Glutarata acido

kemia kombinaĵo
Glutarata acido
glutarata acido
Plata kemia strukturo de la Glutarata acido
glutarata acido
Tridimensia kemia strukturo de la Glutarata acido
Alternativa(j) nomo(j)
  • Pentanoduoata acido
  • Pentanodukarboksilata acido
Kemia formulo
C5H8O4
CAS-numero-kodo 110-94-1
ChemSpider kodo 723
PubChem-kodo 743
Fizikaj proprecoj
Aspekto oranĝokoloraj kristaloj
Molmaso 132,115 g·mol-1
Denseco 1,429g cm−3
Fandpunkto 95°C[1]
Bolpunkto 302,9°C[2]
Refrakta indico  1,429[3]
Ekflama temperaturo 151,2 °C
Acideco (pKa) 4,31
Solvebleco Akvo:430 g/L [4]
Mortiga dozo (LD50) 6000 mg/kg (buŝe)
Sekurecaj Indikoj
Riskoj R22 R38 R41
Sekureco S24 S25
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
GHS Damaĝo Piktogramo
02 – Treege brulema
GHS Signalvorto Damaĝa
GHS Deklaroj pri damaĝoj H314, H318, H319, H335
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P280, P305+351+338, P310[5]
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 °C kaj 100 kPa)

Glutarata acidoC5H8O4 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la dukarboksilataj acidoj kun kvin karbonatomoj en la molekulo. Ĝi estas tre solvebla en akvo kaj ĝi biologie okazas dum la metabolo de kelkaj aminoacidoj, inklude de la lizino kaj triptofano. Perturboj en ĉi-metabola vojo povas konduki al biologiaj malordoj konataj kiel glutarata acidurio, kie toksaj flankproduktoj estiĝas induktante al neŭraj misformoj konataj kiel encefalopatioj.

Glutarata acido uzatas en la produktado de la 1,5-pentanoduolo, ia plastigaĵo kaj antaŭaĵo en la produktado de poliesteroj kaj poliamidoj.

SintezojRedakti

Sintezo 1Redakti

 +2   +2 

Sintezo 2Redakti

  • Preparado per oksidado de la glutaraldehido:

   

Sintezo 3Redakti

 +   + 

Sintezo 4Redakti

  • Prepararado per hidratigo kun glutarila klorido:

 +2   +2 

Sintezo 5Redakti

  • Prepararado per hidratigo kun glutarimido:

 +2   + 

Sintezo 6Redakti

   

Sintezo 7Redakti

  • Preparado ekde la γ-butirolaktono en du etapoj: Unue butirolaktono reakcias kun cianida acido donante la unuamidon de la valerata acido, sekvatan per hidratigo en acida medio:[6]

 + +   + 

Sintezo 8Redakti

  • Preparado ekde la 1,3-dubromo-propano kaj cianida acido sekvata per hidratigo de la cianida derivaĵo:

 +2 +   +2 

ReakciojRedakti

Reakcio 1Redakti

  • Oksidigo de la glutarata acido al glutakonata acido:

   

Reakcio 2Redakti

 +   + 

Reakcio 3Redakti

  • Sapigo de la glutarata acido

 +   

Reakcio 4Redakti

  • Senhidratigo de la glutarata acido

   

Reakcio 5Redakti

 +2   +2 +2 

Reakcio 6Redakti

 +2   +2 +2 

Reakcio 7Redakti

  • Reduktigo de la glutarata acido al pirano:

   

Reakcio 8Redakti

  • Reduktigo al 1,5-pentanoduolo:

   

Reakcio 9Redakti

  • Preparado de la glukonata acido per traktado de la glutarata acido kun formiata acido en akva medio:

 + +   

LiteraturoRedakti

Kunrilataj kemiaĵojRedakti

ReferencojRedakti