Toni Morrison

usona verkistino

Toni MORRISON (origine Chloe Anthony WOFFORD; naskiĝis la 18-an de februaro 1931 en Lorain, Ohio — mortis la 5-an de aŭgusto 2019 en Novjorko[1]) estis usona verkistino.

Toni Morrison
Nobel-premiito Alfred Nobel mirrored.png
Toni Morrison.jpg
Persona informo
Naskonomo Chloe Ardelia Wofford
Naskiĝo 18-an de februaro 1931 (1931-02-18)
en Lorain
Morto 5-an de aŭgusto 2019 (2019-08-05) (88-jara)
en Bronkso
Mortis pro pneŭmonito [#]
Etno afrik-usonano [#]
Lingvoj angla [#]
Loĝloko Sirakuso • Lorain • NovjorkoOhio [#]
Ŝtataneco Usono [#]
Alma mater Universitato Howard • Universitato Cornell • Universitato Rutgers • Lorain High School [#]
Subskribo Toni Morrison
Familio
Parencoj Cecilia Rouse [#]
Profesio
Okupo verkisto • romanisto • libretisto • universitata profesoro • poeto • verkisto de porinfana literaturo • audiobook narrator [#]
Laborkampo poezioliteraturo [#]
Verkado
Verkoj The Bluest Eye ❦
Sula ❦
Song of Solomon ❦
Tar Baby ❦
Beloved ❦
Jazz ❦
Paradizo ❦
Love ❦
A Mercy ❦
Home ❦
God Help the Child [#]
[#] Fonto: Vikidatumoj
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

La verkaro de Toni Morrison konsistas ĉefe el romanoj temantaj i.a. pri la rasaj problemoj en la patrujo de la aŭtorino. Gajninte la Premion Pulitzer (1988) kaj la Premion Nobel de Literaturo (1993)[2][3] ŝi intertempe apartenas al la plej gravaj reprezentantoj de la afrik-amerika literaturo.

StiloRedakti

La libroj de Morrison multe traktas afro-amerikanan socion en Usono, kun homoj, precipe afro-amerikanaj virinoj, kiuj spertis hontigon kaj subpremon de rasisma socio kaj ene de la familio.

Ŝia unua libro, The Bluest Eye (La plej blua okulo), publikigita en 1970. Ĝi estas la historio de knabino, kies vivo estis detruita pro la rasisma kaj perforta socio, en kiu ŝi vivas.

Ŝi publikigis la libron "Song of Solomon" (Kanto de Salomono) en 1977. Ĉi tiu libro gajnis ŝin la Usona Nacia Libro-Premio, metante ŝin ĉe la avangardo de verkistoj en Usono. Jen la historio de etburĝa viro, kiu atingas memkonscion malkovrante siajn kamparajn afro-amerikanajn radikojn.

La libro Beloved (Amata), publikigita en 1987, gajnis ŝin la prestiĝa Premio Pulitzer jaron poste, same kiel la Anisfield-Lupan Premion por 1988. La libro akre diskutas patrinan amon, murdon kaj subpremon dum la periodo de nigra sklaveco en Usono. En 1992, ŝi publikigis la libron "Jazz" pri amo kaj murdo en la distrikto Harlem en la 1930-aj jaroj.

Ŝi ankaŭ verkis infanajn librojn (kun sia filo Slade), teatraĵon nomatan "Dreaming Emmett" (Revanta Emmett) enscenejigita en 1986, Poemaro de kantoj nomata "Honey and Me" (Mielo kaj Mi) aperinta en 1992, kaj ankaŭ opero nomata "Margaret Garner" en 2003.

 
Stratarto en Vitoria, Hispanio, kiu montras la kapon de Motrison.

Beletra verkaroRedakti

  • The Bluest Eye (romano, 1970)
  • Sula (romano, 1973)
  • Song of Solomon (romano, 1977)
  • Tar Baby (romano, 1981)
  • Beloved (romano, 1987)
  • Jazz (romano, 1992)
  • Playing in the Dark : Whiteness and the Literary Imagination (eseoj, 1992)
  • Paradise (romano, 1998)

Ne-beletra verkaroRedakti

  • Birth of a Nation'hood: Gaze, Script, and Spectacle in the O.J. Simpson Case, (1997), ISBN 9780307482266.
  • Remember: The Journey to School Integration (April 2004). ISBN 9780618397402.
  • What Moves at the Margin: Selected Nonfiction, edited by Carolyn C. Denard (April 2008). ISBN 9781604730173.
  • Editor (2009), Burn This Book: PEN Writers Speak Out on the Power of the Word. ISBN 9780061878817.
  • The Origin of Others – The Charles Eliot Norton Lectures; Foreword by Ta-Nehisi Coates (2017). Harvard University Press. ISBN 9780674976450.
  • The Source of Self-Regard: Essays, Speeches, Meditations (2019). New York: Alfred A. Knopf, ISBN 9780525521037. Brita eldono Mouth Full of Blood: Essays, Speeches, Meditations (2019), London: Chatto & Windus, ISBN 978-1784742850.

FilmoRedakti

(en) 'Beloved' (1998) - reĝisoro Jonathan Demme, prilumas la psikologiajn sekvaĵojn de sklaveco.

BibliografioRedakti

(en) Linda Wagner-Martin: Toni Morrison : a literary life, Basingstoke [k. a.] : Palgrave Macmillan, 2015, ISBN 978-1-137-44669-5

Eksteraj ligilojRedakti

(it) Toni Morrison, en: Enciklopedia Treccani, Istituto dell'Enciclopedia Italiana

(en) Toni Morrison, en: Enciclopedia Britannica,

(it) Toni Morrison, en: Enciclopedia delle donne (enciklopidio pri virinoj)

(en) Toni Morrison, en: Nobelprize.org, Nobel Media AB.

(en) Verkoj deToni Morrison, en: Malfermita Biblioteko (Open Library), Internet Archive.

(en) Toni Morrison, en: Interreta filma datumbazo, IMDb.com. Modifica su Wikidata

ReferencojRedakti

  1. (en) Nobel laureate Toni Morrison passes away at 88[rompita ligilo]. In: wtap. la 6-an de aŭgusto 2019,
  2. (en) The Nobel Prize in Literature 1993 (la premio Nobelo de literaturo en 1993)
  3. (de) Zum Tod von Toni Morrisson – Mit wachem Blick, voller Menschlichkeit.