaŭ ankaŭ la junulino komplezas al sia pasio. Profitante de la individuaj lekcioj ili kreas veran segretan amvivon.

 
Abelardo kaj Heloiza malkovrita de Fulberto (Jean Vignaud, 1819).

Se la pasio de Abelardo povus esti nur erotismo, por Heloiza estis vera amo kaj absoluta dediĉo kiel ŝi pruvos.

Abelardo kompilas por Heloiza korŝirajn ampoemojn, kiuj atingas la orelojn de sia studentaro kaj disvastivas tra tuta Parizo, fariĝantaj popularaj pro la dolĉeco de la vortoj kaj la beleco de la ritmo. Fulberto, forigas Abelardon. Sed Heloiza estas graveda. Kiam ŝi tion sciigas al Abelardo, tiu ĉi decidas ŝin kapti kaj kondukti kun ŝi: li kaptas Heloiza kaj kun ŝi refuĝiĝas al sia naska lando Pallet, en Britanio, ŝin gastigante en la familia domo. Ĉi tie, ŝi 1116 akuŝas filon, al kiu estas donata la nomo Astrolabio (kaptisto de la steloj).
Abelardo sin deklaras preta edzinigi Heloizan, kondiĉe ke la geedzeco restu sekreta por ne damnaĝi sian karieron. Li fakte estas ne nur docento, sed ankaŭ kleriko kiu ne rajtas edziĝi Heloiza kontraŭas geedzecon ĉar ĝi estus damaĝanta Abelardon.

 
Abelardo kaj Heloiza en miniaturo de la 14-a jarcento.

Tamen, reveninte al Parizo, Heloiza kaj Abelardo sekrete geedziĝas, sed baldaŭ la familio de Heloiza disvartigas la eventon. La du negas sed por eviti la skandalon, Abelardo sendas Heloizan en la monaĥejon de Argenteuil kie ŝi estis edukita kaj instruita. La ties parencaro opinias ke Abelardo devigis Heloizan monaĥiniĝi por sin liberigi je ŝi, kaj decidas venĝi: nokte, dum Abelardo dormas en sia domo, tri viroj lin agresas kaj lin eksvirigas. Sekve du el ili estos kaptitoj kaj, laŭ la leĝo de la okulon por okulo, blindigitaj kaj eksvirigitaj, dum Fulberto, la komisiinto de la agreso, estos nur eloficigita el siaj taskoj.

De tiu momento la du amantoj ne plu revidos. Du paralelaj dramoj disvolviĝos samtempe, historie veraj kaj literature poete analizitaj: Heloiza vere monaĥiniĝis kaj pasigos la ceteraĵon de sia vivo en monahinejo; Abelardo, fariĝinta eŭnuko, revenas al la akademia kaj eklezia vivo. Heloiza, do havas sorton tre malsaman kompare kun sia amato, kiu rehavigas ĉion perditan. Abelardo farigas ankaŭ abata de monaĥejo kaj kiel tia kapablas helpi la monaĥejon en kiu abatine loĝas Heloiza.

En la lastaj jarojn Abelardo estos gastigita, post la kondamno de du koncilioj pro tezoj herezaj, en la abatejo de Klunizo ĉe Petro la Venerinda. De tie li skribos al Heloiza siavice elektita abatino de la Parakleto 1136.

La novaĵo de lia morto, okazinta la 21 de aprilo estas anoncita al Heloiza de abato Petro la Venerinda: “Kara kaj venerinda fratino en Kristo, tiu al kiu post karna ligo, estis unuigita per la plej alta kaj forta ligo de la dia amo… tiu kiu sub kiu vi du servis al la Sinjoro, tiu…lin varmigas en sia sino kaj por la tago de sia reveno… lin gardos por lin redoni kun la sia graco”.
[Abelardo:AbelardHeloiseTomb.jpg|thumb|Komponaĵo de bildoj de la du amantoj]] Fine lia korpo estas translokikita al monaĥejo de Heloiza, la Parakleto.
Heloiza mortis en 1174. Ili finiĝis por kune ripozi, ekstere de la monaĥejo, en la sama tombejo. La franca revolucio frakasis kaj malaperigis ankaŭ la kapelon kun la tombo de la du famaj amantoj. Arkeologoj sukcesis ĝin rekonstrui, sed ne, tamen, la korpajn restaĵojn.

BibliografioRedakti

  • Abelardo e Eloisa, Lettere, a cura di Nadia Cappelletti Truci, Einaudi, Torino, 1979.
  • Domenico Dante, Il dio perduto. Vita di Pietro Abelardo, Guida, Napoli 2014.
  • Edgarda Ferri, Per amore, Mondadori, Milano, 1998.
  • Abelardo ed Eloisa, Epistolario, Introduzione, traduzione con testo latino a fronte, commento a cura di Ileana Pagani, UTET, Torino, 2004, paperback 2008.
  • The Innocents Abroad de Mark Twain estas satira versio de la historio.
  • la novelo Julie ou la Nouvelle Héloïse de Jean-Jacques Rousseau referas al la historio de Abelardo kaj Heloiza.

Aliaj projektojRedakti

KOMUNEJO: [1]

Eksteraj ligilojRedakti